Tarımda Dijital Dönem: İlaç Takibinde B-Reçete Sistemi Zorunlu Hale Geldi

Türkiye tarımında önemli bir dönüm noktası yaşanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Uygulanması ve Denetimine Dair Yönetmelik ile birlikte bitki koruma ürünlerinin satışında elektronik B-Reçete Takip Sistemi zorunlu hale geldi. Bu yeni düzenleme, tarımsal ilaç kullanımının kayıt altına alınmasını ve izlenmesini amaçlayarak, sektörde şeffaflığı artırmayı ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını teşvik etmeyi hedefliyor.

Yönetmelik Neleri Kapsıyor?

Yeni yönetmelik, bitkisel ürünlerin depolanarak muhafaza edildiği alanlar ile gıda işletmelerinde zararlı organizmalara karşı kullanılacak bitki koruma ürünlerinin uygulanmasına yönelik iş ve işlemleri de kapsamına alıyor. Bu, ürünlerin depolama ve kullanım süreçlerinde de sıkı denetimlerin uygulanacağı anlamına geliyor. Özellikle, bitki koruma ürünlerinin reçetelendirilmesine yönelik iş ve işlemleri içeren bölümler Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik’e eklenerek, bu yönetmelikten çıkarıldı. Bu değişiklik, reçete işlemlerinin daha merkezi ve kontrollü bir şekilde yürütülmesini sağlayacak.

Yönetmelikle birlikte, profesyonel uygulayıcıların yanında çalışacak kişiler için “yardımcı uygulayıcıyla” yetkilendirme yapılmasına imkan verildi. Bu, uygulayıcı kadrosunun genişlemesine ve daha fazla kişinin bu alanda yetkinleşmesine olanak tanıyacak. Ayrıca, bitki koruma ürünlerinin uygulanmasında sadece Bakanlıkça izin verilecek konular ve şartlarda insansız hava aracı (İHA) kullanılabilecek. Bu da teknolojik gelişmelerin tarım sektöründe daha kontrollü bir şekilde kullanılmasını sağlayacak.

Hasat Öncesi Pestisit Denetimleri Sıkılaşıyor

Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan eylem planı ve uygulama talimatları kapsamında yürütülen hasat öncesi pestisit denetimine yönelik usul ve esaslar da bu yönetmelikle belirlendi. Hasat öncesi pestisit denetimi sonucunda tespit edilecek olumsuzluklarda uygulanacak idari yaptırımlar da bu yönetmelikle düzenlenmiş oldu. Bu, tüketicilerin daha güvenli gıdaya erişimi için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

B-Reçete Takip Sistemi ile İzlenebilirlik Artıyor

En önemli yeniliklerden biri de B-Reçete Takip Sistemi’nin zorunlu hale getirilmesi. Bu sistemle, üreticiler tarafından satın alınan ve uygulanan bitki koruma ürünü ve ilaçların kayıtları ile bitkisel ürün hasat bilgilerinin Bakanlıkça oluşturulan takip sistemine elektronik ortamda kaydedilmesi zorunlu hale geliyor. Bu sayede, bitkisel ürünlerin ve parsellerin izlenebilirliği sağlanacak.

Yeni sistemle bitkisel ürün alıcılarına Bakanlıkça belirlenen bazı ürünlerde üreticiler tarafından verilmesi gerekli manuel oluşturulmuş “Üretici Kayıt Defteri”nin, doğrulanabilirliği ve izlenebilirliği sağlanacak. Bu, ürünün hangi koşullarda yetiştirildiğine dair daha şeffaf bir bilgi akışı sağlayarak, tüketicinin bilinçli seçimler yapmasına yardımcı olacak.

Yürürlük Tarihi ve Pilot Uygulama

Yapılan değişikliklerle birlikte yürürlükte olan “Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik” uygulamadan kaldırıldı. Yeni yönetmelik, pilot uygulama yapılan illerde 30 gün sonra, diğer illerde ise 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girecek. Bu, sektördeki tüm paydaşların sisteme adapte olmaları için yeterli bir süre tanıyor.

Ekonomik Etkileri ve Sektörel Bağlam

Bu yönetmelik, tarım sektöründe önemli bir dönüşümü başlatıyor. Dijitalleşme ve izlenebilirlik sayesinde, tarımsal üretimde verimliliğin artması, ürün kalitesinin yükselmesi ve tüketicinin güvenli gıdaya erişimi sağlanması hedefleniyor. Ayrıca, yasadışı ilaç kullanımının önüne geçilmesi ve çevreye duyarlı tarım uygulamalarının teşvik edilmesi de hedefler arasında.

B-Reçete Takip Sistemi sayesinde, ilaçlama süreçleri daha şeffaf hale gelecek ve gereksiz ilaç kullanımının önüne geçilebilecek. Bu durum, hem üreticilerin maliyetlerini düşürecek hem de çevre üzerindeki olumsuz etkileri azaltacaktır. Ayrıca, ihracat potansiyelimiz de artacak, çünkü uluslararası pazarlarda izlenebilir ve güvenli ürünlere olan talep her geçen gün artıyor.

Gelecek Projeksiyonları ve Beklentiler

Bu yeni yönetmelikle birlikte, tarım sektöründe dijitalleşme sürecinin hızlanması bekleniyor. Üreticilerin teknolojiye adaptasyonu, eğitimlerle ve destek programlarıyla teşvik edilerek, sistemin etkin bir şekilde uygulanması sağlanacak. Ayrıca, gelecekte drone teknolojisinin ve diğer yenilikçi çözümlerin tarım sektöründe daha yaygın bir şekilde kullanılması da bekleniyor.

Sonuç olarak, Bitki Koruma Ürünlerinin Uygulanması ve Denetimine Dair Yönetmelik, Türkiye tarımının geleceği için önemli bir adım. Bu düzenleme ile birlikte, tarımsal üretimde daha sürdürülebilir, verimli ve güvenli bir döneme girilmesi hedefleniyor.