Geri Dönüşüm Firmaları OSB Çatısı Altında Birleşmek İstiyor: Sektörde Yeni Dönem
Türkiye’deki geri dönüşüm firmaları, sayıları ve üretim kapasiteleri arttıkça, yerel yönetimlerin tahsis edeceği alanlarda kurulacak özel geri dönüşüm Organize Sanayi Bölgelerinde (OSB) bir araya gelmeyi hedefliyor. Bu sayede, sektörün daha organize ve verimli bir şekilde büyümesi amaçlanıyor.
Geri Dönüşüm Sektörünün Önemi ve Karşılaşılan Zorluklar
Ege Plastik Sanayicileri Derneği (EGEPLASDER) Yönetim Kurulu Başkanı ve Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Başkan Yardımcısı Şener Gençer, geri dönüşüm sektörüne yatırım yapan sanayicilerin hala “hurdacı” olarak algılanmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi. “Milli ekonomi için hayati öneme sahip olan bu sanayi yatırımların önemini hâlâ anlamayanları ayıplıyoruz,” dedi Gençer. Bu ifade, sektörün önemi ve karşılaştığı algısal zorlukları net bir şekilde ortaya koyuyor.
OSB Yönetimlerinin Yaklaşımı ve Çözüm Önerileri
Şener Gençer, geri dönüşüm tesislerini tek bir çatı altında toplayacak OSB’lerin eksikliğinin her geçen gün daha fazla hissedildiğini vurguladı. Mevcut OSB’ler içinde bu tür yatırımların yapılması önünde, OSB yönetim kurulu ve mütevelli heyeti üyelerinin olumsuz tutumlarının engel teşkil ettiğini belirtti. Gençer, “Doluluk oranı düşük olan OSB’lerimizde yatırım yapılabilecek alanlar var. Bu bölgeler, geri dönüşümü de içeren karma OSB olarak daha çok değer yaratabilir,” dedi. Ayrıca, bu tesislerin atık üretmeyen, mevcut atığı işleyen ve birçok sektörden daha temiz üretim yapan tesisler olduğuna dikkat çekti. Yangın güvenliğinden iş güvenliğine kadar birçok sanayi tesisine göre daha ağır standartlara ve yönetmeliklere tabi olduklarının altını çizdi.
Geri dönüşüm tesislerinin atıkların üretildikleri yerlerde bulunmasının, karbon ayak izinin azaltılması açısından da büyük önem taşıdığına dikkat çekiliyor. Gençer, OSB Yasası’nda yapılacak düzenlemelerle geri dönüşüm tesislerine de mevcut OSB’lerde yer açılması gerektiğini kamu otoriteleri ve iş dünyası ile paylaştıklarını ifade etti.
Geri Dönüşüm OSB’leri İçin Ortak Hareket Çağrısı
Şener Gençer, 2050 yılında dünyada kullanılan plastiklerin %60’ının geri dönüşüm kaynaklı olacağına dikkat çekerek, başta yerel yönetimler olmak üzere atık yönetiminin tüm paydaşlarının geri dönüşüm OSB’leri için harekete geçmesi çağrısında bulundu. Türkiye’nin 81 ilinde ve birçok ilçesinde atık ayrıştırma tesislerinin bulunduğunu hatırlatan Gençer, bu çalışmaların yüksek teknolojili geri dönüşüm tesislerinin kümeleneceği geri dönüşüm OSB’leri ile daha da ivme kazanacağını vurguladı.
Geri Dönüşüm Sektörünün Ekonomik Potansiyeli
Sadece plastik değil, tüm atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşümünün dünyada azalan enerji, hammadde ve doğal kaynaklar için büyük önem taşıdığına dikkat çeken Gençer, bu vizyonla kümelenmenin, çevre etkisinin asgariye indirilmesinin, lojistik avantajların öne çıkmasının sektörün ölçek ekonomisine uygun olarak büyümesi için kritik bir faktör olduğunu söyledi. Gençer, “Mümkünse her şehrimize bir geri dönüşüm OSB kazandıralım. Nüfusu ve atık rezervi az olan bazı illerimizin komşu illeri ile birlikte kullanacakları ortak OSB alanları belirleyelim,” şeklinde konuştu.
Sektörün, daha az termoplastik hammaddesi ithalatı sağlayarak cari açığı %36 azaltma potansiyeli sunduğunu belirten Gençer, Türkiye’nin son 6 yılda 26 milyon ton geri kazanılabilir atık işlediğini ve yaklaşık 7 milyon ton atığı geri kazandığını vurguladı. Bu sayede milli ekonomiye 50 milyar TL’nin üzerinde katkı sunuldu. Türkiye mevcut büyümesini sürdürürse geri dönüşüm sektörü 2050 yılında 73 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşmış olacak.
Dünya ve Türkiye’de Atık Yönetimi Verileri
Dünyada her yıl 2,1 milyar ton katı atık üretiliyor. Bunların sadece %19’u geri dönüştürülebilirken, %11’i yakılarak enerji üretiliyor. 2050’ye kadar küresel atık miktarının %70 artması bekleniyor. Bu atıklar, döngüsel ekonomi modelleri sayesinde 2050’ye kadar 4,5 trilyon dolarlık ekonomik fayda üretebilecek. Türkiye’de her gün 100 bin ton belediye atığı oluşuyor ve bu atığın sadece %10’u enerjiye dönüşüyor. Bu veriler, geri dönüşümün önemi ve potansiyeli hakkında somut bir tablo sunuyor.
Sonuç olarak, geri dönüşüm sektörünün OSB’ler çatısı altında toplanması, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de ekonomik büyüme açısından büyük fırsatlar sunuyor. Bu potansiyeli gerçekleştirmek için tüm paydaşların iş birliği içinde hareket etmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılması büyük önem taşıyor.
