AB’den Akdeniz Ortaklarıyla “Tek Pazar” Hamlesi: Ticaret Engelleri Kalkıyor

Avrupa Birliği (AB), küresel ticaretteki dalgalanmaların ortasında stratejik bir adım atarak Akdeniz ülkeleriyle ticari iş birliğini derinleştirmeye hazırlanıyor. Euronews’ün elde ettiği Avrupa Komisyonu belgesine göre, “Akdeniz Paktı” adı verilen bir girişimle bölgedeki ticaret engellerinin kaldırılması ve AB tek pazar kurallarına uyum sağlanması hedefleniyor.

Akdeniz Paktı: Bölgesel Ticaretin Yeni Rotası

Brüksel’in bu hamlesi, özellikle ABD ve Çin ile olan ticaret ilişkilerindeki istikrarsızlıklara karşı bir yanıt niteliği taşıyor. Akdeniz Paktı, Cezayir, Mısır, İsrail, Ürdün, Lübnan, Libya, Fas, Filistin, Tunus ve Suriye gibi ülkelerle daha yakın bir ekonomik bağ kurmayı amaçlıyor. Bu ülkelerle ticaretteki tarife engellerinin azaltılması ve AB’nin tek pazar prensiplerine uyumlu hale getirilmesi, paktın temel hedeflerinden biri olarak öne çıkıyor.

Komisyon tarafından sunulan öneriler, geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Ticari engellerin ortadan kaldırılması, düşük tarifeler uygulanması, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) desteklenmesi, dijital ve enerji sektörlerinde entegrasyonun sağlanması, gümrük işlemlerinin modernizasyonu ve tarife dışı engellerin azaltılması gibi adımlar, bu hedefe ulaşmak için atılacak önemli adımlar arasında yer alıyor. Ayrıca, sınır ötesi tarım-sanayi zincirlerinin geliştirilmesi, yeşil etiketli ihracat planlarının hayata geçirilmesi ve Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) menşe kurallarının güncellenerek kabul edilmesi de öneriler arasında bulunuyor.

Ursula von der Leyen’den Ticaret Stratejisi Vurgusu

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, görevinin ikinci döneminin başından itibaren AB’nin ticaretini Rusya ve Çin’den uzaklaştırarak daha çeşitli pazarlara yönlendirilmesi gerektiğinin altını çiziyor. Von der Leyen’in bu stratejisinin önemli bir parçasını oluşturan Akdeniz Paktı’nın, Ekim ayında resmi olarak sunulması bekleniyor.

Geçmiş Girişimler ve Yeni Vizyon

AB’nin Akdeniz bölgesinde serbest ticaret alanı oluşturma çabaları yeni değil. 1995 yılında imzalanan Barselona Deklarasyonu ile bir Avrupa-Akdeniz Serbest Ticaret Bölgesi kurulması hedeflenmişti. Ancak, bu girişim çeşitli nedenlerle hayata geçirilememişti. Şu anda, Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kuralı (PEM Sözleşmesi) kapsamında tercihli ticaret anlaşmaları yürürlükte bulunuyor.

Yeni belgeler ise, AB’nin bu kez mevcut anlaşmaları güncelleyerek ticareti daha ileri bir seviyeye taşımayı hedeflediğini gösteriyor. Belgede ayrıca, Türkiye ve Körfez ülkelerinin de bölgedeki stratejik etkileri nedeniyle dikkate alınacağı vurgulanıyor. Bu durum, AB’nin bölgedeki ticaret stratejisinin daha kapsamlı bir yaklaşımla ele alındığını ortaya koyuyor.

Dijitalleşme ve Enerji Alanında İş Birliği

Akdeniz Paktı kapsamında, partner ülkelerin özellikle dijital yönetişim, e-devlet araçları, gümrük işlemlerinin sadeleştirilmesi, temiz enerji ve çevre standartları gibi konularda AB ile uyumu desteklediği belirtiliyor. Genel Veri Koruma Yönetmeliği’nden (GDPR) esinlenen yasaların oluşturulması ve ortak değer zincirlerinin kurulması da öneriler arasında yer alıyor. Bu, AB’nin sadece ticareti artırmakla kalmayıp, aynı zamanda bölgedeki hukuki ve çevresel standartları yükseltmeyi de hedeflediğini gösteriyor.

Bu girişimin başarılı olması halinde, Akdeniz bölgesindeki ekonomik büyüme ve istikrarın desteklenmesi, AB ve bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin güçlenmesi ve küresel ticarette yeni fırsatların yaratılması bekleniyor. Ancak, siyasi ve ekonomik istikrarsızlıklar, kültürel farklılıklar ve güvenlik sorunları gibi zorlukların aşılması gerekiyor.

Sonuç olarak, Avrupa Birliği’nin Akdeniz Paktı girişimi, bölgedeki ticaretin önündeki engelleri kaldırmayı ve ekonomik iş birliğini derinleştirmeyi hedefleyen önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bu paktın başarılı bir şekilde hayata geçirilmesi, hem AB hem de Akdeniz ülkeleri için önemli kazanımlar sağlayabilir. Özellikle, KOBİ’lerin desteklenmesi ve dijitalleşme alanındaki iş birliği, bölgedeki ekonomik dinamizmi artırabilir ve yeni iş imkanları yaratabilir.