Elektrikli Skuterlere Yeni Düzenleme: Güvenlik ve Yerli Üretim Ön Planda
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun açıklamalarıyla duyurulan, Ulaştırma ve Altyapı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile İçişleri bakanlıklarının ortak çalışması sonucu hazırlanan “Elektrikli Skuter Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme, elektrikli skuter kullanımının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan ihtiyaçlara cevap vermeyi ve sektördeki düzenlemeleri güncellemeyi amaçlıyor.
Paylaşımlı Elektrikli Skuter İşletmeciliği Düzenleniyor
Bakan Uraloğlu, yazılı açıklamasında, yönetmeliğin temel amacının paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliğini düzenlemek olduğunu vurguladı. Bu düzenleme ile **güvenliğin sağlanması**, **çevresel etkilerin azaltılması** ve **kısa mesafeli seyahatlerde şahsi araç yerine elektrikli skuter kullanımının teşvik edilmesi** hedefleniyor. Yeni yönetmelik, hem kullanıcıların güvenliğini artırmayı hem de şehirlerde daha sürdürülebilir bir ulaşım modelinin oluşturulmasına katkıda bulunmayı amaçlıyor.
Veri Takibi ve U-Net Sistemi Entegrasyonu
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının otomasyon sistemi olan U-Net’e işlenen verilerin belediyeler, emniyet, jandarma ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ile paylaşılacak olması, denetimin etkinliğini artıracak önemli bir adım. Bakan Uraloğlu, veri akışının nasıl sağlanacağını şu şekilde açıkladı: “İşletmeler tarafından, hareket eden her elektrikli skuterin konumu **3 dakikalık periyotlarla U-Net Sistemi’ne aktarılacak**. Sürüş tamamlandığında bu bilgiler en geç **10 dakika içinde U-Net’e işlenecek**. Sürüş dışında konumu değiştirilen elektrikli skuterlerde ise her değişiklik sisteme işlenecek.” Bu sayede, skuterlerin konumları anlık olarak takip edilebilecek ve olası sorunlara hızlı bir şekilde müdahale edilebilecek.
Coğrafi Çitleme ve Yasaklı Bölgelerdeki Kısıtlamalar
Yönetmelikle birlikte getirilen coğrafi çitleme uygulaması, elektrikli skuterlerin belirli bölgelere girişini engellemeyi veya hızlarını kısıtlamayı hedefliyor. Bakan Uraloğlu, bu konuda şu bilgileri verdi: “Sürüş sırasında yasaklı bölgeye yaklaşılması halinde sürücü, direksiyonuna yerleştirilen işitsel cihazla uyarılacak. Bu bölgeye girilmesi halinde ise elektrikli skuterin hızının kademeli biçimde **saatte 6 kilometreye** düşürülmesi için gerekli tedbirlerin alınması işletmelerin yükümlülükleri arasında oldu. Devrilme uyarısı alınması halinde işletmeci sürücüyle telefon üzerinden iletişim kurarak durum tespiti yapacak, kazaya ilişkin veri sisteme kaydedilecek.” Bu uygulama, özellikle yayaların yoğun olduğu bölgelerde ve trafik güvenliğinin sağlanması gereken alanlarda önemli bir koruma sağlayacak.
İşletme İzinleri ve Skuter Sayısı Kısıtlamaları
Yeni yönetmelik, işletmecilerin bir ilde bulundurabileceği skuter sayısına da sınırlama getiriyor. İşletmecilerin bir ilde aldıkları toplam izin sayısının **yüzde 70’inden az**, **yüzde 130’undan fazla** elektrikli skuter bulundurmalarına izin verilmeyecek. Kasım-şubat döneminde ise bu alt sınır **yüzde 40** olacak. Konum bilgileriyle ilgili değerlendirmeler bir tam gün üzerinden yapılacak ve hesaplamalar **00.00-23.59 arasındaki ortalama konum verileri** temel alınarak gerçekleştirilecek. Bu düzenleme, piyasadaki dengenin korunmasına ve aşırı yoğunluğun önüne geçilmesine yardımcı olacak.
Çağrı Merkezi Zorunluluğu ve Hızlı Çözüm
Bakan Uraloğlu, işletmecilerin **7/24 hizmet verebilecek kapasitede çağrı merkezi veya aynı işlevi gören mobil uygulama bulundurma** zorunluluğunun sürdüğünü ve bu hatlara iletilen şikayet ve taleplerin **”en kısa sürede”** sonuçlandırılması gerektiğinin yönetmelikte açıkça düzenlendiğini belirtti. Bu, kullanıcıların sorunlarına hızlı ve etkili çözümler bulunmasını sağlayacak önemli bir düzenleme.
Hız Limitleri ve Para Cezaları
Hız limitleri ve yasaklı bölgelere uyulmaması durumunda uygulanacak para cezaları da netleştirildi. UKOME il veya ilçe trafik komisyonlarınca belirlenen hız sınırları elektrikli skuter işletmecileri için bağlayıcıdır. Coğrafi çitleme zorunluluğu, yasaklı bölgelere yaklaşan kullanıcılar işitsel uyarı, bölgeye girilmesi halinde araç hızının saatte **6 kilometreye** düşürülmesi, devrilme uyarısının ardından sürücüyle iletişime geçilmesi ve varsa kaza bilgilerinin kayda alınması yükümlülüklerine uymayan işletmelere, yönetmeliğin 22’nci maddesi kapsamında **6 bin 923 lira** idari para cezası uygulanabilecek. Ceza doğrudan işletmeci firmaya kesilecek.
Kullanıcı Yönlendirme ve Bilgilendirme
Kullanıcıların doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi amacıyla mobil uygulamalarda harita hizmeti, anlık ücret bilgisi, yasaklı bölgeler, park edilemeyecek alanlar ve coğrafi çitleme sınırlarının açık şekilde gösterilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, kullanıcının karbon ayak izi karşılaştırmalarının görülebileceği bir arayüz de zorunlu hale getirildi. Bu, kullanıcıların çevre bilincini artırmayı ve daha sürdürülebilir seçimler yapmalarını teşvik etmeyi amaçlıyor.
Yerli Üretim Şartı ve Faaliyet Durdurma
Yeni yönetmelikle birlikte elektrikli skuterlerde **asgari yüzde 30 yerli üretim şartı** getirildi. Hizmet vermek üzere sahaya çıkarılacak elektrikli skuterlerin en az **yüzde 30’unun** TSE tarafından belgelendirilmiş işletmelerin ülkemizde ürettiği araçlardan temin edilmesi zorunlu oldu. Elektrikli skuter üretimi yapan yerli işletmeler, ürettikleri araçların seri, plaka ve kimlik numaralarını Bakanlığımıza iletecek. Sahada kullanılan elektrikli skuterlerin bu orana uymaması halinde ise işletmelerin faaliyetleri durdurulacak. Bu düzenleme, yerli üretimi teşvik etmeyi ve sektördeki rekabeti artırmayı hedefliyor.
Sonuç: Daha Güvenli ve Sürdürülebilir Bir Skuter Ekosistemi
Yeni “Elektrikli Skuter Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, elektrikli skuter kullanımını daha güvenli, düzenli ve sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Getirilen yeni kurallar ve denetim mekanizmaları sayesinde, hem kullanıcıların güvenliği artırılacak hem de şehirlerdeki trafik düzeni sağlanacak. Ayrıca, yerli üretim şartı ile ülke ekonomisine de katkı sağlanması hedefleniyor.
