Bakan Kacır: Türkiye, Yüksek Teknolojili Üretimde Daha da İleriye Gidecek

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yaptığı açıklamada, Türkiye’nin insan kaynağının benzersiz gücünün ülkeyi teknoloji odaklı kalkınmada yeni bir atılım yapmaya hazırladığını vurguladı. Kacır, “Önümüzdeki dönemde nükleer reaktörlerden kuantum teknolojilerine, yarı iletkenlerden yapay zekaya kadar atacağımız adımlarla, ülkemizi yüksek teknolojili üretimde daha ileri seviyelere hep birlikte taşıyacağız” dedi.

Türkiye’nin Teknoloji Odaklı Kalkınma Vizyonu

Bakan Kacır, 7. AR-GE İnovasyon Zirve ve Fuarı’nın açılışında yaptığı konuşmada, insanlık tarihinin son iki yüzyılının sanayi devrimlerinin tetiklediği derin ekonomik, teknolojik ve sosyal dönüşümlere sahne olduğunu belirtti. Günümüzde makinelerin birbiriyle iletişim kurduğu, üretim süreçlerinin veriyle desteklendiği ve karar alma mekanizmalarının yapay zeka tabanlı çalıştığı dördüncü sanayi devrimine tanık olunduğunu ifade etti. Kacır, bu bağlamda AR-GE, teknoloji ve nitelikli insan kaynağına yatırım yaparak yeniliğe öncülük edenlerin dünya sahnesinde yükseldiğini, bu fırsatı kaçıranların ise başkalarının ürettiği teknolojinin pazarı veya dijital çağın sömürgesi olmaya mahkum edildiğini dile getirdi.

Savunma Sanayisinde Elde Edilen Başarılar

Kacır, savunma sanayisinin Türkiye’de yüksek teknolojinin öncüsü haline gelmesinin tesadüf olmadığını, uzun vadeli devlet politikalarının, milli ve özgün ürünlere öncelik veren tedarik yaklaşımının, AR-GE ve yatırım süreçlerini tek elden koordine eden yönetim yeteneğinin ve güçlü insan kaynağının doğal sonucu olduğunu vurguladı. Bir zamanlar savunma ürünlerinde yüzde 80 dışa bağımlı olan Türkiye’nin, bugün kendi insansız hava araçlarını, mühimmatını, uçaklarını, helikopterlerini, uydularını, radar ve elektronik harp sistemlerini geliştiren ve üreten bir ülke haline geldiğini belirtti.

“İnsansız hava aracı üretiminde dünya lideriyiz” diyen Kacır, Türkiye’nin kendi seyir füzelerini ve jet motorlarını ürettiğini, hava savunma sistemlerinin radarlarını ve füzelerini kendi imkanlarıyla geliştirdiğini ifade etti. Üretilen tüm sistemlerin alt sistemlerinde dışa bağımlılığın adım adım ortadan kaldırıldığını belirten Kacır, savunma sanayisindeki bu başarının sadece caydırıcılığı ve savunma kabiliyetini güçlendirmekle kalmadığını, aynı zamanda milletin zihnine vurulan prangaları da kırdığını ve tüm sektörlere yayılan güçlü bir teknoloji ekosisteminin oluşmasına, AR-GE kültürünün güçlenmesine ve nitelikli insan kaynağının yetişmesine hız kazandırdığını söyledi.

AR-GE Yatırımlarında Gözle Görülür Artış

Bakan Kacır, Türkiye’nin 2002’den bu yana AR-GE harcamalarını 1,2 milyar dolardan 19,9 milyar dolara yükselttiğini, AR-GE harcamalarının milli gelirdeki payının binde 5’ten yüzde 1,46’ya çıktığını ve bu oranın İtalya ve İspanya gibi ülkelerdeki seviyelere yaklaştığını belirtti. 2002’de 29 bin olan tam zaman eş değer AR-GE çalışan sayısının 310 bini aştığına dikkat çeken Kacır, özel sektörün AR-GE harcamalarındaki payının yüzde 29’dan yüzde 68’e yükseldiğini ifade etti. Geçtiğimiz yıl imalat sanayisinde yapılan AR-GE harcamalarının yüzde 47’sinin yüksek teknoloji, yüzde 40’ının ise orta-yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren girişimciler tarafından gerçekleştirildiğini söyledi.

Kacır, özel sektör bünyesindeki 1700’ü aşkın AR-GE ve tasarım merkezinde görev yapan nitelikli mühendis ve teknisyenlerin teknoloji odaklı kalkınma vizyonuna güç kattığını, 113 teknoparkta ise 12 binden fazla firmanın inovasyon odaklı çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.

Yerli Patent Başvurularında Rekor Artış

Bakan Kacır, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’nün 2025 Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri Raporu’nun Türkiye’nin yükselişini açıkça ortaya koyduğunu belirtti. Yerli patent başvurularında dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer aldığımızı ve 2002’de 414 olan yerli patent başvuru sayısının geçtiğimiz yıl 10 bini aştığını ifade etti. Yerli patent artış hızında dünyanın en hızlı yükselen ilk 3 ülkesi arasında olduğumuzu, uluslararası patent başvurularında ise kadın buluşçu oranında yüzde 26 ile dünya lideri olduğumuzu vurguladı.

