Ege’de Balıkçılar Tayfa Bulmakta Zorlanıyor: Maaşlar 80 Bin TL’ye Ulaştı
Türkiye’nin önemli balık üretim merkezlerinden Ege Bölgesi’nde balıkçılar, artan talep ve yoğun av sezonuyla birlikte tayfa bulmakta zorlanıyor. Balıkçı teknelerinde kaptan ve yardımcıları dışında görev alan tayfalar, geminin düzenli ve güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak için kritik öneme sahip. Rota takibi, temizlik, ekipman bakımı gibi çeşitli görevleri üstlenen bu deniz emekçileri, balıkçılık sektörünün sürdürülebilirliğinin önemli bir parçasını oluşturuyor.
Ege’deki balık avı sezonu genellikle Eylül ayında başlar ve Nisan ayına kadar devam eder. Bu süre zarfında hava koşullarının elverdiği her gün denize açılan balıkçı teknelerinde tayfalar, yoğun bir mesai harcıyor. Taşımacılık sektörüne kıyasla daha zorlu şartlarda çalışan tayfalar, akşam saatlerinde denize açılarak ağları seriyor, balıkların takibini yapıyor, yakalanan balıkları teknelere alıyor, ayrıştırıyor ve kıyıya taşınmasını sağlıyor. Uzun ve yorucu bir günün ardından gemileri temizleyip, ağları bir sonraki av için hazırlayan tayfalar, dinlenmek için kısıtlı bir zamana sahip oluyor.
Ege’de Tayfa Krizi Derinleşiyor
Egeli balıkçılar, sektör için hayati öneme sahip olan tayfa bulmakta her geçen yıl daha fazla zorlanıyor. Bu durum, av sezonunda aksamalara ve üretim kayıplarına yol açma potansiyeli taşıyor. Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği Başkan Vekili Mehmet Aksoy, balıkçılık sektörünün karşılaştığı en büyük sorunlardan birinin işçi sıkıntısı olduğunu vurguluyor. Aksoy, tayfaların bir teknenin olmazsa olmazı olduğunu ve maaşların oldukça iyi seviyede olmasına rağmen gençlerin masa başı işleri tercih etmesi nedeniyle tayfalığa ilgi göstermediğini belirtiyor.
Maaşlar asgari ücretin 3-4 katına kadar çıkmasına rağmen, gençler denizlerde çalışmak yerine daha konforlu iş arayışında. Gemilerde tayfalara üç öğün yemek ve yatacak yer imkanı sunulmasının yanı sıra sezon sonunda elde edilen gelirden prim de veriliyor. Ancak bu imkanlar dahi gençleri cezbetmekte yetersiz kalıyor. Mevcut tayfalar ise adeta futbolcu gibi bir tekneden diğerine transfer oluyor, bu da balıkçıları sürekli yeni eleman arayışına itiyor.
Yüksek Maaşlar Çare Olmuyor
İzmir Güzelbahçe Balıkçı Barınağı’ndan balıkçı Mustafa Baran, balıkçılığın dede mesleği olduğunu ve işi babasından devraldığını ifade ediyor. Son dönemlerde tayfa bulmakta zorlandıklarını, bulsalar bile elemanların kalifiye olmadığını ve eğitmek için uzun zaman harcadıklarını dile getiriyor. Maaşların 80 bin TL’ye kadar yükselmesine rağmen işçi bulmakta güçlük çektiklerini belirtiyor.
Gırgır balıkçılığı yapan Hüseyin Cambaz da 50 yıldır balıkçılık yaptığını ve yüksek maaş vermelerine rağmen tayfa sorunu yaşamaya devam ettiklerini söylüyor. Cambaz, tayfa olmadan geminin hiçbir işe yaramadığını, gençlerin teknede çalışmak istemediğini ve işi beğenmediğini vurguluyor. Üç öğün yemek ve tüm ihtiyaçlarının karşılanmasına rağmen 80 bin TL maaşın dahi yeterli olmadığını belirtiyor.
Geleceğe Yönelik Çözüm Arayışları
Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği, bu sorunu çözebilmek amacıyla ara eleman yetiştiren meslek yüksekokulları açılması yönünde çalışmalar yürütüyor. Bu okullarda balıkçılık mesleğinin incelikleri öğretilecek ve sektöre kalifiye eleman kazandırılması hedefleniyor.
Bu durumun Ege Bölgesi ile sınırlı kalmadığı, genel bir sorun olduğu belirtiliyor. Balıkçılık sektörünün geleceği için kalifiye eleman yetiştirilmesi ve gençlerin bu mesleğe teşvik edilmesi büyük önem taşıyor.
30 yıldır tayfa olarak çalışan Salih Peşmen ise gemide çalışmanın zorlu olduğunu, maaşların 70 bin TL’den başlayarak 100 bin TL’ye kadar yükseldiğini ifade ediyor.
