Camper Karbon Ayak İzini Küçültüyor: Sürdürülebilir Ayakkabıcılıkta Öncü Hamle

İspanyol ayakkabı markası Camper, küresel ayakkabı endüstrisindeki dönüşümün öncülerinden biri olarak öne çıkıyor. Şirket, 2019’dan bu yana yürüttüğü sürdürülebilirlik çalışmalarıyla dikkat çekiyor ve karbon ayak izini azaltma konusunda önemli adımlar atıyor. 2019’dan bu yana karbon salımını yüzde 45 azaltan Camper, sektörde sürdürülebilir üretim modellerine geçiş için ilham verici bir örnek teşkil ediyor.

Ayakkabı Sektörünün Karbon Yükü

Küresel ayakkabı endüstrisi, yılda yaklaşık 20 milyar çift üretim kapasitesine sahip ve bu üretim, yılda 1,4 milyar ton sera gazı salımına neden oluyor. Sektörde kullanılan malzemelerin yüzde 70’inden fazlası plastik ve deri bazlı sentetiklerden oluşurken, geri dönüşüm oranı ise yüzde 5’in altında kalıyor. Bu durum, hem çevresel etkilerin azaltılması hem de tüketici beklentilerine yanıt verilmesi için sektörde dönüşümü zorunlu kılıyor. Yapılan analizler, geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı ve düşük karbon ayak izi hedefleriyle, 2030 yılına kadar ayakkabı endüstrisinin emisyonlarını yüzde 30 oranında azaltabileceğini gösteriyor.

Camper’ın Sürdürülebilirlik Yolculuğu

1975 yılında İspanya’nın Mallorca adasında Lorenzo Fluxà tarafından kurulan Camper, kurulduğu günden bu yana çevre duyarlılığına önem veren bir marka olarak biliniyor. Camper Türkiye Genel Müdürü Ulaş Divarcı, “Bizim için en önemli konulardan biri sürdürülebilirlik ve çevre duyarlılığı,” diyerek, 2018-2019 yıllarından itibaren bu anlayışı yapısal bir şekle dönüştürmek amacıyla 5 yıllık bir iş planı hazırladıklarını belirtiyor.

B-Corp Sertifikası ile Sürdürülebilirlik Standartları

Camper’ın iş planlarındaki ilk hedef, sürdürülebilirlik denetlemelerinin düzenli yapıldığı B-Corp şirketi haline gelmekti. Ulaş Divarcı, “Biz, B-Corp şirketi olan ikinci perakende şirketiyiz. Bu yıl üçüncü denetim sürecimizi geçiriyoruz. Bu platform sayesinde üretimden yönetişime kadar her detay incelenerek, bir çerçeve çıkartılıyor,” diyor. Camper, 2019 yılından bu yana yaptığı çalışmalarla son 5 yılda karbon salımını yüzde 45 azaltmayı başardı. Şirketin hedefi, 2030 yılına kadar karbon salımı azaltımını yüzde 56’ya ulaştırmak.

Yapılan analizler sonucunda tüm karbon salımının yaklaşık yüzde 85’inin üründen kaynaklandığı belirlenmiş. Emisyonun yaklaşık yüzde 10-12’si lojistikten, yüzde 3-4’ü ise mağazalarda kullanılan elektriklerden ve ofislerden kaynaklanıyor. Mağaza ve ofis tarafında yapılabilecekler daha kolay olsa da, tedarik tarafında yapılabilecekler daha kısıtlı. Camper, havayolu kullanmadan karayolunda elektrikli araçlarla buradaki emisyonunu da azaltmak için çabalıyor. Ancak ürünün tasarım ve üretim kısmında yapılabilecekler çok daha kapsamlı olduğu için, şirketin karbon ayak izi azaltım hedefleri de bu odakta ilerliyor.

Geri Dönüştürülmüş Malzemelerle Üretim

Şu anda koleksiyonun yüzde 60-65’inin plastiği yarı yarıya azaltılmış hafif tabandan oluştuğu bilgisini veren Divarcı, “Tüm ürünlerin yaklaşık yüzde 85’i geri dönüşüm malzemeler kullanılarak yapılıyor ve en az bir adet B-Corp’a uygun özellik taşıyor. Bu kriterler ayakkabıları daha uzun ömürlü hale getiriyor ve bizim de aslında temelde istediğimiz bir müşterinin sürekli ayakkabı değiştirmesi yerine, bir ayakkabıyla yılları devirebilmesi,” diye ekliyor.

Döngüsel Ekonomi Yaklaşımı

Camper, döngüselliğe büyük önem veriyor ve ürünü sattıktan sonra müşteriyle olan ilişkiyi bitirmiyor. Eskiyen ayakkabıları müşteriden tekrar alıp, yeniden enerjiye çevirmeye, geri dönüştürmeye ve malzemeleri tekrar kullanmaya yönelik bir üretime odaklanıyor. Avrupa’nın tamamındaki mağazalarda geri alım prosesi işliyor ve müşteriye de ayakkabıyı nerede ne şekilde kullandığına dair bilgi veriliyor. Tekstil, bağcık, plastik gibi her şey ayrıştırılarak tekrar kullanılıyor. Müşteri kullanmak istemeye devam ediyorsa, tabanı ya da eskiyen yeri yenilenerek ürün teslim ediliyor. Türkiye’de ise bu ayrıştırma işleminin yapılabileceği bir ortam olmadığı için, eski ayakkabılar enerji elde eden şirketlerle değerlendiriliyor.

Camper, malzeme tasarrufu konusuna da büyük önem veriyor. Ayakkabı üretimi sırasında çıkan parçalar tekrar fabrikaya gönderilerek dönüştürülüyor ve plastik ip yapılıyor. Bu ip, ayakkabıdaki örgülerde kullanılıyor ve söz konusu malzeme belki beş belki altıncı kez dönmüş oluyor. Bağcıkların da yüzde 100’ü geri dönüştürülmüş iplerden üretiliyor.

Geleceğe Yönelik Projeler ve Beklentiler

Camper, yapay zekâyı hem üretimde hem de web sitesinde kullanıyor. Üretimde daha çok teknolojinin dahil olduğu, kumaş kesimi ve takip edilebilirlik konularında yapay zekânın kullanımı mümkün. Ancak ayakkabı endüstrisinde zanaata ve insan eline olan ihtiyacın sonlanacağını düşünülmüyor. Geçmiş yılların satış verileri ve müşterilerin tercihleri gibi konularda yapay zekâdan faydalanılıyor.

Yurt dışında sadece ayakkabı satışı olmadığını, tekstil ürünlerinin de olduğu bilgisini veren Ulaş Divarcı, Türkiye’de de Beymen ile bir anlaşma yaptıklarını ve gelecek yaz Camper tekstil ürünlerinin Beymen mağazalarında görülebileceğini belirtiyor.

Üretimlerde doğal kumaşlara olan yönelimin arttığını belirten Camper Türkiye Genel Müdürü Ulaş Divarcı, koleksiyonda tencel ve bambu gibi kumaşların kullanımını artırdıklarını ve 2030 yılına kadar bu oranı yüzde 20-25’lere çıkarmayı hedeflediklerini söylüyor.