IEA Başkanı Fatih Birol: Enerji Krizi 2027’ye Kadar Sürüyor, Antalya COP31 Altın Fırsat

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen “COP31’e Doğru Yatırım Zirvesi: Uluslararası Yeşil Yatırımları Harekete Geçirmek” programına videokonferansla katıldı. Zirvede, küresel enerji krizinin 2027 yılına kadar etkisini sürdüreceği ve bu durumun hâlâ iyimser bir tablo çizmeye imkan tanımadığı vurgulandı.

Enerji Krizinin Kapsamı ve Hürmüz Boğazı’na Dair Uyarılar

Birol, dünya gündeminin bugünkü en kritik maddesinin Hürmüz Boğazı’ndaki krize işaret etti. Boğazdaki gerilim, tarımdan enerjiye tüm ekonomik alanları etkiliyor ve etki etmeye devam ediyor. “Bu kriz, COP31’in sonuçlarına katkı sağlayabilecek bir gelişme” ifadesiyle, mevcut sıkıntının aynı zamanda çözüm sürecine ivme kazandırabileceğini belirtti.

Enerji arzının iki ana hattının — Batı Sibirya’dan Avrupa’ya uzanan devasa boru hatları ve Hürmüz Boğazı üzerinden Asya’ya giden petrol‑gaz gemileri — “en hafif deyimle içinin kaynadığını” söyleyen Birol, bu durumun hükümetleri, şirketleri ve yatırımcıları kısa ve uzun vadede yeni politikalar geliştirmeye zorladığını hatırlattı. 1973 ve 1979 yıllarındaki büyük petrol krizlerine verilen yanıtların nükleer endüstrinin doğuşu ve otomobillerde verimlilik artışıyla sonuçlandığını da sözlerine ekledi.

COP31 ve Elektrifikasyon Taahhüdü

Birol, COP31’in ana gündem maddesi olarak elektrifikasyonu önerdi. Dünya genelinde elektriğin toplam enerji içindeki payının şu anda 23% olduğunu, 2035 yılına kadar bu oranı 35% seviyesine çıkarmak için bir taahhütname hazırlanmasının gerektiğini vurguladı. “Bu taahhüt, enerji güvenliğini artırırken aynı zamanda emisyonları da azaltacaktır” şeklinde konuştu.

Başkan Birol, yıl başında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’i ziyaret ettiğini, her iki liderin de Türkiye’yi stratejik bir ortak olarak gördüğünü belirtti. “Şu anda dünyada elektriğin toplam enerji içindeki payı %23. Bunu 2035’te %35’e getirmek için bir taahhütname kuralım ve ülkeler bunu imzasın” diyerek, Antalya’da düzenlenecek COP31’in bu taahhüdün çıkış noktası olmasını hedefledi.

Antalya COP31’in Tarihi Potansiyeli

Birol, COP31’in başarısını ölçmek için iki kriter belirledi: Katılım seviyesi ve alınacak kararların etkisi. Antalya’ya katılan ülke sayısının ve temsil seviyesinin yüksek olduğunu, bu durumun organizasyonun etkisini artıracağını ifade etti. İkinci ölçüt olarak ise elektrifikasyon taahhüdünün Antalya’dan çıkması gerektiğini vurguladı.

“2015 yılında imzalanan Paris Anlaşması nasıl anılıyorsa, inşallah Antalya da bu elektrifikasyon taahhüdüyle anılacak” diyerek, kararın hayata geçmesi halinde yatırımcılara enerji geleceği konusunda kesin bir sinyal verileceğini belirtti. Bu sinyal, güneş, rüzgar, nükleer gibi yenilenebilir kaynakların, iletim hatlarının, elektrikli araçların, ısı pompalarının ve sanayide elektrik kullanımının teşvik edilmesini kapsayacak.

Kriz Sürecinin Ekonomik Yansımaları ve Gelecek Öngörüleri

IEA Başkanı, hâlihazırdaki kriz durumunun 2027’ye kadar “normalleşeceği” yönünde iyimser bir yaklaşım sergilemediğini dile getirdi. “İyimser bakmaya çalışsam bile kendimi ikna edebilecek bir argüman bulamıyorum. Bu krizin en azından yaralarını dünya sarmaya çalışacak” şeklinde konuşarak, kriz etkilerinin uzun vadeli olacağını işaret etti.

Bu bağlamda, hükümetlerin ve şirketlerin enerji politikalarını yeniden şekillendirmeleri, yeni yatırımlar yönlendirmeleri ve finansal kaynakları enerji dönüşümüne kanalize etmeleri gerektiği vurgulandı. Birol, “Enerjinin geleceği elektrifikasyonda; yatırımcılar da bu yönde şüpheye yer bırakmayan bir işaret alacak” diyerek, enerji piyasasında yeni bir dönemin kapılarını araladığını özetledi.

Sonuç olarak, Antalya’da gerçekleşecek COP31, hem Türkiye hem de küresel ölçekte “altın bir fırsat” olarak konumlandırılıyor. Elektrifikasyon taahhüdünün hayata geçirilmesi, enerji güvenliğini artırırken aynı zamanda iklim hedeflerine ulaşmada kritik bir adım olarak görülüyor. Ancak, IEA Başkanı’nın da altını çizdiği gibi, 2027 yılına kadar sürecek olan enerji krizi, yeni politikaların ve yatırım kararlarının hızla hayata geçirilmesini zorunlu kılıyor.