Petrol Devlerinde Kâr Şoku: 12 Şirketin Kârı 24,9 Milyar Dolar Azaldı!

Dünya enerji piyasaları, dev petrol şirketlerinin kârlarındaki sert düşüşle sarsılıyor. Yılın ilk yarısında dünyanın en büyük 12 petrol şirketinin toplam kârı, geçtiğimiz yıla kıyasla yüzde 19,3 azalarak 103,9 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, enerji sektöründe önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Kâr Düşüşünün Nedenleri

Petrol devlerinin kârlarındaki bu dramatik düşüşün arkasında çeşitli faktörler yatıyor. Düşük petrol fiyatları, maliyet baskıları ve küresel ekonomik belirsizlikler, şirketlerin kârlılığını olumsuz etkileyen temel unsurlar olarak öne çıkıyor. Özellikle Amerikan Chevron, Hollandalı Shell, İngiliz bp ve Fransız TotalEnergies gibi sektörün önde gelen oyuncularının kârlarında yüzde 40’a varan düşüşler yaşandı.

2024 yılının ilk yarısında 128,8 milyar dolar kâr elde eden bu şirketler, 2025’in aynı döneminde 24,9 milyar dolarlık bir kayıp yaşayarak 103,9 milyar dolar kâr açıkladılar. Bu durum, sektördeki rekabetin ve piyasa dinamiklerinin ne kadar hızlı değişebildiğini gözler önüne seriyor.

Şirket Bazında Kâr Kayıpları

Kâr düşüşleri şirket bazında incelendiğinde şu tablo ortaya çıkıyor:

• Saudi Aramco: Kârı yüzde 13,6 düşerek 48,68 milyar dolara geriledi.
• ExxonMobil: Kârında yüzde 15,3 azalma ile 14,79 milyar dolar kâr elde etti.
• Shell: Kârı yüzde 30 düşüşle 9,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.
• TotalEnergies: Kârı yüzde 31,2 azalışla 6,54 milyar dolar seviyesine indi.
• Chevron: Yüzde 39,7 gibi önemli bir kayıpla 5,99 milyar dolar kâr açıkladı.
• ConocoPhillips: Kârı yüzde 1,2 düşüşle 4,82 milyar dolar oldu.
• Equinor: Kârı yüzde 13 azalışla 3,95 milyar dolara geriledi.
• bp: Kârı yüzde 31,9 düşüşle 3,73 milyar dolara indi.
• Eni: Kârı yüzde 8,3 azalışla 1,99 milyar dolara geriledi.
• Schlumberger: Kârı yüzde 17 kayıpla 1,81 milyar dolar olarak gerçekleşti.
• Halliburton: Kârı yüzde 48,6 düşüşle 676 milyon dolar olarak gerçekleşti.
• Baker Hughes: Kârı yüzde 6,8 artışla 1,1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu, listedeki az sayıdaki kâr artışı gösteren şirketlerden biri oldu.

Uzman Yorumları ve Pazar Beklentileri

Londra merkezli enerji enformasyon şirketi Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, bu düşüşü “pandemi ve Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası olağanüstü kazançların ortadan kalkması” olarak açıklıyor. Mathonniere, ABD’deki teşviklerin sona ermesi ve gümrük tarifeleri krizinin de kârlılığı olumsuz etkilediğini belirtiyor. Ayrıca petrol talebindeki gerileme de fosil yakıtlara olan yatırım iştahını azaltıyor.

Mathonniere, şirketlerin bu riskleri dağıtmak için stratejilerini yeniden yapılandırmaları gerektiğini vurguluyor ve kârlılık oranlarının portföyleri konsolide etme ve çeşitlendirme kabiliyetine bağlı olacağını ifade ediyor. Ayrıca, enerji dönüşümünün önemine dikkat çekerek, en kârlı şirketlerin sermaye disiplinini koruyan, harcamaları kısan ve yeşil dönüşüm projelerini titizlikle seçenler olacağını belirtiyor. Mathonniere’e göre, artık satın almaların temel motivasyonu büyüme değil, dayanıklılık.

Petrol fiyatlarının kârlılık üzerindeki doğrudan etkisine işaret eden Mathonniere, uzun vadeli düşük fiyatların yatırımları geciktirdiğini de sözlerine ekliyor. Yıl sonuna kadar fiyatların 70 dolar bandında kalacağı, 2026’da ise talep toparlanması ve OPEC+ dışı arzın yavaşlamasıyla fiyatların 70 doların hemen altına gerileyebileceği öngörüsünde bulunuyor.

Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi ise kısa vadede fiyatların aşağı yönlü seyrini sürdüreceğini ancak düşük stok seviyelerinin piyasayı sıkı tutacağını belirtiyor. Rizvi, dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin’in stok alımlarını durdurması halinde ise talebin 500-600 bin varil azalabileceğini ifade ediyor. Ayrıca OPEC+ üretim kotalarının da gelirleri sınırladığını ve Irak ve Rusya’dan gelen son verilerin her iki ülkenin de kotalara uyduğunu gösterdiğini belirtiyor. Temmuzda OPEC+ üretimi günlük 140 bin varil azaltıldı. Bu eğilim kârlılığı baskılamaya devam edecek ancak uyumun artması fiyatları da yukarı çekebilir.

Rizvi, ABD petrol arzının da yakından izlenmesi gerektiğini belirterek, üretimde olası bir düşüşün arz fazlası endişelerini hafifletebileceğini ve fiyatlara destek sağlayabileceğini anlatıyor.

Sonuç: Sektörde Yeni Bir Dönem mi?

Petrol şirketlerinin kârlarındaki bu sert düşüş, enerji sektöründe yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Düşük petrol fiyatları, artan maliyetler ve küresel belirsizlikler, şirketleri stratejilerini yeniden gözden geçirmeye ve daha sürdürülebilir bir gelecek için enerji dönüşümüne yatırım yapmaya zorluyor. Özellikle yeşil dönüşüm projelerine ağırlık veren ve sermaye disiplinini koruyan şirketlerin bu süreçte daha başarılı olması bekleniyor.