Atıl İş Gücü Oranı Temmuzda Düşüşe Geçti: Yüzde 30’un Altına İndi
Türkiye iş gücü piyasasında son dönemde yaşanan gelişmeler, atıl iş gücü oranında belirgin bir düşüşü işaret ediyor. En geniş tanımlı işsizliği ifade eden atıl iş gücü oranı temmuz ayında yüzde 29,6 seviyesine gerileyerek, son dört ayın en düşük seviyesini kaydetti. Bu düşüş, nisan, mayıs ve haziran aylarında yüzde 30’un üzerinde seyreden oranın, mart ayındaki yüzde 28,7 seviyesine yaklaşması anlamına geliyor.
İşsizlik Oranında Düşüş ve İstihdamdaki Artış
Temmuz ayında Türkiye’deki işsizlik oranı yüzde 8’e geriledi. Bu, bir önceki aya göre 0,4 puanlık bir düşüşe işaret ediyor. İşsiz sayısı da aynı dönemde 164 bin kişi azalarak 2 milyon 828 bin kişiye geriledi. İstihdam edilenlerin sayısı ise 18 bin kişi artarak 32 milyon 582 bin kişiye yükseldi. Ancak, istihdamdaki artışın yavaş olması, işsizlik oranındaki düşüşün temel nedeninin iş gücü sayısındaki azalma olduğunu gösteriyor.
Temmuz ayında bir önceki aya kıyasla iş gücü 146 bin kişi azalarak 35 milyon 410 bin kişiye geriledi. Bu durum, iş gücüne katılma oranının 0,3 puan azalarak yüzde 53,3’e düşmesine neden oldu.
Çalışma Sürelerindeki Değişimler
İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi bir önceki aya göre 1,2 saat arttı ve 42,6 saat oldu. Fiili çalışma süresi martta 43,4 saate kadar çıkmıştı. Geçen yıl temmuzda ise 43,1 saatti. Bu veriler, çalışanların daha uzun sürelerle çalıştığını gösterse de, mart ayındaki zirveye henüz ulaşılamadığını ortaya koyuyor.
Atıl İş Gücü Oranındaki Düşüşün Nedenleri
İş gücü piyasasına yönelik bütün bu göstergeler, atıl iş gücünün de son dört ayın en düşük seviyesine inmesini sağladı. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı temmuzda bir önceki aya göre 3,1 puan azalarak yüzde 29,6 oldu. Bu oran nisan, mayıs ve haziranda yüzde 30’un üzerindeydi. Martta ise yüzde 28,7 düzeyinde bulunuyordu.
15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı da bir önceki aya göre 0,9 puan azalarak yüzde 15’e geriledi. Genç nüfustaki bu olumlu gelişme, gelecekteki iş gücü piyasası için umut verici bir işaret olarak değerlendirilebilir.
Merkez Bankası’nın Değerlendirmesi
Merkez Bankası (TCMB) Ekonomi Notları bölümünde yayınlanan çalışmada, “2024 yılında iş gücü piyasası koşullarının, geniş tanımlı işsizlik göstergelerinin işaret ettiğinden daha güçlü, ancak temel işsizlik oranının imâ ettiğinden daha zayıf olduğunu göstermektedir” denildi. Bu ifade, iş gücü piyasasındaki karmaşık durumu vurguluyor. Merkez Bankası, iş gücü piyasası göstergelerinden gelen karışık sinyalleri daha iyi anlamak için Bileşik Iş gücü Piyasası Endeksi’nin (BİPE) oluşturulduğuna dikkat çekti. BİPE’yi oluştururken, 23 iş gücü piyasası göstergesinden oluşan geniş bir veri setindeki ortak değişkenliğin neredeyse yarısını açıklayan birinci bileşen kullanılmaktadır.
Sonuç ve Değerlendirme
Atıl iş gücü oranındaki düşüş, işsizlik oranındaki gerileme ve istihdamdaki artış, Türkiye iş gücü piyasasının toparlanma sürecinde olduğunu gösteriyor. Ancak, iş gücüne katılım oranındaki azalma ve istihdamdaki yavaş artış, dikkat edilmesi gereken noktalar olarak öne çıkıyor. Genç nüfustaki işsizlik oranının düşmesi ise geleceğe yönelik olumlu bir işaret olarak değerlendirilebilir. TCMB’nin analizleri, iş gücü piyasasındaki karmaşık dinamiklerin daha iyi anlaşılması için önemli bir katkı sağlıyor. İş gücü piyasasındaki bu gelişmelerin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri yakından takip edilmelidir.
