Yeşil Çelik Yatırımları Avrupa’da Yavaşlıyor: Projeler Erteleniyor, Belirsizlik Artıyor

Avrupa’da son yıllarda büyük bir ivme kazanan yeşil çelik yatırımları, 2025 yılı itibarıyla belirgin bir yavaşlama趋势 gösteriyor. Yüksek maliyetler, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, hidrojen altyapısındaki eksiklikler ve belirsiz politikalar, bir dizi büyük projenin ertelenmesine veya askıya alınmasına neden oldu. Bu durum, sektördeki “hızlı dönüşüm” söyleminin yerini daha temkinli adımlara bırakmasına yol açtı.

Yatırım Kararlarını Etkileyen Belirsizlikler

Yeşil çelik yatırımları, son üç yılda güçlü politika destekleriyle önemli ölçüde hız kazanmıştı. Ancak, özellikle hidrojen altyapısındaki gecikmeler, karbon maliyetlerine ilişkin devam eden belirsizlikler ve yüksek enerji fiyatları, birçok şirketin stratejilerini yeniden değerlendirmesine neden oldu. Şirketler, rekabet avantajlarını koruyabilecek daha net bir teşvik ve düzenleme çerçevesi bekliyor. Avrupa’da yeşil çelik dönüşümünün henüz sınırlı bir ölçekte kaldığı vurgulanıyor. 2024 yılında bölgedeki yeşil çelik ticaret hacminin 100 bin tonun altında gerçekleştiği tahmin ediliyor. Bu rakam, sektörün henüz ölçekli bir üretim ve ticaret kapasitesine ulaşamadığını açıkça gösteriyor.

“State of the EU Steel Transition” raporuna göre, Şubat 2025 itibarıyla Avrupa Birliği’nde ilan edilen 33 adet “neredeyse sıfır emisyonlu çelik” projesinin yalnızca küçük bir bölümü planlandığı gibi ilerliyor. Bu durum, Avrupa’nın yeşil çelik yatırımlarındaki ivmenin belirgin bir şekilde yavaşladığının somut bir kanıtı olarak değerlendiriliyor.

Ertelenen Projeler: Avrupa’daki Durum

2025 yılı içerisinde İsveç, Almanya, Fransa ve İspanya gibi birçok ülkede bir dizi önemli dönüşüm projesi ya ertelendi ya da tamamen askıya alındı. Bu gecikmelerin temelinde, hidrojenli doğrudan indirgeme tesisleri (DRI) ve elektrik ark ocakları (EAF) yatırımlarının finansmanındaki zorluklar yatıyor. Ancak, Avrupa’nın yeşil çelik dönüşüm hedeflerinden tamamen vazgeçtiğini söylemek yanıltıcı olur. Bazı projeler hala devam ediyor.

Örneğin, Hollanda’da Tata Steel Netherlands, 2 milyar euroluk devlet desteğiyle 2029’a kadar dönüşüm planını sürdürmeyi amaçlıyor. Ayrıca, Avusturya’da Voestalpine AG tarafından başlatılan Hy4Smelt projesi, kıtanın en iddialı hidrojenli çelik üretim girişimlerinden biri olmaya devam ediyor. Üretimin 2027 sonunda başlaması ve projenin 2030’da tamamlanması hedefleniyor. Bu projeler, dönüşüm çabalarının hala devam ettiğini gösteren önemli örnekler arasında yer alıyor.

Dönüşüm İçin Devlet Desteğinin Önemi

Çelik şirketleri, düşük karbonlu çelik üretimine geçişin kendi finansal kaynaklarıyla sürdürülebilir olmadığını açıkça belirtiyor. Bu nedenle, devlet desteği ve uygun düzenlemeler, dönüşüm sürecinin başarısı için kritik öneme sahip. Avrupa Birliği’nin 2026’da sona erecek koruma önlemleri ve Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması (CBAM), sektörün geleceğini şekillendirecek iki temel politika olarak öne çıkıyor. Bu politikaların etkinliği, yeşil çelik yatırımlarının geleceği açısından belirleyici olacak.

ABD İçin Uyarı Niteliğinde

GMK tarafından yapılan bir analize göre, Avrupa’daki bu duraksama, ABD tarafından da yakından takip ediliyor. Washington yönetiminin altyapı yasasıyla sağladığı teşviklerin uzun vadeli piyasa güveni yaratmaması durumunda, benzer ertelemelerin ABD’de de yaşanabileceği uyarısı yapılıyor. Bu durum, yeşil çelik dönüşümünün küresel bir zorluk olduğunu ve koordineli politikaların gerekliliğini vurguluyor.

Ertelenen veya Askıya Alınan Projeler

• İsveç: SSAB, Luleå’daki yeni yeşil çelik tesisinin devreye alınmasını 12 ay erteledi.
• Almanya: Salzgitter AG, Salcos projesinin sonraki aşamalarını 2028–2029 dönemine erteledi. ArcelorMittal, ülkedeki iki tesisinde DRI ve EAF yatırımlarını iptal etti. Thyssenkrupp ise Duisburg’daki DRI tesisi için yeşil hidrojen tedarik ihalesini askıya aldı.
• Çek Cumhuriyeti: Třinecké železárny, EAF ve altyapı yatırımlarının tamamlanma tarihini erteledi.
• Fransa: ArcelorMittal, Dunkirk’te planlanan bir DRI ve iki EAF tesisine ilişkin yatırımları askıya aldı.
• İspanya: ArcelorMittal, Gijón’daki DRI tesisi için yatırım kararını Kasım 2024 itibarıyla erteledi.

Bu projelerin ertelenmesi veya askıya alınması, yeşil çelik sektöründe karşılaşılan zorlukların somut bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.