Bakan Bolat’tan Perakende Düzenlemeleri: Pazar Kapanışı, Fahiş Fiyat ve Denetimler

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, perakende sektörüne yönelik önemli açıklamalarda bulundu. Marketlerin pazar günleri kapalı olup olmayacağından, fahiş fiyat ve stokçulukla mücadeleye, yanıltıcı reklamlardan etiket oyunlarına, abonelik şikayetlerinden sosyal medyadaki denetimlere kadar geniş bir yelpazede değerlendirmeler yapıldı. Bakan Bolat’ın açıklamaları, tüketicilerin korunması ve sektörde adil rekabetin sağlanması açısından kritik önem taşıyor.

Pazar Günleri Marketler Kapalı Mı Olacak?

Türkiye Perakendeciler Federasyonunun (TPF) marketlerin pazar günü kapalı olması yönündeki talebine ilişkin Bakan Bolat, konunun yasal zeminine dikkat çekti. Perakende işletmelerin çalışma saatlerinin, üst meslek kuruluşlarının (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu) müşterek teklifi üzerine Bakanlık tarafından belirlenebileceğini ifade etti. Mevcut durumda Bakanlığa ulaşan müşterek bir teklif bulunmamasına rağmen, perakende işletmelerin çalışma saatlerinin il düzeyinde valiler tarafından belirlenebilmesinin de mümkün olduğunu vurguladı. Bu durum, pazar günleri marketlerin açık olup olmayacağı konusunun, yerel yönetimlerin inisiyatifinde olabileceği anlamına geliyor.

Fahiş Fiyat ve Stokçulukla Mücadele

Bakan Bolat, fahiş fiyat ve stokçuluğa karşı kararlı bir duruş sergileyerek, bu tür girişimlerin yakın takipleri altında olduğunu belirtti. Bakanlık, 81 ilde piyasa denetim ve gözetim faaliyetlerini aralıksız sürdürüyor. Günlük yapılan denetimlerde, 190 binden fazla firma ve 1,4 milyondan fazla ürün denetlendi. Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu eliyle fahiş fiyat artışı ve stokçuluk yaptığı tespit edilen işletmelere 950 milyon TL idari para cezası uygulandı. Bu cezalar, fırsatçılığa karşı caydırıcı bir etki yaratmayı amaçlıyor.

Yanıltıcı Reklamlara Geçit Yok

Tüketicilerin yanıltılmasını önlemek amacıyla reklam denetimleri de titizlikle yürütülüyor. Reklam Kurulu tarafından aldatıcı ve yanıltıcı reklamlara karşı yapılan çalışmalar sonucunda, 2025 yılının ilk sekiz ayında incelenen 18 bin 34 dosyadan 1.035 tanesinin mevzuata aykırı olduğu tespit edildi ve toplam 173 milyon 128 bin lira idari para cezası uygulandı. Bakan Bolat, güncel gelişmeler neticesinde ortaya çıkan yeni ihtiyaçlara cevap verebilecek mevzuatın hazırlanması konusunda detaylı çalışmaların sürdürüldüğünü de belirtti. Bu çalışmalar, reklam sektöründe şeffaflığın ve dürüstlüğün sağlanmasına katkıda bulunmayı hedefliyor.

İndirim Kampanyaları Mercek Altında

İndirim kampanyalarının da Reklam Kurulunun yakın takibinde olduğunu belirten Bakan Bolat, indirimli satış reklamlarında ürünün gerçek indirime girip girmediğini, önceki fiyatının doğru gösterilip gösterilmediğini, indirim başlangıç ve bitiş tarihlerinin tek tek incelendiğini vurguladı. Ayrıca, indirimden önceki 30 günün en düşük fiyatının esas alınıp alınmadığı hususu da özellikle irdeleniyor. Sadakat kartı veya üye indirimi gibi uygulamalarla tüketicide sahte indirim algısı oluşturulmasına izin verilmiyor. Özellikle “Kasım İndirimleri” gibi dönemlerde resen denetimler yapılıyor ve mevzuata aykırı reklamlara idari para cezası uygulanıyor. Bu ceza tutarlar da her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında güncelleniyor.

Şikayetlerde Sağlık ve Gıda Sektörleri Öne Çıkıyor

Reklam Kuruluna yapılan şikayetlerde sağlık ve gıda sektörleri zirvede yer alıyor. Şikayetlerin büyük bölümü sağlık, gıda, örtülü reklamlar ve dijital mecralarda yer alan, birden fazla sektörü ilgilendiren reklamlarla ilgili. Sosyal medya/influencer şikayetlerinin toplam şikayetler içindeki payı yaklaşık yüzde 5.

Etiket Denetimleri Sıkılaştırıldı

Tüketicilerin yanıltılmaması için fiyat etiketlerinin de sıkı şekilde denetlendiğini vurgulayan Bolat, indirimli satış etiketlerinde tüketiciyi yanıltacak ya da gerçekte olduğundan fazla indirim varmış gibi gösteren fiyat bilgilerine izin verilmediğini belirtti. Bakanlık ve Ticaret İl Müdürlükleri bu konuda yoğun denetimler yürütüyor ve 2025 yılı içinde yaklaşık 650 milyon lira idari para cezası uygulanmış durumda. Bu denetimler, tüketicilerin doğru ve şeffaf bilgilendirilmesini sağlamayı amaçlıyor.

Abonelik Hizmetlerinde Tüketici Hakları Korunuyor

İnternet ve mobil haberleşme gibi milyonlarca aboneyi ilgilendiren hizmetlerde tüketicilerin haklarının korunmasının büyük önem taşıdığını belirten Bolat, Bakanlığın bu alandaki şikayetleri titizlikle incelediğini, sosyal medya ve şikayet platformlarını da yakından takip ettiğini ifade etti. Yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırı uygulamaları tespit edilen firmalara 2024 ve 2025’in ilk dokuz ayında toplam 21 firmaya yaklaşık 33,8 milyon lira idari para cezası verildi. Bu cezalar, abonelik hizmetlerinde tüketici haklarının korunmasına yönelik kararlılığın bir göstergesi.

Ticaret Bakanlığı’nın bu kapsamlı denetim ve düzenlemeleri, perakende sektöründe adil rekabetin sağlanması, tüketicilerin korunması ve piyasada şeffaflığın artırılması açısından büyük önem taşıyor. Bakan Bolat’ın açıklamaları, sektördeki tüm paydaşlar için yol gösterici nitelikte.