Yüksek ve orta-yüksek teknolojili üretim ve ihracatta gelinen seviyenin, AR-GE ve fikri mülkiyet alanındaki kazanımların ekonomiye kattığı değerin göstergesi olduğunu söyleyen Kacır, son 15 yılda yüksek teknoloji üretim endeksimizin 7,8 katına, orta-yüksek teknoloji üretim endeksimizin ise 3,4 katına yükseldiğini belirtti. Orta-yüksek ve yüksek teknoloji ihracatımızın 2002’de 10 milyar dolar iken, geçtiğimiz yıl 108 milyar doları aştığını ve bu tablonun araştırmacıların, mühendislerin, girişimcilerin ve sanayicilerin teknoloji ve inovasyon alanında ortaya koyduğu büyük emeğin bir yansıması olduğunu ifade etti.

Yatırım ve Finansman Destekleri

Bakan Kacır, cari dengeyi destekleyecek, kritik ve stratejik sektörlerde üretim kabiliyetini genişletecek projelere uygun koşullarda finansman desteği sağlamak üzere Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’nı hayata geçirdiklerini hatırlattı. Öncelikli alanlarda belirlenen 284 ürün ve 261 teknoloji başlığına yönelik yatırımlara 2 yıl geri ödemesiz, 10 yıl vadeli ve piyasa koşullarının üçte birine kadar inebilen finansman maliyetiyle kredi imkanı sağladıklarını belirtti. Program kapsamında teknolojik değerlendirmesi Bakanlık tarafından olumlu bulunan 73 projenin toplam büyüklüğünün 397 milyar lira düzeyinde olduğunu ifade etti.

HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı’na da değinen Kacır, ileri teknoloji yatırımlarına kapsamlı teşvik çerçevesi sunan program kapsamında, bir yıl gibi kısa bir sürede elektrikli araç, güneş hücresi ve biyoteknoloji gibi alanlarda 4,5 milyar dolarlık yatırımın ülkeye çekilmesini sağladıklarını söyledi. Program çerçevesinde veri altyapısını güçlendirecek, ekonomide yapay zeka destekli dönüşümü hızlandıracak, kuantum teknolojilerini milli inovasyon altyapısına entegre edecek ve Türkiye’yi endüstriyel robot üretimi ve ihracatında küresel bir üs haline getirecek 4 çağrıyı hayata geçirdiklerini kaydetti.

Yeni teşvik sistemiyle de Milli Teknoloji Hamlesi’ni hızlandıracak yatırımlara güçlü destekler sağladıklarını dile getiren Kacır, bu bütüncül yaklaşımın teknoloji geliştirme sürecinin tüm aşamalarını aynı hedef doğrultusunda bir araya getiren güçlü bir zemin oluşturduğunu ifade etti.

Geleceğin Teknoloji Kuşağı

Bakan Kacır, bugün “TEKNOFEST Kuşağı” olarak anılan yeni bir neslin sahneye çıktığını belirterek, TEKNOFEST’lerde, Deneyap Teknoloji Atölyelerinde, bilim merkezlerinde ve Milli Teknoloji Atölyelerinde yetişen gençlerin, insansız hava araçlarından yapay zeka projelerine, robotikten biyoteknolojiye kadar teknolojinin farklı alanlarında Türkiye’nin geleceğini inşa ettiğini söyledi. Her birinin geleceğin kritik teknolojilerini geliştirecek bilgi birikimine, vizyona ve kararlılığa sahip birer “milli teknoloji akıncısı” olarak yetiştiğini ve insan kaynağının bu benzersiz gücünün Türkiye’yi teknoloji odaklı kalkınmada yeni bir atılıma hazırladığını vurguladı.

Kacır, önümüzdeki dönemde nükleer reaktörlerden kuantum teknolojilerine, yarı iletkenlerden yapay zekaya kadar atılacak adımlarla Türkiye’nin yüksek teknolojili üretimde daha ileri seviyelere taşınacağını, fiber iletişim, 5G ve bulut bilişim altyapı yatırımlarıyla, yerli ve milli siber güvenlik çözümleriyle güvenli dijital ekonominin önde gelen merkezlerinden biri haline geleceğini belirtti.

Bu dönemin stratejik coğrafi konumu, gelişmiş sanayi altyapısı, girişimci iş dünyası ve nitelikli insan kaynağıyla Türkiye’yi yüksek teknolojide bir merkez, dünyada oyun kurucu bir güç haline getirmek için her zamankinden daha güçlü ve kararlı adımlar atılan bir dönem olacağına işaret eden Kacır, Türkiye Yüzyılı’nın, bu vatan için kalbi çarpan girişimcilerin, mühendislerin, mimarların ve teknisyenlerin imzasını taşıyan eserlerle mümkün kılınacağını ifade etti.

Sonuç olarak, Bakan Kacır, hep birlikte sadece kendi vatandaşlarına değil, gönül coğrafyasına ve dünyanın dört bir yanındaki mazlumlara da umut olan, daha adil, daha müreffeh ve daha güçlü bir Türkiye’nin inşa edileceğine olan inancını dile getirdi.