Küresel Tarım Emtiaları Fiyatlarında Yön Arayışı: Pamuk, Kauçuk, Kahve ve Kakao
Küresel tarım piyasaları, arz kanallarındaki genişleme ve ekonomideki yavaşlama işaretleriyle birlikte yeni bir döneme giriyor. Emtia fiyatlarındaki önceki yıllarda görülen hızlı yükselişin yerini, daha ılımlı bir seyir alması bekleniyor. Dünya Bankası’nın son Emtia Görünümü raporu, bu değişimin tarımsal hammadde fiyatlarını nasıl etkileyeceğine dair önemli ipuçları sunuyor. Raporda, kahve ve kakao gibi “yumuşak” emtialarda 2026 yılı için fiyat düzeltmeleri öngörülürken, pamuk ve doğal kauçukta ise sınırlı bir ivme kazanma potansiyeli bulunuyor.
Pamuk ve Kauçuk Piyasalarında Belirsizlik Hakim
Tarımsal hammaddeler arasında pamuk, 2025’in ilk üç çeyreğinde nispeten istikrarlı bir seyir izlerken, 2022’deki zirve seviyesinden bu yana yaklaşık yarı yarıya gerilemiş durumda. Bu düşüşün temel nedenleri arasında, 2024-25 mahsul yılında küresel üretimin yaklaşık yüzde 6 artması ve talebin beklenenden daha güçlü kalması yer alıyor. Ancak, gelecek sezon olan 2025-26 için küresel pamuk üretiminde yaklaşık yüzde 2’lik bir düşüş bekleniyor. Özellikle Avustralya’da yüzde 27, Türkiye’de yüzde 9 ve ABD’de yüzde 8 oranında azalmalar öngörülüyor. Bu üç ülke, Çin ve Hindistan ile birlikte dünya üretiminin üçte ikisinden fazlasını karşılıyor.
Fiyat projeksiyonlarına bakıldığında, 2025’te yıllık bazda pamuk fiyatlarında yaklaşık yüzde 11’lik bir düşüş beklenirken, 2026 ve 2027’de yılda yaklaşık yüzde 3’lük fiyat artışları öngörülüyor. Ancak, bu projeksiyonların zayıf küresel ekonomik büyüme ve önemli üretim bölgelerindeki olumsuz hava koşulları gibi risklere açık olduğu unutulmamalı.
Doğal kauçuk piyasasında ise, 2025’in üçüncü çeyreğinde fiyatlar yüzde 2 oranında yükseldi. Bu artış, Güneydoğu Asya’daki şiddetli mevsimsel yağışlar ve ticaret kısıtlamalarıyla birlikte tedarik zincirine dair endişelerden kaynaklandı. Yıllık bazda küresel üretim yaklaşık yüzde 4.7’lik bir artış gösterdi. Öte yandan, doğal kauçuğun yaklaşık üçte ikisini tüketen lastik üretiminde, otomotiv talebindeki zayıflık dikkat çekiyor. Bu nedenle, doğal kauçuk fiyatlarının 2025’te büyük ölçüde sabit kalması, 2026’da yaklaşık yüzde 2 ve 2027’de yaklaşık yüzde 3 oranında artması bekleniyor. Ancak, otomobil üretimindeki beklenmedik düşüşler, Çin otomotiv sektöründeki kapasite fazlası ve olası ticaret kısıtlamaları bu fiyat projeksiyonlarını tehdit edebilir.
Özetle, pamuk ve kauçuk piyasaları için 2026-27 dönemi, sınırlı fiyat artışı potansiyeli taşısa da küresel ekonomik ve endüstriyel risklere karşı oldukça hassas bir dönem olarak değerlendirilebilir.
Kahve ve Kakao: 2026 Fiyat Düzeltmelerine Hazırlık
Kahve piyasasında, 2025’in üçüncü çeyreğinde fiyatlar yaklaşık yüzde 10 oranında geriledi. Küresel kahve üretiminin, 2024-25 sezonunda yaklaşık 174 milyon çuval düzeyindeyken, 2025-26 sezonunda 179 milyon çuvala kadar çıkması bekleniyor. Bu durum, arz tarafında belirgin bir genişleme anlamına geliyor. Buna göre, Arabica kahve fiyatlarında 2025’teki yaklaşık yüzde 50’lik yükselişin ardından, 2026’da yüzde 13 ve 2027’de yüzde 5’lik düşüşler öngörülüyor. Robusta kahve için ise, 2025’te yüzde 9’luk yükselişin ardından, 2026 ve 2027 yıllarında her yıl için yaklaşık yüzde 2’lik düşüşler bekleniyor. Ancak, Brezilya’daki olumsuz hava koşulları ve ABD’nin Brezilya’dan kahve ithalatına olası yeni tarifeler getirmesi gibi faktörler fiyatları yukarı yönlü etkileyebilir.
Kakao piyasasında ise, 2025’in üçüncü çeyreğinde fiyatlar yüzde 14 oranında düştü; ancak yıllık bazda bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 7 yükselmiş durumda. Kakao fiyatlarında 2026’da yaklaşık yüzde 6, 2027’de ise yüzde 7’lik düşüşler öngörülüyor. La Niña hava koşullarının Batı Afrika’daki üretimi beklenenden daha fazla desteklemesi durumunda, fiyatlar öngörülenden daha düşük seviyelerde seyredebilir.
Sonuç olarak, kahve ve kakao piyasaları için 2026 yılı, beklenen fiyat düzeltmeleri nedeniyle “düzeltme yılı” olarak değerlendirilebilir.
