İthalat İzniyle Baklava Fiyatlarında İndirim Beklentisi: Fıstık Fiyatları Gerileyecek mi?
Türkiye’nin geleneksel lezzeti baklavanın ana bileşeni olan fıstık fiyatlarındaki rekor artış, sektörde endişe yaratmıştı. Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD) Başkanı Mehmet Yıldırım’ın açıklamalarına göre, baklavalık iç fıstığın kilogram fiyatı son bir yılda yüzde 213 gibi çarpıcı bir artışla 750 liradan 2 bin 350 liraya yükseldi. Bu durum, baklava üreticilerini zor durumda bırakırken, tüketiciler de fiyat artışlarından olumsuz etkileniyordu.
Fıstık Fiyatlarındaki Artışın Nedenleri
BAKTAD Başkanı Yıldırım, fıstık fiyatlarındaki bu olağanüstü artışın temel nedeninin, mahsulün az olmasını fırsat bilen stokçu tüccarların bilinçli manipülasyonu olduğunu belirtiyor. Yıldırım’a göre, kuraklık ve don olayları bahane edilerek fiyatlar sürekli yükseltildi. Ancak Yıldırım, fıstığın don olaylarından diğer ürünler kadar etkilenmediğini ve fiyat artışının hiçbir somut gerekçesi olmadığını vurguluyor. Hatta geçen yıl Türkiye’de tarihin en yüksek fıstık rekoltesine ulaşıldığını ve üretilen fıstığın en az yarısının depolarda bekletildiğini iddia ediyor.
Yıldırım, “Geçen yıl tarihin en yüksek rekoltesine ulaştık. Türkiye’ye üç yıl yetecek fıstık üretimi gerçekleşti. Hatta o fıstığın en az yarısının depolarda bekletilmeye devam edildiğini biliyoruz. Durum böyleyken bu yıl mahsulün az olmasını fırsat bilen ve daha önce ürünü stoklayan tüccarlar bilinçli şekilde fiyatları yükseltti.” ifadelerini kullandı. Bu durumun sadece baklava üreticilerini değil, lokumcu, helvacı, çikolatacı ve dondurmacı gibi fıstık kullanan tüm üreticileri olumsuz etkilediğini dile getiriyor.
İthalat İzninin Etkileri
Fıstık fiyatlarındaki bu aşırı artış karşısında, Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği’nin girişimleri sonuç verdi ve kabuklu/kabuksuz Antep fıstığına ithalat izni verildi. Mehmet Yıldırım, ithalat izninin çok isabetli bir karar olduğunu ve bu kararla stokçular hariç herkesin kazançlı çıkacağını belirtiyor. İthalatın, fıstık fiyatlarını düşürebileceği ve en azından artışın frenlenebileceği umuluyor.
Yıldırım, “Bu sene hiç ürün olmasa dahi fıstığın bu rakamlara gelmemesi gerekiyordu. İthalat izni çok isabetli oldu. Bu kararla stokçular hariç herkes kazançlı çıkacak. Şu anda ABD, İran ve Suriye’den ithalat yapılabilecek.” şeklinde konuştu. Türkiye’de 60 dolara kadar çıkan iç fıstık fiyatının İran’da 17,5 dolar olması, ithalatın fiyatları düşürme potansiyelini gösteriyor. Yıldırım, stokçuların fıstık fiyatını 3 bin liraya çıkarmak istediğini de sözlerine ekliyor.
Baklavada İndirim Beklentisi
İthalat izniyle birlikte fıstık fiyatlarında beklenen düşüş, baklava fiyatlarında da indirim beklentisini beraberinde getirdi. BAKTAD Başkanı Mehmet Yıldırım, fıstık fiyatları istedikleri seviyeye geldiğinde kendilerinin de baklavada indirim yapacağını duyurdu. Bu açıklama, tüketiciler arasında sevinçle karşılandı. Ancak Yıldırım, stokçuluğu ve karaborsacılığı engelleyecek en önemli çözümün “ürünün kayıt altına alınması” olduğunu vurguluyor.
Yıldırım, “Fıstık fiyatları istedikleri seviyeye geldiğinde kendilerinin de baklavada indirim yapacağını anlattı.” diyerek indirim beklentisini dile getiriyor. Ayrıca, “Kayıt altına alınmadığı sürece her sene tekrar edecek bu durum. Tarım ve Orman Bakanlığı araziye veya toprağa değil de ürüne destek verirse fıstık kayıt altına alınır. Böylece ne kadar üretim olduğu bilinir ve ona göre hareket edilir.” ifadeleriyle ürün takibinin önemine dikkat çekiyor.
Gelecek Beklentileri ve Çözüm Önerileri
Mehmet Yıldırım, fıstık piyasasında yaşanan sorunların çözümü için Tarım ve Orman Bakanlığı’nın araziye veya toprağa değil, ürüne destek vermesi gerektiğini savunuyor. Ürünün kayıt altına alınmasıyla ne kadar üretim yapıldığının bilinebileceğini ve buna göre hareket edilebileceğini belirtiyor. Bu sayede, stokçuluğun ve karaborsacılığın önüne geçilebileceği ve fiyat istikrarının sağlanabileceği düşünülüyor.
Sonuç olarak, fıstık ithalat izni baklava sektörü ve tüketiciler için bir umut ışığı oldu. Fiyatlardaki düşüşün baklava fiyatlarına yansıması ve sektördeki olumsuz havanın dağılması bekleniyor. Ancak, uzun vadeli çözüm için ürün takibi ve kayıt sisteminin hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor.
