Asya Çelik Sektörü Talep Zayıflığı, Ticaret Engelleri ve İhracat Baskısıyla Mücadele Ediyor
Asya çelik sektörü, zorlu bir dönemden geçiyor. 2025’in son çeyreği itibarıyla üretim fazlası, zayıf tüketim ve artan ticaret engelleri, bölgedeki çelik üreticilerini olumsuz etkiliyor. İhracat güçlü görünse de, kârlılığın düşmesi ve Hindistan ile Vietnam gibi ülkelerdeki koruma önlemleri, bölgesel fiyatlar üzerinde önemli bir baskı oluşturuyor.
Analistler, 2026’nın başına kadar fiyatlarda kalıcı bir toparlanma beklemiyor. Asya piyasalarının, küresel ekonomideki genel durgunluk nedeniyle ılımlı bir görünüm sergileyeceği öngörülüyor. Bu durum, bölgedeki çelik üreticileri için önemli bir sınav niteliğinde.
Çin’deki Yavaşlama ve İhracat Stratejileri
Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte Çin’deki inşaat faaliyetleri yavaşlıyor. Bu durum, yerli talebin azalmasına ve ihracatın yeniden gündeme gelmesine neden oluyor. Çin’in çelik ihracatı eylül ve ekim aylarında artış gösterse de, yıl genelindeki ihracatın yaklaşık 110 milyon metrik ton civarında seyretmesi bekleniyor.
Çin hükümetinin ekim ayı itibarıyla vergi avantajı sağlayan ihracat kanallarını denetim altına alması, bazı siparişlerin öne çekilmesine yol açtı. Ancak, bu durum genel ihracat performansını sınırladı. Düşük seyreden talep ve artan jeopolitik belirsizlikler nedeniyle, Çinli üreticilerin üretim artışını sürdüremeyeceği öngörülüyor.
Ticaret Engelleri ve Bölgesel Rekabet
S&P Global’in analizine göre, sıcak haddelenmiş sac (HRC) piyasası, Güneydoğu Asya’da artan korumacı önlemler nedeniyle zorlanıyor. Vietnam, eylül ayında geniş sac ürünleri için damping soruşturması başlattı. Bu karar, temmuz ayında uygulamaya giren yüzde 23-28 arası ek vergilerin devamı niteliğinde oldu.
Bu gelişme üzerine Çinli üreticilerin bölgeye sevkiyatı yavaşlarken, Malezya, Endonezya ve Hindistan alternatif tedarikçiler olarak öne çıktı. Hindistanlı üreticiler, eylül sonunda 3 mm kalınlığındaki HRC’yi Vietnam’a ton başına 507 dolar (CFR) fiyatla rekabete katıldı. Verilere göre, Çin dışı tedarikçilerden Vietnam’a yapılan HRC sevkiyatları, ikinci çeyrekteki 13 işlemden üçüncü çeyrekte 25’e yükseldi.
Ancak Hindistan’da da korumacı eğilimler güçleniyor. Ülke, nisan ayında yüzde 12 oranında koruma vergisi getirirken, Vietnam menşeli HRC için de antidamping soruşturması başlattı. Bu önlemler sonucunda Hindistan’ın bitmiş çelik ithalatı nisan-eylül döneminde yüzde 29,4 geriledi.
Çin Çeliği Yeni Pazarlara Yöneliyor: Suudi Arabistan Örneği
Asya’daki istikrarlı talep ve Ortadoğu’daki yeni pazarlardaki büyüme, artan korumacılık dalgasının etkilerini dengelemeye yardımcı oluyor. Bu durum, Çin’in yoğun bir şekilde çelik ihracatına devam etmesini sağlıyor. Suudi Arabistan, bu yıl popüler bir destinasyon haline geldi.
Çinli çelik üreticileri, bu yılın ilk dokuz ayında Suudi Arabistan’a yaptıkları sevkiyatları yıllık bazda yüzde 41 artırarak 4,8 milyon tona çıkardı. Ajansın Çin gümrük verilerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, bu, büyük pazarlar arasında en büyük artış. Çin’den Suudi Arabistan’a uzun ürün ihracatı bir önceki yıla göre neredeyse iki katına çıkarken, yarı mamul arzı altı kattan fazla arttı.
Ancak, Suudi Arabistan’ın 500 milyar dolarlık fütüristik Neom şehri mega projesini terk edip başka alanlara odaklanması nedeniyle, bu talebin devam edip etmeyeceği henüz belli değil. Çin’in çelik ürünleri ihracatında dokuz aylık dönemde en önemli artışlar yıllık bazda yüzde 32.5 ile Filipinler’e, yüzde 27.5 ile Endonezya’ya ve yüzde 26.8 ile Tayland’a görüldü. Aynı dönemde, Vietnam ve Güney Kore’ye yapılan çelik ihracatı Ocak-Eylül döneminde yıllık bazda sırasıyla yüzde 24,8 ve yüzde 6,1 oranında düştü. Bloomberg Intelligence’a göre, Çin’in genel ihracat rakamlarının gerisinde kalan ülkelere ilişkin veriler, ihracatın daha az kısıtlamaya sahip pazarlara yönlendirildiğini gösteriyor.
Yarı Mamul İhracatı Artışı
Küresel talep zayıflasa da Çin, arz fazlasını yönetebilmek için yarı mamul ihracatını artırdı. Çin Gümrük İdaresi verilerine göre, ülkenin yarı mamul çelik ihracatı ikinci çeyrekteki 628 bin ton ortalamasından, temmuzda 852 bin tona, ağustosta ise 1,14 milyon tona yükseldi. Bu ihracatın büyük bölümünü kare kütük oluşturdu. Piyasa kaynaklarına göre, ihracattaki olası düşüş, dördüncü çeyrekte iç piyasada arz fazlası yaratabilir.
Sonuç ve Beklentiler
Asya çelik sektörü, artan ticaret engelleri, zayıf talep ve üretim fazlası gibi çeşitli zorluklarla karşı karşıya. Çin’in ihracat stratejileri ve yeni pazarlara yönelimi, sektörün dinamiklerini etkiliyor. Korumacı önlemler ve bölgesel rekabet, fiyatlar üzerinde baskı oluştururken, analistler 2026 başına kadar kalıcı bir toparlanma beklemiyor.
Sektörün geleceği, küresel ekonomik koşullara, ticaret politikalarına ve Çin’in üretim ve ihracat stratejilerine bağlı olacak. Asya çelik üreticileri, bu zorlu ortamda rekabetçi kalabilmek için maliyetleri düşürmeye, verimliliği artırmaya ve yeni pazarlar bulmaya odaklanmak zorunda kalacak.