Ev ve Mutfak Eşyası İhracatında Strateji Değişikliği: Kârlı Pazarlar Hedefte

Türkiye ev ve mutfak eşyaları sektörü, ihracattaki mevcut durgunluğu aşmak için yeni stratejiler geliştiriyor. Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneği (EVSİD), kârlı pazarlara odaklanarak ihracat performansını artırmayı hedefliyor. Bu stratejinin merkezinde, coğrafi yakınlıktan ziyade kârlılık ve yönetilebilirlik ilkeleri yer alıyor.

İhracattaki Daralma ve Yeni Stratejiler

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, bazı sektörlerde ihracat artışı yaşanırken, ev ve mutfak eşyaları sektörü gibi bazıları gerileme kaydediyor. EVSİD Yönetim Kurulu Başkanı Talha Özger, 2025 yılının Ocak-Temmuz döneminde 1 milyar 747 milyon dolarlık ihracat yapıldığını ve bu rakamın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,1 oranında geride olduğunu belirtti. Bu durum, sektörün ihracat pazarları konusunda strateji değişikliğine gitmesine neden oldu.

EVSİD, artık ülkeleri “uzak” ya da “yakın” olarak değil, “kârlı” pazarlar olarak değerlendiriyor. Bu kapsamda, coğrafi olarak uzak olan ancak kârlılık ve yönetilebilirlik açısından avantajlı pazarlar ön plana çıkıyor. Özger, 2026 sonrası için stratejilerini “kârlı pazarlar” üzerine kurduklarını vurguladı.

ABD Pazarı: Fırsatlar ve Zorluklar

Çin’den ithalatı azaltan ve büyük bir pazar olan ABD, Türk ev ve mutfak eşyaları sektörü için önemli bir fırsat olarak görülüyor. Ancak EVSİD Başkanı Özger, ABD pazarında hızlı sonuç almanın zor olduğunu belirtiyor. “Hemen bir şey oldu mu Amerika’dan teklifler gelecek, çalın mehteri diye ilerliyoruz ama ABD’de ticareti hızlı döndürme şansı kolay değil,” diyen Özger, üretim kapasitesinin ve standartların bu pazara uygun olması gerektiğini vurguluyor. Ayda 200 bin adet tava talebine yanıt verecek üretim kapasitesine sahip olunması gerektiğinin altını çiziyor.

EVSİD Başkan Vekili Oğuzhan Durmuş, ABD pazarındaki zorluklara dikkat çekerek, “Ölçü birimleri farklı. Ambalajımız bile uymuyor. Bizim bir deneyimimiz oldu. Etiketten elendik. Sen git önce etiketini düzelt diyorlar” şeklinde konuştu. Bu durum, ABD pazarına giriş yapmadan önce ürünlerin standartlara uygun hale getirilmesinin önemini gösteriyor.

Latin Amerika: Yükselen Pazar

ABD pazarına alternatif olarak, Güney ve Orta Amerika ülkeleri Türk ev ve mutfak eşyaları sektörü için umut vadediyor. EVSİD, bu pazarlara yönelik yoğun çalışmalar yürütüyor. Geçtiğimiz ay Panama’ya yapılan bir çıkarma sonucunda firmaların siparişler aldığı ve bu siparişlerin kârlı fiyatlardan geldiği belirtiliyor. Özger, Panama’nın coğrafi olarak uzak olmasına rağmen yönetilebilir ve kârlı bir pazar olması nedeniyle “yakın pazar” konumuna geldiğini ifade etti.

Özger, Avustralya gibi bölgelerde Çin’in etkisinin çok büyük olduğunu, buna karşın Latin Amerika pazarının ürünler ve fiyatlar açısından daha uygun olduğunu belirtti. Hatta bazı Latin Amerika ülkelerinde Çin’in önüne geçilebildiğini vurguladı. Bu nedenle EVSİD, “mesafeleri kısaltmak” için yeni adımlar atıyor ve stratejisini “kârlılık” ve “yönetilebilirlik” üzerine kuruyor. Özetle, “yakın” veya “uzak” pazar değil, “kârlı” veya “kârsız” pazar ayrımına gidiliyor.

Sektördeki Diğer Gelişmeler

EVSİD yönetim kurulu üyelerinin aktardığına göre, Türkiye tost makinesi ihracatında iyi bir konumda bulunuyor. Tost makinesi ihracatının büyük bir kısmı Doğu Avrupa gibi yakın coğrafyalara yapılıyor. Bir dönem popüler olan airfryer satışları ise doygunluğa ulaşınca durgunlaştı ve bu alanda yatırım yapanlar zor durumda kaldı.

EVSİD, Temu gibi platformların iş modelini bir tehdit olarak görüyor. Özellikle Trendyol ve Hepsiburada gibi yerli pazar yerleri için bu durumun daha büyük bir tehdit oluşturduğu belirtiliyor. EVSİD, korumacılık tedbirlerinin hammaddeye uygulandığı gibi tüketim ürünleri için de uygulanması gerektiğini savunuyor.

Hammadde Vergileri ve Kalifiye Eleman Sorunu

EVSİD yönetim kurulu üyeleri, çelikte yüzde 12, plastikte yüzde 6 ve emaye hammaddesinde yüzde 5 civarında vergi olduğunu aktardı. Cevherden üretim olmayan hammaddelerdeki vergilerin maliyetleri artırarak rekabette dezavantaj yarattığı ve enflasyonist etki yaptığı vurgulandı.

Sektörde kalifiye eleman sıkıntısı da önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. EVSİD Başkanı Özger, her sanayi sitesinde meslek lisesi olması gerektiğini belirterek, bu sayede personel sorununun aşılabileceğini ifade etti. Kalıphanelerdeki yaş ortalamasının 50-70 arasında olması, genç ve kalifiye eleman ihtiyacının aciliyetini gösteriyor.

Sektörün Genel Durumu ve Hedefleri

EVSİD’in 250 üyesi bulunuyor ve sektörün yıllık ihracat geliri 3,5 milyar dolar. Bu ihracatın yüzde 90‘ını EVSİD üyeleri gerçekleştiriyor. Sektörün küresel pazar büyüklüğü ise 125 milyar dolar. Adetsel olarak en çok plastik eşya satılırken, değer bazında küçük elektrikli ev aletleri öne çıkıyor. Sektörün ihracat birim değeri geçen sene 3,8 dolar iken bu sene 3,94 dolara yükseldi. EVSİD, bu değeri 5-7 dolara çıkarmayı hedefliyor.

Kredi Erişimi ve Beklentiler

EVSİD Başkanı Talha Özger, bu yazın geçen yazlara kıyasla daha sıkıntılı geçtiğini belirtirken, Başkan Vekili Kemal Albayrak, 3-4 yıl süren bir krizli dönemin hiç olmadığını ifade etti. NEFES kredisine erişim konusunda ise ihtiyacı olan firmaların kredi almakta zorlandığı belirtildi. Finans kuruluşlarının kredibilitesi yüksek olanlara kredi vermek istediği, ancak kredi almasa batacak firmaları riskli gördüğü ifade edildi.

Türk ev ve mutfak eşyaları sektörü, ihracattaki zorluklara rağmen kârlı pazarlara odaklanarak büyüme potansiyelini koruyor. Sektörün, stratejik değişiklikler ve doğru pazar seçimleriyle ihracatını artırması ve küresel rekabette daha güçlü bir konuma gelmesi bekleniyor.