Startup Yatırımları Düşüşte: Fintech ve Yapay Zekâ Umut Veriyor

Türkiye girişimcilik ekosistemi, 2025’in ilk yarısında dikkat çekici bir ivme kaybı yaşadı. Son 7 yarı yılın en düşük yatırım miktarı ve işlem sayısı bu döneme damgasını vurdu. Startups.watch’un kapsamlı raporu, bu durumun nedenlerini ve gelecekteki olası senaryoları gözler önüne seriyor.

Genel Bakış: Yatırım Miktarı ve İşlem Sayısındaki Düşüş

Rapora göre, 2025’in ilk yarısında toplam yatırım miktarı, bir önceki yıla kıyasla yüzde 38’lik bir düşüşle 211 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yatırım sayısı ise yüzde 24 azalarak 91‘e geriledi. Bu düşüş, özellikle erken aşama sonrası yatırımlarda belirgin bir durgunluk olduğunu gösteriyor. Bu durum, tohum aşamasından Seri A ve B turlarına geçişte yapısal sorunların devam ettiğinin bir işareti olarak değerlendiriliyor.

Toplam yatırımlar azalırken, bazı sektörler diğerlerine göre daha dirençli kaldı. Özellikle fintech, oyun ve yapay zekâ sektörleri, görece güçlü performans sergileyerek yatırımcıların ilgisini çekmeye devam etti. Bu sektörlerdeki canlılık, genel düşüşe rağmen ekosistemdeki umutları taze tutuyor.

İkinci Çeyrekte Toparlanma Sinyalleri

Yılın ikinci çeyreği, ilk çeyreğe göre bir toparlanma işareti gösterse de, bu toparlanma yarı yılın genel tablosunu iyileştirmeye yetmedi. Getir ve TÜBİTAK BİGG hariç tutulduğunda, yatırımlar ilk çeyrekte 58 milyon dolarken, ikinci çeyrekte yüzde 164’lük bir artışla 153 milyon dolara yükseldi. İşlem sayısında da ilk çeyrekte 38 iken, ikinci çeyrekte yüzde 7,9 artarak 41 oldu. 2024’ün son çeyreğinde Insider’ın büyük yatırımıyla 348 milyon dolara ulaşan yatırım hacmi, 2025’in ilk çeyreğinde sert bir düşüşle yüzde 83 azalmıştı. Ancak 2025’in ikinci çeyreği dip yaptığı noktadan toparlanmaya işaret ediyor. Bu toparlanmada en büyük pay Sipay’in yatırımlarına ait.

Kurumsal Girişim Sermayesi ve Kitle Fonlama

2020-2024 arasında oldukça aktif olan kurumsal girişim sermayesi (CVC) tarafında, 2025’te henüz yeni bir CVC kurulmadı. 2023’e göre yatırımlara katılım azalsa da, gerçekleşen her üç yatırımdan birinde hâlâ bir CVC yer alıyor. Girişim sermayesi yatırım fonlarında (GSYF) katılım oranı da üçte bire düştü. Kitle fonlama regülasyondan beri en kötü yarıyılı geçiriyor. Geçen yılın ilk yarısında 14 girişime 3,9 milyon dolarlık yatırım yapılırken, bu yılın ilk yarısında 11 tane girişim sadece kitle fonlamadan yatırım alabildi. Yatırım tutarı ise yüzde 53 düşerek 1,8 milyon dolar oldu.

Sektörel Değişimler ve Trendler

Türkiye yatırım haritası son beş yılda önemli değişimler gösterdi. Oyun ve fintech sektörleri öncü konumlarını korurken, yapay zekâ ve yazılım (SaaS) yeni oyuncular olarak yükselişe geçti. 2021’de 491,5 milyon dolarla rekor kıran oyun sektörü, son dört yılda ciddi bir irtifa kaybı yaşadı. 2025’in ilk yarısında yalnızca 72,4 milyon dolarlık yatırım alan sektör, zirveden yaklaşık yüzde 85 oranında gerilemiş durumda. Bu durum, küresel oyun yatırım trendlerindeki doygunluğun Türkiye’ye de yansıması olarak değerlendiriliyor.

Fintech yatırımları ise inişli çıkışlı bir grafik sergiledi. 2023’te 30,7 milyon dolara kadar düşen fintech yatırımları, 2024’te adeta şahlanarak 196,2 milyon dolarlık yatırım hacmiyle yeni bir rekor kırdı. 2025’in ilk yarısında 97,1 milyon dolarda kalmasına rağmen, fintech hâlâ en çok yatırım çeken sektörler arasında yerini koruyor. Bankacılık dışı finansal çözümler ve dijital ödeme sistemlerine olan talep, bu yükselişin temel nedenlerinden.

Yapay zekâ yatırımları 2022’de 152,7 milyon dolarken, 2024’te 280,8 milyon dolara çıktı. Ancak ilk yarıda 12,6 milyon dolara düştü. Yatırımcılar yapay zekânın potansiyeline inanmakla birlikte, ticarileşmede daha seçici davranıyor olabilir. SaaS 2024’te 288,6 milyon dolarlık rekor yatırımı gördü, ama 2025’in ilk yarısında yalnızca 6,3 milyon dolar yatırım alabildi. Olgunlaşan pazarda rekabetin sertleşmesi, etkiliyor. Agritech yatırımları ilk yarıda 9,2 milyon dolara yükselerek son dört yılın zirvesine ulaştı. Endüstri 4.0, deeptech, robotik ve autotech gibi alanlarda ise istikrarlı ilgi var.

