ÖTV Düzenlemesi İkinci El Araç Piyasasını Nasıl Etkiledi? Uzmanlardan Yorumlar

Otomobil ve hafif ticari araçlara uygulanan Özel Tüketim Vergisi’nde (ÖTV) Temmuz 2025’te yapılan önemli değişiklik, sektörde büyük yankı uyandırdı. Yeni düzenleme ile yerli üretim otomobillerde vergi oranları azalırken, özellikle elektrikli araçlar başta olmak üzere ithal otomobillerde ise artışlar yaşandı. Bu durum, tüketiciler ve sektör oyuncuları arasında çeşitli soruları beraberinde getirdi. En çok merak edilen konulardan biri de, bu değişikliğin ikinci el araç piyasasına nasıl etki edeceği oldu. Sektörün önde gelen isimleri bu konuda önemli değerlendirmelerde bulundu.

ÖTV Değişikliğinin İkinci El Piyasasına Etkileri

ÖTV düzenlemesinin yürürlüğe girmesiyle birlikte, ikinci el araç piyasasında bir hareketlilik yaşanıp yaşanmayacağı merak konusuydu. Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, düzenlemenin otomotiv piyasasında genel bir hareketlilik yarattığını belirtti. Özellikle üst segment araçlarda ve 1600 cc üzeri motor hacmine sahip modellerde fiyat artışları gözlemlendi. Erkoç, “Bu artış, doğal olarak ikinci el piyasasına da yaklaşık yüzde 6-7 oranında yansıdı” dedi. Ancak, 1600 cc motor hacmine kadar olan araçlarda herhangi bir artış yaşanmadığından, bu segmentte hem sıfır hem de ikinci el araç fiyatlarında önemli bir değişim olmadı. Bu durum, orta gelir grubunun tercih ettiği araçlar için olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.

Erkoç ayrıca, otomotiv piyasasının yılın en durgun dönemlerinden birini yaşadığını vurguladı. Yaz aylarında vatandaşların tatil ve seyahatlerde olması, talebin zayıflamasına neden oldu. Önümüzdeki aylarda ise okulların açılması ve kış hazırlıkları gibi faktörler, tüketicilerin bütçelerini daha çok temel ihtiyaçlara yöneltmesine yol açabilir. Buna rağmen, sonbaharda piyasada yeniden bir hareketlenme bekleniyor. Döviz kurlarındaki dalgalanmalar, küresel ekonomik gelişmeler ve Türkiye’deki finansal politikaların araç fiyatları üzerinde belirleyici olacağını belirten Erkoç, orta segmentte fiyatların sabit kalmasının tüketiciler için önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.

VavaCars’ın Fiyat Endeksi ve Beklentileri

İkinci el araç şirketi VavaCars’ın yapay zeka destekli fiyat endeksinin Temmuz 2025 sonuçlarına göre, ikinci el araç fiyatları bir önceki aya göre yüzde 1.9 oranında arttı. VavaCars Ticari Grup Başkanı Serdıl Gözelekli, yılın başından beri ikinci el araç fiyatlarında genel olarak sınırlı bir artış eğilimi olduğunu belirtti. Gözelekli, “Yeni ÖTV düzenlemesi, sıfır kilometre araçlardaki fiyat dengelerini yeniden şekillendirirken, ikinci el otomobil pazarında da hareketliliği artırıyor” dedi. Piyasada genel olarak talep toparlanmaya başlamış olsa da tüketici davranışlarında hala temkinli bir yaklaşım gözlemleniyor. Kısa vadede bir ÖTV indirimi beklentisi olmamasına rağmen, bu konudaki beklentiler tüketicinin satın alma kararını ertelemesine neden olabiliyor.

Gözelekli, ikinci el araç piyasasında dengeli ancak temkinli bir toparlanma süreci yaşandığını kaydetti. Yaz mevsiminin bitişiyle birlikte hem fiyat hem de talep tarafında yukarı yönlü değişimler görülebileceğini öngörüyor. Özellikle 5 yaş ve üzeri araçlarda daha belirgin bir talep artışı yaşanırken, sıfır kilometre araçlara yapılan kampanyaların düşük kilometreli ikinci el araçlarda fiyat baskısı yarattığını ifade etti.

Otomobilen’den Rekor Satış Beklentisi

Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, ÖTV değişikliği sonrasında ikinci el fiyat seviyelerinde genel anlamda bir artış yaşandığını vurguladı. Bilirgen, “Sadece değişiklikten olumlu etkilenen ekonomik modellerin ikinci el değerleri sabit kalırken, özellikle ÖTV artışı yaşanan C, D, SUV, elektrikli ve premium araç modellerinde ikinci el araç fiyatlarının da sıfır liste fiyatlarını artış yönünde takip ettiğini görmekteyiz” dedi. ÖTV değişikliği sonrasında ikinci el piyasasında yılın ilk 7 ayında yaşanan hareketliliğin tüketici talebi yönünde artarak devam edeceğini öngörüyor.

