Petrol Piyasasında Hürmüz Etkisi Sürerken OPEC+ Üretim Artırımı Sınırlı Etki Gösteriyor
Petrol piyasasında Orta Doğu’da yükselen jeopolitik riskler nedeniyle OPEC+ grubunun üretim artırma kararlarının beklenen etkiyi yaratmadığı görülmektedir. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler, arz tarafındaki ilave üretimin fiyatlar üzerindeki baskısını sınırllemektedir. OPEC+ grubu, temmuz ayında günlük petrol üretimini toplam 188 bin varil artırma kararı almıştır.
Grup daha önce nisan ve mayıs ayları için günlük 206’şar bin varil, haziran için ise günlük 188 bin varillik üretim artışı açıklamıştı. Bu kararlarla birlikte ikinci çeyrekte toplamda yaklaşık 600 bin varillik ek üretim kapasitesi devreye alınmıştır. Üretim artışları, OPEC+ ülkelerinin Nisan 2023’te duyurduğu günlük 1,65 milyon varillik gönüllü kesintiyi aşamalı olarak geri çekme planının bir parçası olarak uygulanmaktadır.
Hürmüz Krizi ve Petrol Arzında Baskı
ABD ve İsrail’in 27 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durması, küresel petrol piyasasında arz güvenliği endişelerini artırmıştır. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazdaki aksama, özellikle Körfez’deki üretici ülkelerin tedarik kapasitesini sınırlamıştır.
OPEC’in son petrol piyasası raporuna göre, OPEC+ grubunun günlük ham petrol üretimi şubatta 42 milyon 772 bin varil seviyesindeyken, martta 34 milyon 929 bin varile, nisanda ise 33 milyon 190 bin varile gerilemiştir. Mart ayında savaşın Körfez bölgesindeki üretime etkisi sert olmuştur. Şubat ayına kıyasla Irak’ta günlük 2 milyon 509 bin varil, Suudi Arabistan’da 2 milyon 386 bin varil, BAE’de 1 milyon 527 bin varil, Kuveyt’te 1 milyon 422 bin varil, İran’da 176 bin varil ve Bahreyn’de 81 bin varillik arz kaybı yaşanmıştır.
Üretim Artırımı ve Petrol Fiyatlarına Etkisi
Bağımsız petrol piyasası analisti Gaurav Sharma, OPEC+ grubunun Orta Doğu’daki bazı üyelerinin bölgedeki gelişmeler nedeniyle seyirci konumunda kaldığını belirtmiştir. Sharma, “Şu anda OPEC+ grubu ya da en azından grubun Orta Doğu’daki üyeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların petrol sevkiyatlarını zorlaştırdığı ve BAE’nin OPEC’ten ayrıldığını açıkladığı bir dönemde yalnızca seyirci konumunda” demiştir.
Sharma, ayrıca OPEC+ grubu üretim kararlarının petrol fiyatlarına etkisine de değinmiştir. “Bu karar kısa vadede pek bir fark yaratmayacak, ancak Orta Doğu’da barış sağlanırsa 2027’de önemli sonuçlar doğurabilir. Piyasadaki durum, OPEC+ grubu ve BAE gibi eski üyelerin de ABD, Kanada, Brezilya, Norveç ve Guyana’ya dahil olarak küresel petrol piyasasına daha yüksek miktarda petrol sürmesiyle yeniden arz fazlasına dönebilir” diye belirtmiştir.
Sonuç olarak, OPEC+ grubunun üretim artırma kararlarının beklenen etkiyi yaratmaması ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin arz tarafındaki ilave üretimin fiyatlar üzerindeki baskısını sınırlaması, petrol piyasasında belirsizlik yaratmaktadır. Orta Doğu’da barış sağlanırsa 2027’de önemli sonuçlar doğabilir, ancak şimdilik üretim artırımı sınırlı etkiye sahiptir.