Yatırım Aşamalarındaki Değişimler

Tohum yatırımlarda 2024’ün üçüncü çeyreğinde görülen 49 milyon dolarlık zirvenin ardından kademeli bir gerileme dikkat çekiyor. İkinci çeyrekte tohum aşamasındaki girişimlere yapılan yatırımlar geçen yıla göre yüzde 17 düşüşle 36 milyon dolar oldu. Bu düşüş, görece güçlü bir seviyeyi işaret ediyor. Erken aşama girişimlere yapılan yatırımlar, ikinci çeyreğinde adeta patlama yaptı. Bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 659’luk devasa bir artışla 117 milyon dolara ulaşıldı. Bu yatırımcıların olgunlaşma sürecindeki girişimlere yeniden yöneldiğini gösteriyor. İlk çeyrekte yalnızca 15 milyon dolar yatırım alan bu kategori, sadece üç ayda 8 kat büyümeyi başardı. 2024’ün ilk ve son çeyreklerinde 250 milyon dolarla öne çıkan geç aşama yatırımları ise 2025’te tamamen durdu. Hem ilk hem de ikinci çeyrekte hiçbir yatırım kaydedilmedi. 2024’ün ikinci çeyreğinde görülen yüzde 456’lık artıştan sonra yaşanan bu dramatik çöküş, büyüme aşamasındaki girişimlerin yatırım alma sürecinde zorlandığına işaret ediyor.

Ekosistem Temsilcilerinin Görüşleri ve Beklentiler

Simya VC Yönetici Ortağı Selma Bahçıvanoğlu, 2025’in ilk yarısını Türkiye girişimcilik ekosistemi için yeniden yapılanma ve odaklanma süreci olarak değerlendiriyor. Bahçıvanoğlu, ikinci yarıda global sıçrama hikâyelerinin görüleceğini ve Seri A ve B yatırımlarının artacağını öngörüyor. Yaratıcı endüstriler ve derin teknoloji gibi alanların ön plana çıkacağını belirtiyor.

Figopara Kurucu Ortağı ve CEO’su Koray Bahar, erken aşama yatırımlarda boşluğun sürdüğünü ve yabancı yatırımcı ilgisinin sınırlı kaldığını ifade ediyor. Ancak yılın ikinci yarısına dair daha umutlu olduğunu, yeni fonların devreye girmesi ve üretken yapay zekâ ile sürdürülebilirlik odaklı teknolojilerin yükselişi ile kamunun destek adımlarının yatırımları hızlandırabileceğini belirtiyor. Bahar, özellikle yabancı yatırımcıları ilgilendiren düzenleyici belirsizlikler ve dava risklerinin yatırım kararlarını etkileyebileceğini vurguluyor.

Startups.watch Kurucusu Serkan Ünsal, 2025’in ilk yarısındaki duraksamanın yatırımcıların yüksek faiz ortamında daha seçici ve temkinli hareket etmesinden kaynaklandığını belirtiyor. Ünsal, bu yılın sonunda Türkiye girişimcilik ekosisteminin geçen yılın toplam yatırımlarını yakalayamayacağını söylüyor ve 500-600 milyon dolar civarı bir tutarla yılın kapatılacağını tahmin ediyor. Ünsal, tohum aşamasından Seri A ve B turlarına geçişte yaşanan sıkıntıların ekosistemin ölçeklenmesini sınırladığını vurguluyor.

Finberg’in Yatırım ve Strateji Direktörü Gaye Ör, globalde yatırım tutarının 300 milyar dolara ulaştığını, bu tutarın yarısının yapay zekâya aktığını belirtiyor. Ör, Türkiye’deki yüksek faiz ortamının da etkisine değinerek, bazı girişimcilerin yatırımdan umudunu kesip kurumsal alternatiflere yöneldiğini ifade ediyor.

212 Kurucu Ortağı Numan Numan, yurt dışında kurulan Türk girişimlerinin etkisinin arttığını ve global ölçekte rekabet eden Türk kurucu sayısının da arttığını belirtiyor. Numan, yılın kalanında, yatırımcıların seçiciliğini koruyarak daha sağlam temellere oturmuş iş modellerine yöneleceğini, fintek ve yapay zekâ başta olmak üzere stratejik alanlarda yatırımların devam edeceğini ve enerji teknolojileri ile iklim odaklı çözümlerin daha fazla dikkat çekeceği bir dönem olacağını öngörüyor.

Sonuç: Gelecek Beklentileri

2025’in ilk yarısındaki düşüşe rağmen, girişimcilik ekosistemindeki toparlanma sinyalleri ve belirli sektörlerdeki canlılık, yılın ikinci yarısına ilişkin umutları artırıyor. Ancak, yüksek faiz ortamı ve düzenleyici belirsizlikler gibi faktörler, yatırımcıların temkinli davranmasına neden olabilir. Ekosistem temsilcilerinin görüşleri, seçici yatırımların devam edeceği ve global potansiyel taşıyan girişimlerin desteklenmeye devam edeceği yönünde. Yılın sonunda toplam yatırım miktarının geçen yılın altında kalması beklenirken, fintech, yapay zekâ ve enerji teknolojileri gibi alanların ön plana çıkacağı öngörülüyor.