Coca-Cola’nın Şeker Kararı ABD Piyasasını ve Küresel Şeker Fiyatlarını Nasıl Etkileyecek?

Coca-Cola’nın ABD’de ürettiği bazı ürünlerde yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS) yerine kamış şekerine geçme kararı, sadece tüketici tercihlerini değil, aynı zamanda küresel emtia piyasalarını da derinden etkileyecek bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Bu stratejik değişim, özellikle kamış şekerine olan talebi artırarak ABD’nin şeker arzında yeni bir denge arayışını tetikliyor. Bu yönelimin etkileri şimdiden şeker fiyatlarında gözlemlenmeye başlandı.

Üretimde Yapısal Değişim Beklentisi

ABD’de kamış şekeri üretiminin büyük bir kısmı Florida ve Louisiana eyaletlerinde yoğunlaşıyor. Coca-Cola’nın bu kararı ile birlikte, bu bölgelerde ekilebilir arazilerin hızla kamış üretimine dönüştürülmesi, altyapı yatırımlarının artması ve şeker fabrikalarının kapasitelerini genişletmesi bekleniyor. Paradigm Futures’ın analizine göre, bu geçiş son yirmi yıldaki en büyük yapısal talep değişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor ve emtia fiyatları üzerinde doğrudan yukarı yönlü bir baskı yaratıyor.

Şirketin ABD’deki tüm üretim hatlarında formül değişikliğine gitmesi, ülke içindeki satış hacmi dikkate alındığında yaklaşık 1,65 milyon tonluk ek kamış şekeri talebi anlamına geliyor. Bu miktar, ülkenin mevcut yıllık şeker üretiminin neredeyse yarısına denk geliyor. Bu durum, ABD’nin şeker piyasasında önemli bir arz açığı yaratabileceği endişelerini beraberinde getiriyor.

Vadeli Fiyatlar Yükselişe Geçti

Coca-Cola’nın bu kararının duyurulmasının ardından, ABD vadeli işlemlerinde şeker fiyatları belirgin bir ivme kazandı. Şeker vadeli işlemleri 16,8 cent/pound seviyesinin üzerine çıkarak Haziran başından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Fiyatlar haftalık bazda yüzde 3 ve aylık yüzde 4.5 oranında yükseldi. Bu artış, Coca-Cola’nın kararının piyasada yeni bir talep faktörü olarak algılandığının açık bir göstergesi.

Brezilya’da Unica’nın verilerine göre, 2025/26 sezonunda Orta-Güney bölgesinde şeker üretimi yüzde 14,3 düştü. Conab da ülke genelinde üretimin yüzde 3,4 azalmasını bekliyor. Arzda yaşanan bu daralma, talepteki artışla birleşince, şeker fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşanabileceği beklentisi güçleniyor.

ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) Değerlendirmesi

ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) Temmuz ayı WASDE raporuna göre, ülkenin şeker üretimi 2025/26 sezonunda 9,2 milyon kısa ton seviyesinde tahmin ediliyor. Raporda, iç talebi karşılamak için ithalat ihtiyacının artacağı öngörülüyor. Özellikle gıda sanayisinin hammadde tercihlerini yeniden düzenlemesiyle, kamış şekeri kaynaklı arz baskısı yükseliyor. Bu yapısal değişim, şeker fiyatlarını küresel ölçekte yukarı iten önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. ABD’nin kamış şekerine yönelmesi, sınırlı arz koşulları altında dünya fiyatlarında yeni bir baskı yaratabilir.

UNICA ve Paradigm Futures gibi analiz kuruluşları, özellikle Brezilya’da hava koşullarına bağlı verim tahminlerinin düşmesi halinde 2025 sonuna kadar şeker fiyatlarında yeniden bir zirve görülebileceğini belirtiyor. Hindistan’da muson yağışlarının gecikmesi ve üretici fiyat destek politikalarının değişmesi de fiyat oynaklığına katkıda bulunabilecek diğer unsurlar arasında sayılıyor.

Küresel Oynaklığı Etkileyen Diğer Faktörler

Küresel şeker piyasasının geleceği üzerinde etkili olan başka faktörler de bulunuyor:

• El Nino ve İklim Koşulları: Tayland ve Hindistan gibi önemli üretici ülkelerde etkili olan kuraklık, kamış verimini olumsuz yönde etkiliyor. El Nino’nun 2025 sonuna kadar sürmesi halinde, küresel şeker üretiminin yüzde 3 ila yüzde 5 arasında azalabileceği öngörülüyor.
• İhracat Kısıtlamaları: Hindistan’ın 2024 sonlarında uygulamaya başladığı şeker ihracatına yönelik kota politikası, küresel tedarik zincirinde belirsizlik yaratıyor. Brezilya ise liman lojistiğindeki sıkışıklık nedeniyle nakliyede aksaklıklar yaşıyor.
• Çin’in Alım Politikası: Çin, artan stok maliyetlerine rağmen stratejik rezervlerini kamış şekerle güçlendirme kararı aldı. Bu durum, özellikle Güneydoğu Asya menşeli şeker için yeni bir talep yaratabilir.
• Etanol Politikalarının Etkisi: Brezilya’nın kamış şekerinin büyük bir kısmını etanol üretiminde kullanması, gıda için ayrılan miktarın düşmesine yol açıyor. Özellikle karbon politikaları etanol talebini artırdıkça, şeker arzı daha da sıkışabilir.

Meksika ve Brezilya İhracat Avantajı Yakalayabilir

ABD’nin şeker üretim kapasitesi, Coca-Cola’nın artan ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalacağı için, oluşacak açığın Meksika, Brezilya, Hindistan ve Tayland gibi büyük üreticilerden ithalatla kapatılması bekleniyor. Meksika, “Meksika Kolası” sayesinde zaten ABD pazarında bir avantaja sahipken, Brezilya’nın bu talep artışına karşılık vermesi, geçmişte uygulanan ithalat tarifeleri nedeniyle kısıtlanabilir. Öte yandan Brezilya, hâlihazırda dünya şeker ihracatının lideri konumunda bulunuyor.

Mısır Üreticileri Alarmda

Reuters ve Economic Times’ın haberlerine göre, ABD’de yıllık 410 milyon kile mısır, HFCS üretiminde kullanılıyor. Bu miktar toplam mısır üretiminin yüzde 2,5’ine denk geliyor. Coca-Cola gibi büyük bir oyuncunun HFCS kullanımını bırakması, mısır talebini azaltarak fiyatların düşmesine yol açabilir. Corn Refiners Association (CRA), bu değişikliğin çiftçi gelirlerinde 2.2 ila 5.1 milyar dolar arasında bir kayba neden olabileceğini tahmin ediyor.

Sonuç olarak, Coca-Cola’nın kamış şekerine geçiş kararı, ABD ve küresel şeker piyasalarında önemli yapısal değişikliklere yol açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Artan talep, arz kısıtları ve küresel iklim koşulları gibi faktörlerin bir araya gelmesiyle, şeker fiyatlarında önümüzdeki dönemde önemli dalgalanmalar yaşanması olası görünüyor. Özellikle mısır üreticileri üzerindeki potansiyel olumsuz etkileri dikkate almak gerekiyor.