Orman Yangınlarının Ekonomik Faturası: Söndürme ve Rehabilitasyon 14.2 Milyar TL

Türkiye, 2025 yazında da orman yangınlarının acı sonuçlarıyla yüzleşti. Yıl başından bu yana çıkan 4.477 yangında yaklaşık 40 bin hektar ormanlık alan, diğer bir deyişle 56 bin futbol sahası büyüklüğünde bir alan kül oldu. Bu yangınlarda tahmini olarak 70 milyon ağaç yok oldu. Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Başkanı Ali Rıza Öner, yangınların söndürülmesi ve yanan alanların rehabilitasyonu için harcanacak toplam tutarın 14.2 milyar TL (350 milyon dolar) olduğunu açıkladı.

Yangınların Yüzde 96’sı İnsan Kaynaklı

Yangınların büyük bir çoğunluğunun insan kaynaklı olduğu gerçeği, durumun vahametini daha da artırıyor. TAYED Başkanı Ali Rıza Öner, yangınların yüzde 96’sının insan hatası veya ihmali sonucu çıktığını vurguladı. Anız yakılması, ormanlara atılan cam şişeler, plastik çöpler ve sigara izmaritleri gibi atıklar, kuru ve sıcak havalarda adeta birer yangın bombasına dönüşüyor.

Öner, “Türkiye, 2025 yazında da orman yangınlarıyla zorlu bir mücadele veriyor. Yangınların ardındaki nedenler incelendiğinde, doğal olaylardan çok insan kaynaklı ihmaller öne çıkıyor. Cam şişeler, plastik çöpler ve sigara izmaritleri gibi sıradan atıklar, yazın kavurucu sıcaklarında yangın tetikleyicisine dönüşüyor” dedi.

Cam ve plastik atıkların ormanın sıcak, kuru ve rüzgârlı ortamında birer bomba gibi davranarak ilk kıvılcımı ateşlediğini belirten Öner, bu durumun orman yangınlarının önlenmesinde bireysel sorumluluğun ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdiğini ifade etti.

Yangın Söndürme Operasyonlarının Maliyeti

Yangınların söndürülmesi için yapılan operasyonlar da devasa bir maliyet oluşturuyor. Orman Genel Müdürlüğü’nün benzer büyüklükteki bir alanın söndürülmesi ve rehabilitasyonu için harcadığı bütçenin bugünkü enflasyonla güncellenmiş haliyle, bu yangınların Türkiye ekonomisine verdiği zararın 14.2 milyar TL olduğu tahmin ediliyor.

Öner, yangın söndürme operasyonlarında kullanılan araç ve personel sayısını şu şekilde sıraladı:

• 27 uçak
• 105 helikopter
• 14 İHA
• 25 bin personel
• 6 bin kara aracı

Hava filosunun 8 bin 884 sorti yaptığı ve toplamda 29 bin 575 ton su bırakıldığı belirtildi. Kiralık uçak ve helikopterlerin saatlik kiralama ücretinin 5 bin ila 15 bin dolar arasında değiştiği göz önüne alındığında, personel maaşları, fazla mesai, konaklama, yakıt, yemek ve bakım gibi maliyetler de eklendiğinde sadece söndürme işlemlerinin 6-8 milyar TL arasında bir bütçe harcandığı tahmin ediliyor.

Ağaçlandırma Çalışmalarının Yüksek Maliyeti

Yangınların ardından yanan alanların yeniden ağaçlandırılması da önemli bir maliyet kalemi olarak öne çıkıyor. Orman Genel Müdürlüğü’ne (OGM) göre 1 hektarın yeniden ağaçlandırma maliyeti 196 bin TL. Bu durumda 40 bin hektar alanın ağaçlandırılması için gereken toplam tutar 7.8 milyar TL’yi buluyor.

Öner, söndürme ve rehabilitasyon için toplamda 350 milyon dolar (14.2 milyar TL) harcama yapıldığını ve yapılacağını vurguladı.

“Ormana Çöp Bırakma” Çağrısı

TAYED Başkanı Ali Rıza Öner, yangınların önlenmesinin yangını söndürmekten çok daha kolay olduğunu vurgulayarak, “Yangını söndürmek zaman alıyor, maliyetli ve telafisi olmayan kayıplar getiriyor. Yangını önlemek ise bir çöpü toplamak kadar basit olabilir” dedi.

Öner, vatandaşlara şu çağrıda bulundu:

“Bir cam şişe bir ormanı, bir izmarit milyonlarca canlıyı yok edebilir. ‘Ormana çöp bırakma, gördüğün çöpü topla, yangın riskini 112’ye bildir, sıfır atık kültürünü doğada da uygula’ çağırısını yapıyoruz.”

Orman yangınlarının önlenmesi için bireysel farkındalığın ve sorumluluğun artırılması büyük önem taşıyor. Atıkların doğru yönetilmesi, anız yakılmaması ve yangın riskinin yüksek olduğu dönemlerde daha dikkatli olunması, bu tür felaketlerin önüne geçilmesinde kritik rol oynayacaktır.

Bu kapsamda, ilgili kurum ve kuruluşların, orman yangınlarının önlenmesine yönelik eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarına ağırlık vermesi, caydırıcı tedbirlerin alınması ve yangın riskini artıran faktörlerin ortadan kaldırılması gerekmektedir.