ABD’nin Otomotiv Vergisi Darbesi: Türk Tedarik Sanayi Alarm Veriyor

Türkiye otomotiv tedarik sanayii, küresel piyasalardaki dalgalanmalar ve iç pazardaki ekonomik zorluklarla boğuşurken, şimdi de ABD’nin uygulamaya koyduğu ek vergilerle büyük bir sınavdan geçiyor. ABD Ticaret Bakanlığı’nın 18 Ağustos 2025 itibarıyla yürürlüğe soktuğu karar, Türkiye’den ithal edilen çelik ve alüminyum içeren ürünlere yüzde 50 ek vergi getiriyor. Bu karar, sektör temsilcileri tarafından ABD pazarının fiilen kapanması anlamına gelebileceği yönünde endişelere yol açıyor.

Ek Vergi Uygulaması Sektörü Nasıl Etkiliyor?

Söz konusu ek vergi, motor ve şanzımandan döküm parçalarına kadar geniş bir ürün yelpazesini kapsıyor. Bu durum, Türkiye’deki otomotiv tedarik sanayiinin rekabet gücünü ciddi şekilde azaltırken, sektör temsilcileri hükümete acil diplomatik girişimlerde bulunarak sorunu çözme çağrısında bulunuyor. Sektör, aşınan rekabet gücü nedeniyle neredeyse 8 aydır yeni sipariş alamıyor. Bu durum borç yükünü artırırken, bazı firmalar elektrik faturalarını dahi ödemekte zorlanıyor.

İhracat Rakamları Ne Söylüyor?

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’nin ABD’ye yaptığı toplam otomotiv ihracatı, bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 19’luk bir artışla 1 milyar 209 milyon dolar olarak gerçekleşmişti. 2025’in ilk 7 ayında ise bu rakam, yıllık bazda yüzde 5 artarak 712 milyon dolara ulaşmıştı. Ancak, Ağustos ayında devreye alınan yüzde 50 ek vergi ile birlikte, ABD’ye otomotiv ihracatındaki büyüme hızı belirgin şekilde yavaşladı. Ağustos 2025’te Türkiye’nin ABD’ye otomotiv ihracatı yıllık bazda sadece yüzde 3,6 artarak 101 milyon dolar oldu. Ocak-Ağustos 2025 döneminde ise ABD’ye yapılan toplam ihracat, yüzde 4,9 artışla 813 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Sektör Temsilcilerinden Uyarılar

TOBB Otomotiv Tedarik Sanayi Meclis Başkanı Alper Kanca, ABD’nin yayımladığı ‘232 Çelik Türevleri Tarife Listesi’nin, motor, şanzıman, krank, dişli gibi neredeyse tüm temel parçaları kapsadığını vurgulayarak, “Eskiden yüzde 2,5 olan vergiye yüzde 50 eklendi. Sadece otomotiv değil, başka döküm parçalarının da işi çok zor” dedi. Kanca, istihdam kayıplarının kaçınılmaz hale geldiğini belirterek, sektördeki sıkışmayı somut örneklerle anlattı. Otomotiv Tedarik Sanayi İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (TOSB) Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu ise, “Bu vergi yükleri tedarik sanayimizin altından kalkabileceği yükler değildir. Eğer kaldırılmazsa ABD pazarı fiilen kapanmış olacak” uyarısında bulundu.

Alternatif Pazarlar ve Rekabet Ortamı

Sektör temsilcileri, ABD pazarındaki kaybı Avrupa pazarı ile telafi etmenin de zor olduğunu belirtiyor. Çin ile ABD arasındaki ticaret savaşları nedeniyle, Çin otomotiv tedarik sanayiinin üretim kapasitesini Avrupa’ya yöneltmesi, Türkiye’nin Avrupa pazarındaki rekabet gücünü olumsuz etkiliyor. Türkiye otomotiv tedarik sanayii, Avrupa’da Çin’e karşı zemin kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya.

Ekonomik Etkileri ve Beklentiler

Dövme Sanayicileri Derneği (DÖVSADER) Başkanı Cevat Kömürcü, çelik üreticileri ve çelik kullananların bu ek vergiden çok etkileneceğini belirterek, “Borcu olmayan bir süre götürebilir ama yatırım yapmış, borcu olan firmalar büyük sıkıntı yaşayacak, ayakta kalmakta zorlanacak” dedi. Sektör temsilcileri, siparişlerdeki daralma ve vergi yükleri nedeniyle önümüzdeki dönemde yatırımların erteleneceğini, istihdam kayıplarının artacağını ve şirketlerin finansal dayanıklılığının daha da zayıfl ayacağını öngörüyor. Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci ise, rekabet güçlerinin ciddi şekilde aşındığını vurguladı.

Çözüm Önerileri ve Gelecek Projeksiyonları

Sektör temsilcileri, hükümetin üst düzeyde diplomatik girişimlerde bulunarak sorunu çözmesini ve ABD makamlarıyla ivedilikle müzakereler başlatmasını talep ediyor. Ayrıca, ABD’ye ihracat yapan kuruluşlara, vergi yükünü hafifletecek teşvikler verilmesi gerektiği de belirtiliyor. Aksi takdirde, özellikle döküm ve çelik bazlı parça üreticilerinin kısa vadede ABD pazarından çekilmek zorunda kalabileceği ifade ediliyor.