Trakya Gazı Cari Açığı Kesti: TBNG’den 1 Milyar TL’lik Katkı
Türkiye’nin enerji bağımsızlığı yolunda yerli üretimin önemi her geçen gün artarken, Tekirdağ merkezli Trakya Havzası Doğal Gaz Şirketi (TBNG), cari açığın azaltılmasına önemli bir katkı sağlıyor. Şirketin günlük 250 bin metreküplük doğal gaz üretimi ile 2024 yılında ülke ekonomisine sağladığı değer 1 milyar TL‘ye ulaştı.
Enerji İthalatında Azalma Eğilimi
Son yıllarda doğal gaz ve petrol alanında yapılan önemli girişimlere rağmen, Türkiye’nin en büyük ithalat kalemi hala enerji olmaya devam ediyor. 2024 verilerine göre enerji ithalatının 65.5 milyar doları aştığı görülüyor. Ancak yerli üretimin artmasıyla birlikte ithalattaki düşüş eğilimi dikkat çekiyor. 2023 yılında Türkiye’nin enerji ithalatı 2022’ye göre yüzde 28 azalırken, 2024 yılında da yüzde 5.1’lik bir düşüş yaşandı.
Doğal gaz ithalatında da benzer bir tablo görülüyor. 2023’te Türkiye’nin doğal gaz ithalatı bir önceki yıla göre yüzde 7.64 oranında azaldı. Bu düşüşte, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) çalışmalarıyla sisteme giren yerli üretim önemli bir rol oynarken, özel sektör kuruluşlarının katkısı da göz ardı edilemez.
TBNG’nin Cari Açığa Katkısı
TBNG CEO’su Sinan Furat, şirketlerinin TPAO’nun ardından özel sektördeki en büyük doğal gaz arama ve üretim firması konumunda olduğunu vurgulayarak, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı hedeflerine ulaşmasında hayati bir rol üstlendiklerini belirtiyor. Trakya bölgesindeki 90 kuyudan günlük 250 bin metreküp doğal gaz üreten şirket, bu üretimle bölgedeki sanayi tesislerinin enerji ihtiyacını karşılıyor ve Türkiye’de karada üretilen doğal gazın yüzde 20’sini tek başına sağlıyor.
Sinan Furat, “Trakya’nın bereketli toprakları altındaki doğal gaz rezervlerini ekonomiye kazandırarak ülke için önemli bir değer yaratıyoruz” diyor. 2024 yılında üretilen gazın parasal değerinin 1 milyar TL’ye ulaşması, bu miktardaki gazın yurt dışından ithal edilmemesi anlamına geliyor. Bu durum, Türkiye’nin dış ticaret açığının azalmasına doğrudan olumlu etki yapıyor.
Sektördeki Zorluklar ve Teşvik İhtiyacı
Doğal gaz arama ve üretimi, doğası gereği yüksek riskli ve maliyetli bir endüstri. Sinan Furat, bu sektördeki zorlukları dile getirirken, tek bir doğal gaz kuyusu açmanın maliyetinin derinliğe ve coğrafi koşullara bağlı olarak 1.5 ila 2 milyon dolara ulaşabildiğini belirtiyor. Ayrıca, operasyonel maliyetlerdeki artışa da dikkat çekerek, dolar bazında operasyonel maliyetlerin yüzde 150 arttığını ifade ediyor.
Furat, özel sektörü daha çok yatırıma çekecek teşvik mekanizmalarının önemine vurgu yaparak, Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltacak yatırımların önünün açılması gerektiğini söylüyor. Türkiye’de yeraltı kaynakları devletin mülkiyetinde olduğu için doğal gazın fiyatı da devlet tarafından belirleniyor. Özel sektör firmaları, ürettikleri gazdan elde ettikleri gelirin bir kısmını devlete pay olarak öderken, kuyu açma izinleri ve çevresel denetimler gibi konularda da devletin sıkı kontrolü altında faaliyet gösteriyorlar.
Sinan Furat’a göre, TPAO dışında Türkiye’de doğal gaz üretimi yapan sadece iki özel firma bulunuyor. Ancak TPAO’nun özellikle Karadeniz’deki büyük çaplı doğal gaz keşifleri ve Gabar’daki petrol üretimiyle ülke ekonomisine yaptığı katkı tartışılmaz bir gerçek. Karadeniz’deki günlük 10 milyon metreküp doğal gaz üretimi, 5 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını karşılıyor ve Türkiye’nin enerji bağımlılığını önemli ölçüde azaltıyor.
Bölgesel Kalkınma ve İstihdam Etkileri
Enerji sektöründeki yatırımların sadece ekonomik rakamlarla sınırlı kalmayıp, istihdam ve bölgesel kalkınma üzerinde de büyük bir etki yarattığına dikkat çekiliyor. Özellikle Gabar gibi yeni keşif bölgelerinde, petrol mühendisleri, teknik elemanlar ve diğer destek personellerinin istihdam edilmesiyle binlerce kişiye iş imkanı sağlanıyor. Bu tür büyük ölçekli projeler, aynı zamanda otel, restoran, temizlik ve ulaşım gibi birçok yerel hizmet sektörünü de canlandırıyor.
Yabancı Yatırımın Önemi
Enerji sektöründe küresel rekabetin her geçen gün arttığını belirten Sinan Furat, yabancı yatırımcıların Türkiye’nin dinamik siyasi ve ekonomik süreçlerine adapte olmakta zorlandığını, bunun da Batılı şirketlerin son 10 yılda Türkiye’deki yatırımlarında ciddi bir artış görülmemesine neden olduğunu dile getiriyor. Ancak Gabar’da TPAO’nun Continental Resources gibi global bir firmayla yaptığı ortaklık anlaşması, yabancı yatırımların önünü açabilecek olumlu bir örnek teşkil ediyor.
Sonuç olarak, TBNG gibi özel sektör kuruluşlarının yerli doğal gaz üretimine yaptığı katkılar, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı hedeflerine ulaşmasında ve cari açığın azaltılmasında kritik bir rol oynuyor. Sektördeki zorlukların aşılması ve özel sektör yatırımlarının teşvik edilmesi, ülke ekonomisine sağlanacak katkının daha da artmasını sağlayacaktır.
