Sanayi İstihdamında Daralma: Küçülme ve Hizmet Sektörü Baskısı Artıyor
Türkiye sanayi sektörü, enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan parasal sıkılaşma politikalarından olumsuz etkilenirken, bu durum istihdam piyasasında da hissedilir derecede stres yaratıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı ikinci çeyreğine ait İşgücü İstatistikleri, sanayideki mevcut durumun iyileşmediğini gösteriyor.
Sanayi İstihdamında Sert Düşüş
TÜİK verilerine göre, 2025 yılının ikinci çeyreğinde istihdam edilenlerin sayısı bir önceki çeyreğe göre **106 bin** kişi artarak **3 milyon 34 bin** kişiye ulaşmış olsa da, sanayi sektöründeki istihdamda **156 bin** kişilik bir azalma yaşandı. Bu düşüş, sanayideki küçülmenin istihdam üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne seriyor.
Sanayi istihdamındaki bu azalmanın aksine, hizmetler sektöründe aynı dönemde **174 bin** kişilik bir artış kaydedildi. Bu durum, işgücünün sanayiden hizmetler sektörüne kaydığını açıkça gösteriyor ve sektörler arasındaki rekabetin istihdam üzerindeki etkisini vurguluyor.
‘Eleman Bulamıyoruz’ Serzenişleri Azaldı
Pandemi döneminden yakın zamana kadar sanayi firmalarının sıklıkla dile getirdiği “eleman bulamıyoruz” şikayetleri, yaşanan küçülme ile birlikte azalma eğilimine girdi. İş dünyası temsilcileri, özellikle mavi yaka çalışan bulma konusunda yaşanan zorlukların kısmen hafiflediğini belirtiyor. Ancak, hizmet sektörü hala imalat sanayi istihdamının önündeki en büyük engel olarak duruyor. Sektör temsilcileri, hizmet sektörüne kayışların devam ettiğini ancak geçmiş dönemlere göre daha az yoğun olduğunu ifade ediyor.
Çalışanların da firmaların içinde bulunduğu durumun farkında olduğu belirtilirken, maaş zamları veya iyileştirme taleplerinin geçmişe kıyasla daha az olduğu vurgulanıyor. Hem firmaların hem de çalışanların işlerini koruma çabası ön plana çıkıyor.
ZÜCDER Başkanı Önder: Yatırımlar Azalıyor, Küçülmeler Artıyor
Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, sanayi üretimi ve ihracatının büyümeye devam etmesine rağmen, PMI endekslerinin uzun süredir **50** eşik değerinin altında seyretmesine dikkat çekiyor. Önder, Türkiye sanayisi ve ihracatının otomotiv ve savunma gibi sektörlerin büyümesiyle desteklendiğini ancak birçok sektörde işlerin yolunda gitmediğini belirtiyor. İhracat pazarlarında ve iç pazarda üreticilerin zorlandığını, bu durumun yatırımların istenilen düzeyde olmamasına ve hatta birçok sektörde firmaların küçülmeye gitmesine neden olduğunu vurguluyor.
Bu durumun bir sonucu olarak, beyaz yaka personel bulmanın kolaylaştığını, mavi yaka personel bulma sorununun ise azaldığını ifade eden Önder, sürecin bu şekilde devam etmesi halinde işsizlik oranlarında artış görülebileceği uyarısında bulunuyor. Yüksek teknoloji ürünlerindeki büyümenin tek başına yeterli olmadığını savunan Önder, bunun için orta ve düşük teknoloji ürünlerine de ihtiyaç duyulduğunu ve Türkiye sanayisinin bu alanda gelişmiş olduğunu belirtiyor. Kamuoyunun da elindeki kısıtlı kaynaklarla enflasyon sorununu çözmeye çalıştığını ancak Türkiye’nin sanayiden uzaklaşmaması gerektiğini vurguluyor.
TOBB Hazır Giyim Meclisi Başkanı Fayat: Piyasada Tedirginlik Hissediliyor
TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat, çalışanların piyasadaki firmaların durumlarını iyi görmediklerinden dolayı tedirgin olduklarını ve işlerini koruma çabasında olduklarını belirtiyor. Çalışanların zam veya fark talep etmeyi bıraktıklarını duyduklarını ifade eden Fayat, önceleri kaybedilen istihdamın hizmet sektörüne geçerek kolayca iş bulduğunu ancak son dönemde hizmete geçişin de zorlaştığını dile getiriyor. Bu nedenle imalatta eleman arayan firmaların daha hızlı eleman bulabildiğini söyleyen Fayat, işsizlik düşüyor gibi görünse de geniş tanımlı işsizliğin arttığını ve insanların iş bulma umudunu kaybettiğini belirtiyor. Fayat, piyasadaki sıkışıklığın devam ettiğini ve bu nedenle istihdamını azaltan veya olumsuz kararlar almak zorunda kalan firmaların sayısının arttığını ifade ediyor.
TOBB Plastik Meclisi Başkanı Eroğlu: Hizmet Sektörü Rekabeti Sürüyor
TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, imalat sanayi istihdamının önündeki en büyük rakibin hizmet sektörü olduğunu ve birçok gencin imalatta çalışmak yerine hizmet sektöründe çalışmayı tercih ettiğini belirtiyor. Eroğlu, bu durumun imalat sanayinde uzun süredir zorluklara neden olduğunu ancak vasıfsız çalışan bulma konusunda nispeten bir rahatlama yaşandığını ifade ediyor. Özellikle teknisyen çalışan grubunda sıkıntının devam ettiğini dile getiren Eroğlu, bu sıkıntıların hizmet sektöründen kaynaklandığını ve meslek liselerinden mezun olan öğrencilerin hizmet sektörüne kaptırılmaması için çalıştıklarını vurguluyor. Eroğlu, hizmet sektöründeki yüksek enflasyonun ve hareketliliğin devam etmesi nedeniyle teknisyen tarafında sıkıntıların yaşanmaya devam edeceğini öngörüyor. Ayrıca, önümüzdeki dönemde sıkılaştırmanın devam edeceğini ve bu durumun imalatı etkilemeye devam edeceğini belirtiyor.
Sonuç
Sanayi sektöründeki istihdam daralması, Türkiye ekonomisi için önemli bir uyarı işareti olarak değerlendirilmelidir. Küçülme eğilimi, yatırımların azalması ve hizmet sektörünün rekabeti gibi faktörler, istihdam piyasasında belirsizliklerin artmasına neden oluyor. Bu durum, ekonomik büyüme ve istikrar için sanayi sektörünün desteklenmesi ve rekabet gücünün artırılması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor. Sektör temsilcilerinin dile getirdiği endişeler ve çözüm önerileri, politika yapıcılar tarafından dikkate alınarak sanayinin geleceğine yönelik stratejiler geliştirilmelidir.
