Tekstil Kalbi Kan Ağlıyor: 6. Bölge Teşvikleri İflasları Durdurabilir mi?

İstanbul’un tekstil ve hazır giyim sektörünün nabzı olan Laleli, Merter ve Osmanbey, artan maliyetler ve döviz kuru baskısı altında tarihinin en çalkantılı dönemlerinden birini yaşıyor. Sektör temsilcileri, mevcut ekonomik koşulların devam etmesi durumunda, yıl sonuna kadar işletmelerin yüzde 30’unun kapanabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

Tekstil Sektöründe Kara Bulutlar: Kapanma Tehlikesi Yükseliyor

Bir yandan yükselen maliyetler, diğer yandan döviz kurundaki dalgalanmalar, özellikle Laleli, Merter ve Osmanbey’deki tekstil işletmelerini derinden sarsıyor. Sektör temsilcilerine göre, bu olumsuz gidişat sürerse, yıl sonuna kadar kapanma oranları yüzde 30’lara ulaşabilir. Sektör temsilcileri, geçtiğimiz günlerde ilgili bakanlık yetkilileriyle yaptıkları toplantıda sorunları ve çözüm önerilerini dile getirerek, firmaların yurt dışına taşınmak yerine 5. ve 6. bölge teşvikleriyle desteklenerek ülke içinde üretime devam etme arzusunu vurguladı.

Maliyet Baskısı ve Üretim Kaybı

Merter bölgesindeki tekstil sektörünün son dönemde ciddi maliyet baskılarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Merter Sanayici ve İş İnsanları Derneği (MESİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Gürbüz Oruç, özellikle enerji, kira ve işçilik giderlerindeki artışın, üreticilerin ve perakendecilerin kârlılık oranlarını ciddi şekilde düşürdüğünü ifade ediyor. Hammadde fiyatlarındaki belirsizliğin de bu süreci daha da zorlaştırdığını aktaran Oruç, birçok firmanın ayakta kalma mücadelesi verdiğini, üretim hacimlerinin küçüldüğünü ve bazı işletmelerin fason üretime yönelmek zorunda kaldığını vurguluyor.

Oruç ayrıca, “Bu yılın başından bu yana Merter’deki tekstil işletmeleri arasında kapanma oranının yaklaşık olarak yüzde 10 ila 15 civarına ulaştığına dikkat çekerek, “Bu, bölgemiz için ciddi bir oran. Kapanan firmalar genellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşuyor. Aynı zamanda ihracata dayalı çalışan bazı firmaların da operasyonlarını başka bölgelere veya ülkelere kaydırdığını görüyoruz. Bölgede son dönemde kiralık dükkân sayısı gözle görülür biçimde arttı. Kapanmaların bu hızla devam etmesi durumunda yılsonuna kadar bu oranın yüzde 30’lara kadar çıkabileceğini öngörüyoruz. Elbette bu durum sadece bölge ekonomisini değil, İstanbul genelindeki ticari hareketliliği de olumsuz etkileyecektir. Bu trendin kırılması için acil önlemler alınması gerekiyor” dedi.

LASİAD: 5. ve 6. Bölge Teşvikleri Can Suyu Olabilir

DÜNYA’ya konuşan Laleli Sanayici ve İşadamları Derneği (LASİAD) Başkanı Gıyasettin Eyyüpkoca, ilgili bakan ve bakan yardımcılarıyla yaptıkları toplantıda sektörün yaşadığı sıkıntıları ve maliyet kaynaklı problemleri yetkililere aktardıklarını belirtti. Toplantıda çözüm önerisi olarak 5. ve 6. bölge teşviklerinin artırılmasını talep ettiklerini dile getiren Eyyüpkoca, “En azından firmalar Türkiye’den çıkıp tamamen Mısır gibi ülkelere taşınmak yerine, daha fazla teşvikle desteklenirse ufak bir fark da olsa burada üretime devam edebilir. Yetkililer de bu teklifin artı ve eksilerini değerlendirerek dönüş yapacaklardır diye düşünüyorum” dedi.

Krizin Nedenleri ve Çözüm Önerileri

Hazır giyim ve konfeksiyon sektöründe ciddi bir kriz yaşandığını belirten LASİAD Başkanı Eyyüpkoca, bu krizin sektördeki tüm aktörleri derinden etkilediğini vurguluyor. Özellikle Laleli, Osmanbey ve Merter gibi bölgelerde yolcu beraberinde yapılan alışverişin yaygın olduğunu ifade eden Eyyüpkoca, “Bu bölgeler daha çok Doğu Bloku ile çalışıyor. Ancak Ortadoğu’da yaşanan olaylar, tüm bölge ülkelerinde derin bir kaygı ve bekleyişe yol açtı. Tüketiciler endişeli ve bu alışveriş alışkanlıklarını da olumsuz etkiliyor” dedi. Bölgedeki ticareti etkileyen bir diğer unsurun da Rusya’daki ekonomik kriz olduğunu belirten Eyyüpkoca, içerde ise yüksek maliyetler ve düşük kurun firmaları olumsuz etkilediğini ve tüm bu etkenlerin birleştiğinde, krizin nedenlerinin daha net ortaya çıktığını söylüyor.

Gelecek Beklentileri ve Öneriler

Kapanmaları önlemek için hem yerel yönetimlerin hem de merkezi hükümetin ortak bir eylem planı hazırlaması gerektiğini dile getiren MESİAD Başkanı Gürbüz Oruç, çözüm önerilerini şöyle sıralıyor: “Öncelikle kira destekleri, vergi yükünün ve kargo maliyetlerinin hafifletilmesi gibi kısa vadeli önlemler alınmalı. Ayrıca finansmana erişimin kolaylaştırılması, düşük faizli kredi paketlerinin sunulması ve ihracatçılar için kur istikrarı büyük önem taşıyor. Bölgesel anlamda da Merter’in lojistik, pazarlama ve altyapı sorunları çözülerek daha rekabetçi bir hale getirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde Türkiye’nin en önemli tekstil merkezlerinden biri olan Merter’in cazibesi zayıflayabilir.”

Laleli, Osmanbey ve Merter’de yolcu beraberinde ihracat yapan firmaların ciddi sorunlar yaşadığını belirten Eyyüpkoca, kapanma oranlarının tüm bölgelerde benzer seviyelerde seyrettiğini söyledi. İhracat odaklı firmalarda da durumun farklı olmadığını vurgulayan Eyyüpkoca, “Artış bu hızla devam ederse yıl sonunda, Merter’de olduğu gibi, bizde de kapanma oranı yüzde 30’a ulaşabilir. İş dünyası flu ortamı sevmez. Laleli, Osmanbey ve Merter’in temel dezavantajı firmalar genellikle stoka üretim yapar. Ancak maliyetleri yönetebilmek için geleceği öngörmek şart. Önünü göremeyen işletmeler artık çok daha temkinli. Herkes elindeki son kaynakları kullanıyor; tabiri caizse son nefesler veriliyor” diye konuştu.