İhracat Hedefinde Yükseliş: Türkiye 2025’te 390 Milyar Doları Hedefliyor

Türkiye, ekonomide ve ticarette önemli adımlar atmaya devam ediyor. Ticaret Bakanlığı’nın son açıklamasına göre, ülke 2025 yılı sonunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın öngördüğü 390 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefine ulaşmayı amaçlıyor. Bu iddialı hedef, Türkiye’nin son yıllarda gösterdiği ekonomik performans ve ihracat odaklı büyüme stratejisi ile destekleniyor.

Ekonomik Büyüme ve İhracat Performansı

Ticaret Bakanlığı, Türkiye’nin 2002’den bu yana ekonomide önemli bir dönüşüm geçirdiğini vurguluyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde, ülke ekonomisi dünya arenasında söz sahibi bir konuma yükseldi. Cari fiyatlarla Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH), 2002’de 238 milyar dolar iken 2023’te 1 trilyon 130 milyar dolara çıkarak tarihi bir eşiği aştı. 2024’te 1 trilyon 322 milyar dolar ve 2025’in ilk çeyreğinde 1 trilyon 371 milyar dolar ile tüm zamanların zirvesine ulaşıldı.

Bu büyüme trendi, Türkiye’yi OECD’nin en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri haline getirdi. Açıklamada, yıl sonunda 1,4 trilyon dolarlık milli gelirin hedeflendiğine dikkat çekildi. Son 22 yılda yıllık ortalama yüzde 5,3 reel büyüme kaydeden Türkiye, IMF’nin de dikkatini çekti. IMF, temmuz ayında yayımladığı raporda, Türkiye’nin 2024 yılı büyüme tahminini yüzde 3’e yükseltti. Ülke, 2020’den bu yana yaşanan küresel krizlere rağmen 19 çeyrektir kesintisiz büyüme başarısını sürdürüyor. Kişi başına milli gelir ise 2002’de 3 bin 608 dolar iken, 2025’in ilk çeyreği sonunda 15 bin 971 dolara yükseldi.

İhracat ve Cari Açıkta İyileşme

Türkiye’nin ihracat performansı da dikkat çekici bir şekilde arttı. Mal ihracatından alınan pay 2002’de yüzde 0,55 iken 2024’te yüzde 1,07’ye, hizmetler ihracatından alınan pay ise aynı dönemde yüzde 0,84’ten yüzde 1,32’ye yükseldi. 2002’den 2024’e kadar geçen sürede toplam ihracat 7 katına çıktı. Mal ve hizmet ihracatındaki artışlar ile ithalattaki gerileme sayesinde Mayıs 2023’te 55,1 milyar dolar olan yıllıklandırılmış cari açık, 2024 sonunda 10 milyar dolara düştü.
2024’te 377 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin en yüksek mal ve hizmet ihracatı gerçekleşti.

2025’in ilk yedi ayında ihracat 156,4 milyar dolar seviyesine ulaştı. En fazla ihracat yapılan ülkeler Almanya, İngiltere, ABD, İtalya ve Irak oldu. Avrupa Birliği’ne (AB) ihracat yüzde 8,5 artarak 67,8 milyar dolara ulaştı. Yıllık bazda AB’ye ihracat 113,8 milyar dolar ile rekor kırdı.

Hizmet İhracatında Rekor Artış

Hizmet ihracatı da Türkiye ekonomisi için önemli bir gelir kaynağı haline geldi. 2002’de 14 milyar dolar olan hizmet ihracatı, 2024’te 115,2 milyar dolarla tarihi bir rekora imza attı. 2024’te 62 milyar dolarla hizmetler sektöründe ticaret fazlası sağlayan Türkiye, dünyada en fazla hizmet fazlası veren 5’inci ülke oldu. 2025’in ilk beş ayında 40,1 milyar dolarlık hizmet ihracatı yapıldı ve 121 milyar dolar hedefine doğru emin adımlarla ilerleniyor.

