Türkiye’de Sulama Alanları Genişliyor: Hedef 2026’da 7,3 Milyon Hektar
Türkiye’de tarım arazilerinin korunması ve etkin kullanımının sağlanması amacıyla yürütülen çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan bilgilere göre, mevcut arazilerin amaç dışı kullanımının önlenmesi, verimliliği artıracak modern tarım tekniklerinin yaygınlaştırılması, nadas alanlarının üretime kazandırılması ve arazi toplulaştırma çalışmalarının hızlandırılması öncelikli hedefler arasında yer alıyor.
Arazi Toplulaştırma Çalışmaları Hız Kazanıyor
Arazi toplulaştırma çalışmaları, tarım sektöründe verimliliğin artırılması ve daha düzenli parseller oluşturulması açısından büyük önem taşıyor. Bu kapsamda yapılan çalışmalarla toplulaştırması tamamlanan alanın yıl sonunda 9,6 milyon hektara ulaşması bekleniyor. Tescili tamamlanmış toplulaştırma alanının ise 7,8 milyon hektara ulaşması öngörülüyor. Gelecek yıl için hedef ise 450 bin hektar alanda toplulaştırma çalışmasının başlatılması ve 352 bin hektara ilişkin tescil işlemlerinin tamamlanması.
Toprak Etüt ve Haritalandırma Çalışmaları
Arazi kullanım planlarının hazırlanması, tarım arazilerinin en verimli şekilde kullanılmasını sağlamak adına kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. 2024 yılında 755 bin hektar alanda detaylı toprak etütleri ve haritalandırma çalışmaları tamamlandı. Bu çalışmalar sonucunda etüt ve haritalandırması bitirilen kümülatif tarım arazisi alanının bu yıl 3,6 milyon hektara, 2026’da ise 5,4 milyon hektara çıkarılması hedefleniyor.
Sulamada Verimlilik Artışı Hedefleniyor
Türkiye’de sınırlı su kaynaklarının büyük bir bölümünün tarımda kullanıldığı ve gıda ihtiyacının sürekli arttığı göz önüne alındığında, verimli sulama sistemleri ve tekniklerinin önemi daha da belirginleşiyor. Bu doğrultuda, sulamaya açılan alanların genişletilmesi çalışmalarına paralel olarak eski kanal ve kanaletli sulama sistemleri yenilenerek, kapalı sistem borulu sulama sistemlerine dönüştürülüyor.
Depolama Tesisleri ve Su Kapasitesi
Geçen yıl sonu itibarıyla toplam hacmi 183 bin 413 hektometreküp olan depolama tesislerinin sayısı 1802’ye ulaştı. Bu yıl 22 baraj ve 7 gölet inşaatının tamamlanmasıyla toplam su depolama kapasitesinin 183 bin 739 hektometreküp olacağı tahmin ediliyor. Bu yatırımlar, tarımsal sulamada suyun daha verimli kullanılmasını ve kuraklık riskine karşı önlem alınmasını sağlayacak.
Sulama Alanlarının Genişletilmesi
Bu yıl brüt 70 bin hektarın sulamaya açılmasıyla toplam sulama alanının 7 milyon 27 bin hektara ulaşacağı öngörülüyor. Gelecek yıl 64 bin hektarın daha sulamaya açılmasıyla toplam sulama alanının 7 milyon 334 bin hektara ulaşması bekleniyor. Bu genişleme, tarımsal üretimin artmasına ve gıda arz güvenliğinin sağlanmasına önemli katkılar sunacak.
Mevcut Sulama Alanlarının Yenilenmesi
Sadece yeni sulama alanları oluşturmakla kalınmıyor, aynı zamanda mevcut sulama alanlarının da yenilenmesi büyük önem taşıyor. Geçen yıl yenilemesi yapılan brüt sulama alanı 80 bin 313 hektara ulaştı. Toplam 254 bin hektarlık sulama alanını kapsayan 80 sulama tesisinde yenileme çalışmaları devam ederken, yaklaşık 950 bin hektar alanda ise yenileme projelerinin planlama ve proje aşamaları sürüyor. Bu çalışmalar, su kayıplarını azaltarak mevcut su kaynaklarının daha etkin kullanılmasını sağlayacak.
Borulu Sulama Sistemlerine Geçiş
DSİ tarafından geliştirilen sulama sistemlerinin geçen yıl sonu itibarıyla yüzde 32‘si klasik sistemlerden, yüzde 32‘si kanaletli sulama sistemlerinden, yüzde 36‘sı ise borulu sistemlerden oluşuyor. Yeni yapılacak projelerin borulu sistemlerle inşa edilmesi ve eski sulama sistemlerinin modernizasyonuyla gelecekte borulu sulama sistemlerinin oranının artırılması hedefleniyor. Bu sayede tarımda önemli miktarda su tasarrufu sağlanması öngörülüyor.
Su Kullanımında Fiyatlandırma
Tarımda suyun kullanım miktarını esas alan yöntemlere göre fiyatlandırılması planlanıyor. Bu uygulama ile etkin su kullanımının teşvik edilmesi ve aşırı su kullanımının önüne geçilmesi amaçlanıyor. İşletmedeki mevcut sulama şebekelerine sayaç takılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Geçen yıl sonu itibarıyla 377 sulama tesisine 56 bin 550 sayaç takılırken, bu yıl 80 sulama tesisine daha 12 bin sayaç takılması planlanıyor. Bu sayede su tüketimi daha yakından takip edilerek, kaynakların daha verimli kullanılması hedefleniyor.
Atık Su Geri Kazanımı
Atık su arıtma tesisi çıkış sularının geri kazanım üniteleri yardımıyla tarımsal sulamada kullanılmasına yönelik proje çalışmaları da devam ediyor. Bu çalışmaların, sulama suyundan elde edilecek tasarruf miktarını artırarak tarımda suyun etkin ve verimli kullanılmasına katkıda bulunması hedefleniyor. Atık suların geri kazanımı, su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.
Türkiye’nin sulama alanlarındaki bu genişleme ve verimlilik artışı hedefleri, tarım sektörünün geleceği açısından umut verici bir tablo çiziyor. Sürdürülebilir su yönetimi ve modern sulama tekniklerinin yaygınlaştırılması, gıda güvenliğinin sağlanması ve tarımsal üretimin artırılması için hayati öneme sahip.
