Türkiye Ham Çelik Üretimi Ağustos’ta Yükseldi: İhracat ve İthalat Artışları Dikkat Çekiyor

Türkiye’nin ham çelik üretimi, Ağustos ayında önemli bir artış gösterdi. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) tarafından açıklanan verilere göre, ham çelik üretimi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7,9 oranında artarak 3,4 milyon ton seviyesine ulaştı. Bu artış, sektördeki hareketliliği ve potansiyeli gözler önüne seriyor.

Nihai Mamul Tüketimi de Artışta

Ham çelik üretimindeki yükselişin yanı sıra, nihai mamul tüketimi de artış gösterdi. Ağustos ayında nihai mamul tüketimi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,5 artışla 3,5 milyon ton olarak gerçekleşti. Yılın ilk sekiz ayında ise nihai mamul tüketimi yüzde 3,2‘lik bir yükselişle 25,7 milyon tona ulaştı. Bu rakamlar, iç pazardaki talebin canlılığını koruduğunu gösteriyor.

Çelik İhracatında Yükseliş Trendi

Türkiye çelik sektörünün ihracat performansı da dikkat çekiyor. Ağustos ayında çelik ürünleri ihracatı, miktar bazında yüzde 6,8 artışla 1,2 milyon tona ulaştı. Değer bazında ise ihracat, yüzde 1,2‘lik bir düşüşle 831,2 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ancak yılın ilk sekiz aylık dönemine bakıldığında ihracattaki genel yükseliş trendi net bir şekilde görülüyor.

Ocak-Ağustos döneminde çelik ürünleri ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre miktar yönünden yüzde 12,8 gibi önemli bir artışla 10 milyon tona yükseldi. Değer yönünden ise ihracat yüzde 4,4 artarak 6,8 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu veriler, Türk çelik sektörünün dış pazarlardaki rekabet gücünü ve ihracat potansiyelini ortaya koyuyor.

İthalatta da Artış Gözlemlendi

İhracattaki olumlu tablonun yanı sıra, çelik ürünleri ithalatında da artış yaşandı. Ağustos ayında çelik ürünleri ithalatı, geçen yılın aynı ayına göre miktar yönünden yüzde 18,6 artışla 1,6 milyon tona yükseldi. Değer yönünden ise ithalat yüzde 2,9 artarak 1,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Yılın ilk sekiz aylık döneminde ise çelik ürünleri ithalatı, geçen yılın aynı dönemine göre miktar yönünden yüzde 17,9 artışla 12,6 milyon tona, değer yönünden ise yüzde 3,6 yükselişle 8,8 milyar dolara ulaştı. İthalattaki bu artışın nedenleri ve etkileri sektördeki uzmanlar tarafından yakından takip ediliyor.

İhracatın ithalatı karşılama oranı da dikkat çekici bir gelişme gösterdi. Ocak-Ağustos 2023 döneminde yüzde 76,4 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, bu yılın aynı döneminde yüzde 77‘ye yükseldi. Bu artış, dış ticaret dengesi açısından olumlu bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Kapsamındaki İthalatın Önemi

TÇÜD Genel Sekreteri Veysel Yayan, yaptığı açıklamada Çin, Rusya ve Hindistan’dan yapılan ithalattaki artışlara dikkat çekti. Yayan, toplam ithalatın büyük ölçüde Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında gerçekleştiğini vurguladı. Ocak-Ağustos dönemindeki 12,6 milyon tonluk çelik ürünleri ithalatının yüzde 59‘unun ve 5,6 milyon tonluk yarı ürün ithalatının yüzde 75,7‘sinin DİR kapsamında yapıldığını belirtti. Ülkelere göre sınıflandırıldığında ise Rusya’dan gerçekleştirilen ithalatın yüzde 95,5‘i, Çin’den yapılan ithalatın yüzde 81,9‘u ve Hindistan’dan yapılan ithalatın yüzde 81,4‘ü DİR kapsamında gerçekleştirildi.

Sektördeki Kapasite Kullanım Oranı ve İthalatın Etkileri

Veysel Yayan, Türk çelik sektörünün 60 milyon tonluk kapasitesinin yalnızca yüzde 62,7‘sini kullanabildiği bir ortamda, ithalattaki bu hızlı artışın sektörde ciddi rahatsızlığa yol açtığını ifade etti. Yayan, sektördeki kapasitenin verimli çalıştırılmasıyla elde edilecek karların, daha yüksek katma değerli ürünlerin üretimini hedefleyen yatırımlara yönlendirilmesinin ancak kontrolsüz ithalatın sınırlandırılmasıyla mümkün olabileceğini vurguladı.

Ticaret Bakanlığının maden, metal ve orman ürünlerine ilişkin yayımlanan genelgeyle, DİR kaynaklı dengesizlikleri azaltmak amacıyla bazı ürünlerde ihracatın yüzde 25‘inin yurt içinden tedarik edilmesinin zorunlu kılınması, olumlu bir adım olarak değerlendirilmekte ve bu uygulamanın çelik ürünlerini kullanan tüm sektörleri kapsayacak şekilde genişletilesinde fayda görüldüğü belirtildi.

Sonuç

Türkiye çelik sektörü, Ağustos ayında ham çelik üretimindeki artışla birlikte umut verici bir performans sergilemiştir. İhracattaki yükseliş trendi ve iç pazardaki talep canlılığı, sektörün potansiyelini ortaya koymaktadır. Ancak, ithalattaki artış ve kapasite kullanım oranındaki düşüklük gibi sorunların çözülmesi, sektörün sürdürülebilir büyümesi için kritik öneme sahiptir. Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki ithalatın kontrol altına alınması ve yerli üretimin desteklenmesi, Türk çelik sektörünün rekabet gücünü artıracaktır.