KOBİ Kredi Kısıtlamalarında Gevşeme Beklentisi Artıyor
Merkez Bankası’nın (MB) kritik Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı öncesinde, bankacılık sektörü bireysel ihtiyaç ve konut kredisi faizlerinde 20 baz puanlık bir indirim yaparak uzun süredir beklenen bir adım attı. Ancak ticari kredi faizlerinde herhangi bir değişiklik gözlenmedi. Piyasa gösterge faizi TLREF’in yüzde 46‘nın altına inmesine rağmen, bankacılık sektörü kaynakları PPK kararını ve özellikle makroihtiyati tedbirlerde olası bir gevşemeyi bekliyor.
KOBİ’lere Yönelik Kredi Gevşemesi Beklentisi
Bankacılık kaynaklarına göre, PPK kararının hemen ardından olmasa bile yakın zamanda, enflasyonu hızlandırmayacak şekilde özellikle işletme sermayesi ihtiyacı belirgin olan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelere (KOBİ) yönelik kredi büyüme kısıtlamalarında bir gevşeme yapılması bekleniyor. Bu beklenti, piyasada genel bir rahatlama umudu yaratmış durumda.
Jeopolitik Riskler Gevşeme Beklentilerini Erteledi
Merkez Bankası, Türk Lirası (TL) cinsi kredilere yönelik makroihtiyati tedbirleri en son Ocak ayında sıkılaştırmıştı. Bu sıkılaştırma kapsamında, TL ticari kredilerdeki aylık büyüme sınırı yüzde 2 olarak belirlenmiş, ancak KOBİ kredileri için bu oran yüzde 2,5, diğer ticari krediler için ise yüzde 1,5 olarak farklılaştırılmıştı. Yabancı para (YP) ticari kredilerde ise Mart ayında aylık yüzde 1 olan büyüme sınırı yüzde 0,5‘e çekilmişti. İhtiyaç kredilerinde ise geçen yıl Mart ayından bu yana aylık yüzde 2 büyüme sınırı uygulanmaya devam ediyor.
MB, bu kısıtlamaların etkisiyle kredi büyümelerinin dezenflasyon patikasıyla uyumlu şekilde devam edeceğini enflasyon raporunda belirtmişti. Uzmanlar, Merkez Bankası’nın aslında bir süredir kredi kısıtlarını gevşetme yönünde sinyal verdiğini, ancak Haziran PPK toplantısı döneminde oldukça sıcak olan jeopolitik gelişmelerin bu adımı ötelediğini vurguladı.
Büyüme Görünümündeki Zayıflama Etkili Olabilir
Bankacılık sektörü kaynakları, Kredi Garanti Fonu (KGF) destekli nefes kredisinin talebi karşılamaya yetmediğini ve hem sektörde hem de ticari müşterilerde makroihtiyati tedbirlerde gevşeme beklentisinin güçlendiğini ifade ediyor. Bilgi veren uzmanlar, gevşeme beklentilerinin artmasını ve Merkez Bankası’nın da bu yönde adım atmasını, oldukça zayıflayan büyüme göstergelerine bağlıyor. Yakın zamanda açıklanacak olan yılın ikinci çeyrek büyümesinin, arındırılmış olarak hesaplandığında oldukça zayıf bir patikada olduğuna dikkat çekiliyor. Güçlenen rezervlerin ve ekonomik aktivitedeki zayıflamanın, makroihtiyati tedbirlerde gevşemeye izin verecek ölçüde olduğu belirtiliyor.
KOBİ Dışı Ticari Kredilerde Gevşeme Beklenmiyor
Para Politikası Kurulu toplantı kararının açıklanmasından hemen sonra olmasa da, uzmanlar makroihtiyati tedbirlerde gevşemeye ilişkin duyurunun çok kısa vadede yapılmasını bekliyor. Bilgi veren uzmanlara göre, kredilerde rahatlama hedefli şekilde yapılacak. Öncelik, işletme sermayesi açısından zor durumda kalan küçük şirketler için enflasyon yaratmayacak şekilde kredi limitlerinde bir açılma olması bekleniyor. KOBİ’lerin şu anda aylık yüzde 2,5 olan kredi büyüme limitinin gevşetilmesi, işletme sermayesi ihtiyacının yanı sıra ihracat ve yatırım yapabilecek duruma gelmeleri hedefleniyor. Ancak uzmanlara göre KOBİ dışı ticari kredi sınırlamalarında ise bir gevşeme beklentisi bulunmuyor.
KOBİ’lere yönelik enflasyonu hızlandırmadan hedefli bir gevşeme, piyasanın en büyük beklentisi haline gelmiş durumda. Hemen bu yüksek faizlerden KOBİ’ler kredi kullanmasa bile, bu durum finansal koşullarda gevşeme yoluna girilmeye başlanacağının sinyalini vermesi açısından önemli olacak.
Ticari Kredilerde Faiz Oranları
PPK toplantısı öncesinde, bankacılık sektörü ticari kredi faiz oranlarında bir değişiklik yapmadı. Ticari kredi faiz oranları yıllık yüzde 50-52 seviyelerinde seyrediyor. Ancak uzun vadeli ticari kredi tercihlerinde, bankacılık sektörü gelecek dönem politika faiz indirimlerini hesaba katarak müşterilerine daha düşük faizlerden kredi kullandırıyor. Bankacılık sektörü kaynaklarının verdiği bilgiye göre, 24-36 ay vadeli ticari kredilerde aylık faiz oranı yüzde 3,30 ile yüzde 3,99 arasında değişiyor. Aylık yüzde 3,30 faizle ticari kredi kullanımı ise yıllık bileşik yüzde 46,8 ile politika faizi seviyesine yakın seyrediyor ve kısa vadeli ticari kredi faizinin de altında kalıyor.
Diğer Gelişmeler
İhtiyaç kredi faizleri en yüksek yüzde 6,19 seviyesinden 20 baz puan gerileyerek yüzde 5,99‘a indi. Kamu bankaları ise konut kredi faizlerinde indirimle yeni haftaya başladı. Geçen hafta yüzde 2,99 seviyesinde olan konut kredisi faiz oranı yüzde 2,79‘a çekildi.
Öte yandan, Mayıs başında ihracatçının yüzde 25 olan ihracat bedellerinin Merkez Bankası’na asgari satış oranının 31 Temmuz sonuna kadar yüzde 35 olarak uygulanmasını kararlaştırmıştı. Merkez Bankası bu oran konusunda bir açıklama yapmazsa yeniden oran yüzde 25’e inecek ancak olası makroihtiyati önlemlerde gevşeme kararları açıklandığında ihracatçının beklentisi de oranın yeniden yüzde 25’e düşürülmesi yönünde.