2025 yılının ilk 7 ayında döviz kurunda gerçekleşen yüzde 29’luk artış ve kümüle enflasyondaki yüzde 19’luk yükselişe rağmen, ikinci el fiyatlarında ortalama yüzde 13-14 seviyesinde artış gerçekleştiğini belirten Bilirgen, ÖTV ve döviz kurunda yaşanan değişimlerin sıfır araç liste fiyatlarına anında yansımasına rağmen ikinci elde daha sınırlı ve kademeli olarak zamana yayılarak gerçekleştiğini söyledi. Bilirgen, “Güncel durumda ikinci el araçlarda sıfır araca kıyasla oluşan fiyat makası tüketici lehinedir ve ikinci ele olan ilginin artarak devam etmesini sağlayacaktır. 2025 yılı sonunda toplam 9 milyonun üzerinde ikinci el araç satışıyla tüm zamanların rekorunun kırılmasını bekliyoruz” diye konuştu.

Cardata’nın Piyasa Analizi ve Stabilite Vurgusu

Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, 24 Temmuz’da yürürlüğe giren ÖTV düzenlemesinin otomotiv pazarında dikkat çekici bir fiyat değişimine neden olduğunu kaydetti. Yalçın, düzenlemenin ardından sıfır kilometre araç fiyatlarının genel ortalamada yüzde 8 kadar arttığını bildirdi. Binek otomobillerde yüzde 7, SUV modellerde yüzde 8 ve hafif ticari araçlarda yüzde 9 fiyat artışları yaşandı. Bu artışlarda yalnızca ÖTV düzenlemesi değil, aynı zamanda markaların döviz kuru ve artan maliyetler sebebiyle yaptıkları rutin zamlar da etkili oldu.

Sıfır taraftaki fiyat değişimlerinin hemen ikinci el araçlara yansımadığını vurgulayan Yalçın, “Yaptığımız piyasa analizine göre, sıfır kilometre fiyatlarındaki artışların ikinci el piyasasına etkisi genellikle yaklaşık bir ay gecikmeli görülüyor. ÖTV düzenlemesinin üzerinden kısa bir süre geçmesine rağmen, Ağustos ortasına kadar ikinci el araç fiyatlarında yalnızca yüzde 1,5’lik bir artış kaydedildi. Bu, ikinci el piyasasının şu anda sıfır kilometreye kıyasla daha stabil ilerlediğini gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Otomerkezi’nden Alternatif Finansman Yöntemlerine Dikkat

ÖTV değişikliğinin etkilerinin takip edildiği ikinci el araç sektöründe, son dönemde alternatif finansman yöntemleri uygulanmaya başlandı. İkinci el otomobil pazarında yüksek kredi faizleri ve kısa vadeler, senetli sistemler ile tasarruf finansman modellerine ilgiyi artırdı. Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, senetli araç alımlarının arttığını belirterek, “Mevcut BDDK düzenlemeleri, özellikle yüksek fiyatlı araçlarda finansmana erişimi ciddi ölçüde zorlaştırıyor. Tüketici tarafında olduğu kadar satıcı tarafında da bu sınırlamaların kaldırılması yönünde büyük bir beklenti var. Minimum araç kasko değerinin yüzde 70’ine kadar finansman imkânı ve 36-48 ay vadeler sektörün nefes almasını sağlayacaktır. Aksi halde senetli sistemler ve kayıt dışı yolların payı daha da artar, bu da hem tüketici hem sektör açısından riskleri büyütür” dedi.

Otomerkezi.net’in yaptığı araştırmalara göre Türkiye’de şu anda satılan her 10 otomobilden 2’si kredi kartı, 1’i senet, 1’i tasarruf finansman şirketi fonlaması, 1’i taşıt kredisi, geri kalan yarısı ise nakitle işlem görüyor.

Sonuç: Piyasada Belirsizlik ve Beklentiler

ÖTV düzenlemesinin ikinci el araç piyasasına etkileri, çeşitli faktörlere bağlı olarak farklılık gösteriyor. Üst segment ve yüksek motor hacimli araçlarda fiyat artışları yaşanırken, orta segmentte fiyatlar daha stabil seyrediyor. Tüketiciler, ÖTV indirimleri ve ekonomik gelişmelerle ilgili beklentiler nedeniyle temkinli davranmaya devam ediyor. Sektör oyuncuları ise, sonbaharda piyasanın yeniden hareketlenmesini ve alternatif finansman yöntemlerinin yaygınlaşmasını bekliyor. İkinci el araç piyasasının geleceği, döviz kurları, enflasyon ve hükümetin ekonomik politikaları gibi çeşitli faktörlerin etkisi altında şekillenmeye devam edecek.