Şimşek’ten Reform Sinyali: Kamu İhale, KİT ve Yerel Yönetimlere Düzenleme

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bakanlığının 2026 yılı bütçe sunumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’na önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, önümüzdeki dönemde sıkı para politikası ile destekleyici maliye politikalarının uygulanacağını, bütçe imkanları dahilinde yönetilen ve yönlendirilen fiyatların hedeflerle uyumlu belirlenmesinin sağlanacağını ve özellikle sosyal konut projeleri gibi arz yönlü tedbirlerle dezenflasyon sürecinin devam edeceğini vurguladı.

Şimşek, uygulanan programla elde edilen kazanımların kalıcı hale getirilmesi için makro dengesizliklerin azaltıldığını ve cari açıkta kayda değer bir iyileşme sağlandığını belirtti. Cari açığın artık bir endişe kaynağı olmaktan çıktığını ifade eden Şimşek, kamu maliyesine ilişkin üç önemli alanda reform taslaklarının hazırlandığını duyurdu. Bu reformlar, Kamu İhale Reformu, KİT Yönetişim Reformu ve mahalli idarelerin mevcut mali kurallarının daha işlevsel hale getirilmesini amaçlayan düzenlemeleri içeriyor. Şimşek, bu reform önerilerinin yakın zamanda Meclis’e sunulacağını belirtti.

Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele ve Vergi Gelirlerindeki Artış

Bütçe sunumunda, kayıtdışı ekonomiyle mücadele kapsamında yapılan çalışmalara da değinen Şimşek, beyanname sayılarında ve beyan edilen gelirlerde önemli artışlar sağlandığını açıkladı. 2024 yılına ait kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazançlara ilişkin beyanname sayısının yüzde 24 artışla 2 milyon 248 bine ulaştığını belirten Şimşek, bu yıl 473 bin mükellefin ilk kez beyanname verdiğini vurguladı. Ticari, zirai ve serbest meslek kazancı gelir vergisi mükelleflerinin beyanname sayısının 2,7 milyonu aştığını ve beyan edilen vergi tutarının yüzde 90 artışla 143,7 milyar liraya yükseldiğini ifade etti.

Bakan Şimşek, gelir vergisi beyanname sayısının 2022’de 3,8 milyon, 2023’te 4,4 milyon iken 2024’te 5 milyona ulaştığını ve program döneminde hesaplanan verginin her sene iki katına çıktığını belirtti. Bu artış, vergi gelirlerindeki önemli yükselişi gözler önüne seriyor.

Vergi Harcamalarında Azalma Hedefi

2023 yılında Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYH) oranla yüzde 6,5 olan vergi harcamaları tutarının 2024 yılında yüzde 6,2’ye gerilediğini belirten Şimşek, vergi istisna ve muafiyetlerin azaltılması amacıyla yapılan düzenlemeler çerçevesinde 2025 yılı için yüzde 5,1 olarak hesaplanan vergi harcamalarının milli gelire oranının 2026’da yüzde 4,7’ye, Orta Vadeli Program (OVP) dönemi sonunda ise yüzde 4,1’e indirilmesinin hedeflendiğini açıkladı. Bu durum, kamu maliyesinde verimliliği artırma ve harcamaları kontrol altına alma çabalarının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

İstihdamı Koruma Destek Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya gibi belirli imalat sektörlerinde istihdamını koruyan işletmelere çalışan başına aylık 2 bin 500 lira prim desteği sağlandığını belirten Şimşek, imalat sanayi sektörüne yönelik ilave destek paketleri üzerinde de çalıştıklarını ifade etti. Bu desteklerin, sektörlerin rekabet gücünü artırması ve istihdamı koruması bekleniyor.

Kur Korumalı Mevduattan (KKM) Çıkış ve Türk Lirasına Güvenin Artması

Bakan Şimşek, Kur Korumalı Mevduatta 24 Ekim 2025 itibarıyla 171 milyar liraya gerileyen bakiyenin yıl sonunda 5 milyar liranın altına inmesinin beklendiğini belirterek, Türk lirası varlıklara duyulan güvenin artmasıyla TL’nin toplam mevduat içindeki payının yüzde 59,8’e ulaştığını söyledi. KKM’den çıkışın başarıyla yönetilmesi ve TL’ye olan güvenin artması, ekonomi yönetiminin önemli başarılarından biri olarak değerlendiriliyor.

Vergi Yükü ve Dolaysız Vergilerin Payının Artırılması

Yaygın kanaatin aksine Türkiye’deki vergi yükünün uluslararası kıyaslamalara göre yüksek olmadığını belirten Şimşek, Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında en düşük vergi yüküne sahip 5. ülke olduğunu söyledi. Ülkemizdeki genel vergi yükünün yüzde 23,5 olduğunu, OECD ülkeleri ortalamasının ise yüzde 33,9 olduğunu vurguladı. Şimşek, Türkiye’de dolaylı vergi yükünün yüzde 10,7, dolaysız vergi yükünün ise yüzde 12,8 seviyesinde olduğunu ve dolaysız vergilerin yeterli düzeyde olmamasının temel sorun olduğunu dile getirdi. Dolaysız vergilerde OECD ortalamasının yüzde 23,6 olduğunu ve Türkiye’nin bu alanda en düşük yüke sahip 3. ülke olduğunu belirtti.

Vergiye uyumu güçlendirmek için dijital uygulamaların yaygınlaştırıldığını belirten Şimşek, program döneminde vergide adaleti güçlendirmek için yapılan düzenlemeler ve kayıt dışılığa yönelik alınan tedbirlerle 2023’te yüzde 34,5 olan dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının 2026’da yüzde 38,3’e çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı. Böylece dolaylı vergilerin payı yüzde 61,7’ye gerileyecektir. 2023’ten itibaren dolaysız vergilerde sağlanacak 3,8 puanlık iyileşmenin 520 milyar liraya tekabül edeceği öngörülüyor.

Tarım Sektörüne Destek ve Vazgeçilen Vergiler

2026 yılı tarımsal destek programları, tarım sektörü yatırım ödenekleri, tarımsal kredi destekleri, tarımsal KİT ve ihracat destekleri için 626 milyar lira kaynak ayrıldığını belirten Şimşek, ayrıca tarım sektörüne yönelik 2026’da vazgeçecekleri vergi tutarının 262,3 milyar lira olduğunu söyledi. Bu destekler, tarım sektörünün sürdürülebilirliğini ve rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Tasarruf Tedbirleri ve Kamu Harcamalarının İzlenmesi

2024 yılında hayata geçirilen tasarruf tedbirleri izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım modelinin güçlü ve kararlı bir şekilde uygulandığını belirten Şimşek, “Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi” ile 257 kamu idaresinin yakından takip edildiğini söyledi. Bugüne kadar bin 958 harcama biriminde denetim gerçekleştirildiğini ve denetim raporlarının Cumhurbaşkanlığı ve ilgili idarelerle paylaşıldığını belirtti. Şimşek, genelge kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payının uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6 seviyesinden yüzde 3,1’e gerilediğini söyledi. Bu durum, kamu harcamalarında önemli bir tasarruf sağlandığını gösteriyor.