Güneydoğu Anadolu’dan Hububat İhracatında Rekor: 8 Ayda 2,3 Milyar Dolar
Güneydoğu Anadolu Bölgesi (GAP), hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatında önemli bir başarıya imza attı. Bölge, yılın ilk 8 ayında **2,3 milyar dolarlık ihracat** gerçekleştirerek ülke ekonomisine büyük katkı sağladı.
İhracatın Lokomotifi: Ayçiçek Yağı
Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (GAİB)’ten yapılan açıklamaya göre, bölgenin ihracatında ilk sırada yer alan ürün **ayçiçek yağı** oldu. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla **yüzde 19,5’lik bir artış** gösteren ayçiçek yağı ihracatı, **400,4 milyon dolar** gelir elde edilmesini sağladı.
GAİB Başkanı Celal Kadooğlu, konuya ilişkin değerlendirmesinde, ayçiçek yağı ihracatındaki bu yükselişin temel nedenlerini küresel piyasalardaki arz daralması ve Ukrayna ile Rusya’daki stokların tükenme noktasına gelmesi olarak açıkladı. Kadooğlu, bu durumun ayçiçek yağı ihracat birim fiyatlarının **yüzde 23’ün üzerinde** artmasına yol açtığını belirtti.
Kuraklık Endişeleri Fiyatları Tetikliyor
Kadooğlu, yeni sezona dair devam eden kuraklık endişelerinin, ayçiçek yağı fiyatlarının önümüzdeki aylarda da yüksek seyretmesine neden olabileceğine dikkat çekti. Bu durumun Türkiye’nin ayçiçek yağı ihracat gelirlerinde güçlü bir yükseliş yaşanmasına katkı sağladığını vurguladı.
Kadooğlu, “Yeni sezona dair devam eden kuraklık endişeleri, fiyatların önümüzdeki aylarda da yüksek seyredebileceğine işaret ediyor. Böyle bir tabloda, ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi oranlarının güncellenmesinin hem iç piyasada arz güvenliğini korumak hem de ihracatçıların ham maddeye daha uygun maliyetlerle erişimini sağlamak açısından kritik bir adım olarak öne çıkıyor” şeklinde konuştu.
Buğday Unu İhracatında Düşüş
Türkiye’nin son 12 yıldır dünya liderliğini koruduğu buğday unu sektöründe ise durum farklı. Kadooğlu, bu sektör için 2025 yılının ciddi bir sınav niteliği taşıdığını belirtti. Yılın ilk 8 ayındaki buğday unu ihracat miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre **yüzde 35’e yakın** düşüş göstererek **1,5 milyon tona** geriledi. Gelir ise **yüzde 33,7 azalarak 575,5 milyon dolar** olarak gerçekleşti.
Bu düşüşte en büyük pazar olan Irak’taki gelişmeler etkili oldu. Irak’ta yerli buğday ve un üretiminin sübvansiyonlarla desteklenmesi, ithalat düzenlemelerinin sıkılaştırılması ve sevkiyatları aksatan gümrük gecikmeleri bu gerilemenin temel nedenleri arasında yer aldı.
Sektörün Geleceği ve Beklentiler
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin hububat ihracatında elde ettiği bu başarı, bölgenin ve ülkenin ekonomik büyümesine önemli katkılar sağlıyor. Özellikle ayçiçek yağı ihracatındaki artış, küresel piyasalardaki gelişmelerden kaynaklanırken, buğday unu ihracatındaki düşüş ise bölgesel faktörlerden etkileniyor.
Gelecek dönemde, ayçiçek yağı fiyatlarındaki olası yükselişler ve buğday unu ihracatındaki düşüşün etkileri yakından takip edilecek. Hükümetin ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi oranlarını güncellemesi gibi adımlar, sektörün rekabet gücünü artırmaya ve arz güvenliğini sağlamaya yönelik önemli bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Bu gelişmeler ışığında, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin hububat ihracatının geleceği, hem küresel piyasa koşullarına hem de iç piyasadaki düzenlemelere bağlı olarak şekillenecek.