Süt Üreticisi Fiyata Tepkili: %7 Zam Hayal Kırıklığı Yarattı

Süt üreticileri, Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından açıklanan çiğ süt zammına tepki gösterdi. 1 Ağustos 2025 itibarıyla geçerli olacak %7’lik zam, sektör temsilcileri tarafından yetersiz bulundu. Üreticiler, yılbaşından bu yana artan girdi maliyetleri karşısında bu oranın beklentilerini karşılamadığını ifade ediyor.

Çiğ Süt Fiyatında Beklenen Artış Gerçekleşmedi

USK’nın belirlediği yeni fiyat, %3,6 yağ ve %3,2 protein içeriğine sahip çiğ süt için geçerli olacak. Soğutma, nakliye ve diğer cari giderlerin üretici tarafından karşılanması durumunda, bu giderlerin ayrıca ödeneceği belirtildi. Ayrıca, fiyatta baz alınan yağ ve protein oranlarındaki her 0,1’lik değişim için 27 kuruşluk artı/eksi fark uygulanacak. USK, söz konusu fiyatın Eylül 2025 döneminde yeniden değerlendirileceğini duyurdu. Bu açıklama sonrasında üreticilerin nasıl bir yol izleyeceği ise merak konusu.

Sanayici ve üreticinin uzun süredir beklediği fiyat artışı, birçok üretici için hayal kırıklığı yarattı. Yılbaşından bu yana girdi maliyetlerinin %40’a yakın arttığını belirten sektör temsilcileri, USK’nın sadece %7’lik bir artış yapmasını eleştiriyor. Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Müslüm Doğru, uzun süredir alım fiyatı açıklaması için USK’ya çağrıda bulunuyordu. 1 Ocak 2025’te açıklanan 17,15 TL’lik litre fiyatın 7 ay sonra yalnızca 1,20 TL artırılmasını “üreticiye haksızlık” olarak nitelendirdi.

Artan Maliyetler Üreticiyi Zorluyor

Doğru, üreticinin Ocak ayından bu yana artan yem, akaryakıt ve elektrik zamları altında ezildiğini vurguladı. Yemde %30, akaryakıtta %45, elektrikte ise %35 oranında artış olduğunu belirten Doğru, “Bu maliyetler karşısında çiğ süt alım fiyatında %7’lik bir artış hiçbir anlam ifade etmiyor. Üretici artık borç batağında” dedi. Açıklanan tavsiye fiyatın 1 Temmuz yerine 1 Ağustos itibarıyla geçerli olmasının da üreticiye ek yük bindirdiğini vurgulayan Doğru, “Bu bir aylık gecikmenin doğrudan üretici cebinden çıkmakta. Bu resmen gasp” diye konuştu.

Sözleşmelerin Uygulanmaması Sorunu

TÜSEDAD Başkanı Doğru, USK’nın belirlediği fiyatın sanayici tarafından da uygulanmadığını belirterek, “Zaten 17,15 TL’lik fiyat da sahada uygulanmıyordu. Sanayici 12 ila 15 TL arasında alım yaptı” dedi. Tarım Bakanlığı’nın TİP sözleşme zorunluluğu getirmesini olumlu bir adım olarak değerlendiren Doğru, ancak bu sözleşmelere uyulmadığını ifade etti. Ne fiyatların ne de ödeme sürelerinin dikkate alınmadığını, denetim ve yaptırım olmayınca sanayicinin üreticiyi ezmeye devam ettiğini belirtti.

Süt üretiminin sadece çiftçiyi değil, yem tedarikçisinden veteriner hizmetlerine, lojistikten işçiye kadar birçok sektörü etkilediğini vurgulayan Doğru, “Süt üreticisi ayakta kalamazsa hayvancılık çöker” uyarısında bulundu. Türkiye’deki süt ve süt ürünleri tüketiminde yaşanan düşüşün sorumlusunun üretici olmadığını ifade eden Doğru, “Halkın alım gücü düşmüş olabilir ama çözüm üretimi kısıp dışa bağımlılığı artırmak olmamalı. Biz üretmezsek ne olacak? İthal süt tozuyla mı süt üretilecek? Bu mümkün değil. Süt üretimi durursa sadece çiftçi değil, milyonlar etkilenir. Bu fiyatla hepimiz uçurumdan aşağı itildik” diye konuştu.

Sektörün Geleceği ve Beklentiler

Açıklanan zam oranının üreticileri tatmin etmemesi, sektörde belirsizliğe yol açtı. Üreticilerin zarar etmeye devam etmesi durumunda, süt üretiminde düşüş yaşanabileceği ve bunun da uzun vadede süt ve süt ürünleri fiyatlarını olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. Sektör temsilcileri, USK’nın Eylül ayında yapacağı yeniden değerlendirmede üreticilerin beklentilerini karşılayacak bir fiyat artışı yapmasını umuyor.

Öte yandan, yerli süt sağım robotlarına verilen destekler de sektörde olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bu tür teknolojik yatırımların, süt üretiminin verimliliğini artırarak rekabet gücünü yükseltebileceği ifade ediliyor.