Günlük Araç Kiralama Sektörü Rekor Kırdı: Büyüklük 186 Milyar TL’yi Aştı

Türkiye’de günlük araç kiralama sektörü, Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği’nin (TOKKDER) NielsenIQ iş birliğiyle hazırladığı rapora göre rekor bir büyüme gösterdi. 2025’in ilk çeyreğinde sektörün aktif büyüklüğü 186,7 milyar TL’ye ulaşırken, toplam araç parkı ise 155 bini aştı. Bu büyüme, sektörün Türkiye ekonomisindeki önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Sektörün Büyüme Dinamikleri

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, raporun 3’er aylık dönemlerde tekrarlanacağını ve bu sayede sektörün gelişiminin yakından izlenebileceğini belirtti. Bu düzenli raporlama, sektördeki trendleri ve değişimleri takip etmek adına önemli bir araç olacak.

Yaşa, günlük araç kiralama sektörünün 2025 yılı 1. çeyrek sonu itibarıyla 186 milyar 700 milyon TL’lik aktif büyüklüğe ulaştığını vurgularken, sektörün araç parkının 155 bin araç seviyesinde olduğunu da belirtti. Operasyonel ve günlük araç kiralama sektörünün toplam araç parkı ise 2025 yılının ilk çeyreği itibarıyla yaklaşık 400 bin araca, aktif toplamı ise 478 milyar TL’ye ulaşmış durumda. Yılın ilk çeyreğinde toplam 12 bin 361 araç alımının gerçekleştiği ve sektörün toplam kontrat adedinin de ilk çeyrek itibarıyla 797 bin 956 adet olarak belirlendiği kaydedildi.

Sektörün büyümesini etkileyen faktörlere değinen Yaşa, “Sektörümüzü direkt etkileyebilecek en önemli unsurları, ekonominin seyri, araç fiyatları, finansman maliyetleri ve turizmdeki hareketlilik olarak sayabiliriz. Araç kiralama sektörü, yapısı itibarıyla, sıfır araç maliyetlerinden ve operasyonel işletme giderlerinden doğrudan etkilenen bir sektör” dedi.

Son yıllarda yaşanan ekonomik gelişmeler, sıfır araç fiyatlarında ve operasyonel işletme giderlerinde önemli artışlara neden oldu. 2016 yılındaki ÖTV düzenlemesi, döviz kurlarındaki artışlar ve pandemi gibi faktörler, sektörün maliyetlerini artırdı. Küresel çip krizi de tedarik zincirinde sıkıntılara yol açarak araç teminini zorlaştırdı. Ancak sektör, satın alma ve filo yönetimindeki uzmanlığıyla yarattığı verimliliği müşterilerine yansıtarak fiyat artışını enflasyonun altında tutmak için çaba sarf ediyor.

Müşteri Tercihleri ve Sektördeki Trendler

Araştırmanın marka bazlı dağılımına bakıldığında, günlük kiralama şirketlerinin araç parklarının yüzde 23,7’si Renault modellerinden oluşuyor. Renault’dan sonra yüzde 22.1 ile Fiat, yüzde 9,5 ile Hyundai tercih edilen markalar olarak öne çıkıyor. Müşterilerin marka ve model tercihlerinde kiralama kuruluşlarının etkisinin büyük olduğu belirtiliyor. Özellikle B segment hatchback otomatik ve C segment sedan otomatik araçlar en çok tercih edilen araçlar arasında yer alıyor.

Kağan Yaşa, günlük araç kiralamanın yeni model araçların geniş bir kitle tarafından test edilmesine olanak sağlamak gibi bir misyonu olduğunu vurguladı. Yeni araç satın almayı düşünen birçok kişi, marka ve model tercihlerini, ilgilendikleri araçları öncelikli olarak kiralayıp denedikten sonra belirliyor.