Ticaret Diplomasisi ve Anlaşmalar

Türkiye, bölgesel ve küresel ölçekte ticaret diplomasisinde de aktif rol oynuyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen çok taraflı görüşmeler ile ticari işbirliği ve yatırım alanlarında yeni atılımlar sağlanmaya devam ediyor. Bu kapsamda 115 üst düzey temas ve 37 uluslararası toplantıya katılım sağlandı. Türk Devletleri Teşkilatı, AB, Afrika Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı, OECD ve Balkan ülkeleri ile ticari işbirliği ve yatırım alanlarında yeni atılımlar hedefleniyor.

Bölgesel ve küresel düzeyde yürütülen ticaret diplomasisi sayesinde şu ana kadar 24 ülke ile serbest ticaret anlaşması (STA), 6 ülke ile de tercihli ticaret anlaşmasının (TTA) yürürlüğe girdiği belirtiliyor. Ayrıca, 3 STA’nın müzakere sürecinin tamamlandığı ve 3 STA’nın ise müzakere sürecine devam edildiği bilgisi verildi.

İhracatçılara Sağlanan Destekler

Türkiye, ihracatçıları desteklemek amacıyla çeşitli teşvikler sunuyor. Geçen yıl mal ve hizmetler ihracatına 25 milyar lira destek harcaması yapıldı. 2025 için 33 milyar lira destek bütçesi ayrılmış ve yılın ilk yedi ayında 9,4 milyar lira ödeme yapıldı. Türk Eximbank 2024’te 48,7 milyar dolar ile tarihindeki en yüksek destek tutarına ulaştı ve 2025 için 52 milyar dolar hedefi belirlendi.

Türk Ticaret Bankası, 2025’te ihracata 75 milyar lira finansman sağlamayı hedeflerken, İGE AŞ’nin ise yıl sonuna kadar 160 milyar lira kefalet hacmine ulaşması bekleniyor. İhracat reeskont kredilerinde günlük limit 4 milyar liraya çıkarıldı, faiz maliyetleri yüzde 27,09’a indirildi ve ihracat bedeli satış zorunluluğu yüzde 35 olarak belirlendi.

Gelecek Projeksiyonları ve Stratejiler

“Uzak Ülkeler Stratejisi” ile 2028’e kadar uzak ülkelere ihracatın 50 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. “İİT Ülkeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi” ile bu ülkelerin toplam ihracattaki payının yüzde 30’a ulaşması amaçlanıyor. Yeşil Mutabakata Uyum Desteği ile ihracatçıların yeşil dönüşüm süreçlerine 5 yıl boyunca 13 milyon 645 bin liraya kadar destek sağlanıyor.

2002–2025 döneminde ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar 13,5 milyar dolardan 279,5 milyar dolara çıktı. 2003’te 5 bin 600 olan yabancı sermayeli şirket sayısı 2024’te 86 binin üzerine yükseldi. Hizmet, sanayi ve tarım sektörlerine gelen yatırımlar katlanarak arttı. Uluslararası doğrudan yatırımlarla, 70 milyar dolar yıllık ihracat ve 1,2 milyon kişilik istihdam hacmi sağlanmaktadır.

Sonuç

Türkiye, ihracat odaklı büyüme stratejisi ve uyguladığı politikalarla ekonomisini güçlendirmeye devam ediyor. Ticaret Bakanlığı’nın açıklamaları, ülkenin 2025 yılında 390 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşma konusunda kararlı olduğunu gösteriyor. İhracatçılara sağlanan destekler, ticaret diplomasisi çalışmaları ve yabancı yatırımlardaki artış, bu hedefe ulaşmada önemli rol oynayacak. Türkiye’nin “Ticaretin Yüzyılı” vizyonu, yatırım, üretim, istihdam ve ihracat alanlarında elde edilen kazanımlarla somut bir şekilde hayata geçirilmeye devam ediyor.