Türkiye mobilite ekosistemi, her geçen gün gelişen altyapısı ve yeni ürünler ile elektrifikasyona hızla hazırlanıyor. İklim değişikliği ile mücadele ve enerji tasarrufu politikaları ile paralel olarak araç kiralama sektörünün filosundaki hibrit ve elektrikli araç sayısının günden güne artması bekleniyor. Eskiden günlük ve kısa dönem araç kiralamanın, maliyetleri yüksek ve yoğun prosedür gerektiren lüks bir hizmet olduğu düşünülürken, günümüzde bir ihtiyaç haline geldi. Kısa dönem araç kiralama hacminin artması, hava yolu trafiği ile çok yakın ilişkili. Bölgesel olarak uçuş noktalarının artması ve bu bölgelere gerek tatil gerekse iş amaçlı seyahat trafiği yaratılması sektörü pozitif yönde etkiliyor.

Kongre ve spor etkinlikleri ile ilgili organizasyonların ülkemizde daha sık yapılıyor olması, günlük araç kiralamayı bir nebze mevsimsel etkilerden kurtarıp yılın her ayında talep gören bir hizmet haline getirdi. Bu çerçevede, günlük araç kiralamaya ülkemizin her ilinde artan bir talep olduğu belirtiliyor. Elbette yaz döneminde Antalya, Bodrum, Marmaris gibi tatil beldelerinde talep üst düzeye çıkıyor. İstanbul, Ankara ve İzmir’de ise talep, mevsimsel etkiden uzak olarak, her daim yüksek.

Sektörün Ekonomiye Katkısı

2025 yılının ilk çeyreğinde kontrat adedinin 798 bin adedi bulduğunu söyleyen Yaşa, “Bu kontrat adetlerine bakarak, rapordaki verilerin yabancı turistler de dahil ne denli geniş bir kitleye hizmet verdiğimizi doğrular nitelikte olduğunu söyleyebiliriz. Aynı şekilde rapora göre, kısa dönem araç kiralama sektörünün 2025 yılının ilk çeyreğinde yaklaşık 6,2 milyar TL vergi ödediği açıklandı. Sektörümüz tıpkı operasyonel araç kiralama tarafında olduğu gibi, ülke ekonomisine önemli katkı sağlamaya devam ediyor” dedi.

Dolandırıcılık ve Yasal Düzenlemeler

Artan dolandırıcılık vakalarının, tüketicilerin araç kiralama faaliyetine ilişkin güvenini zedelediğini belirten Yaşa, bu konuyu İçişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı’na aktardıklarını ve önlem alınmasını talep ettiklerini söyledi. TOKKDER olarak Ticaret Bakanlığı ile sektörümüze özel bir yönetmelik oluşturulması, kiralama şirketlerine yetki belgesi/ruhsat alınmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.

Ayrıca günlük araç kiralamalarında, motorlu aracı kiralayanın söz konusu motorlu araç ile bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın sahibi olan kiralama şirketi, aracın işleteni kabul edildiğinden, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaktadır. Bu durum, sektör için büyük bir sorun teşkil ediyor ve Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS) ve bir sözleşme ile belgelendiği durumlarda, kısa süreli veya uzun süreli kiralama ayrımı yapılmaksızın, sözleşmede belirtilen kiralama süresi boyunca işleten sıfatının sadece aracın kiracısında olması yönünde kanuni bir düzenleme yapılması ile çözülebilecektir.

Gelecek Beklentileri ve Sezonluk Etkiler

Yaz dönemine ait beklentilerine ilişkin de değerlendirme yapan Kağan Yaşa, artan maliyetler, uygun finansmana ulaşım zorlukları ve 2. el fiyatlarındaki göreceli düşük artışın yatırım tarafında sektörü oldukça zorladığını ve zorlamaya devam ettiğini belirtti. Sezon girişinde yaşanan İsrail-İran gerilimi de sektörü olumsuz etkiledi. Ancak Yaşa, sezonun kalan kısmını değerlendirirsek beklenen doluluk oranlarına yakın seviyelerde ilerleyeceklerini düşündüklerini ifade etti.

Sonuç olarak, Türkiye günlük araç kiralama sektörü, önemli bir büyüme potansiyeline sahip ve ülke ekonomisine önemli katkılar sağlıyor. Sektörün geleceği, ekonomik koşullar, yasal düzenlemeler ve müşteri tercihleri gibi faktörlere bağlı olarak şekillenecek.