Bankaların Kârları Faiz Baskısıyla Azaldı: İkinci Çeyrek Bilançoları

Bankacılık sektöründe 2024 yılının ikinci çeyrek bilançoları, 29 Temmuz’da Akbank’ın açıklamasıyla başlayacak. Sektör genelinde, yüksek faiz oranları ve artan karşılık giderleri nedeniyle çeyreksel bazda çift haneli net kâr daralması bekleniyor. Yıllık bazda ise artışın tek hanede kalacağı öngörülüyor.

Yüksek Faizler ve Artan Karşılıklar Kârı Baskıladı

Yıla umutlu başlayan bankacılık sektörü, geçen yıl sonunda başlayan politika faizi indirimlerinin devam etmesiyle net faiz marjlarında düşüş bekliyordu. Ancak, yaşanan finansal dalgalanmalar para politikasının sıkılaşmasına neden oldu. Bunun sonucunda yükselen politika faizleri, mevduat faizlerini artırırken, ticari kazançları azalttı ve takibe düşen alacaklara ayrılan karşılıkları yükseltti. Bu durum da bankaların net kârını olumsuz etkiledi.

Bankacılık sektörünün ikinci çeyrekteki en güçlü yönü ise komisyon gelirleri oldu. Ancak bu gelirler, diğer olumsuzlukların etkisini tam olarak telafi edemedi. Sektörde ikinci çeyreğe yönelik net kâr değişiminin, çeyreksel bazda yüzde 20 daralma ve yıllık bazda yüzde 8-9 artış şeklinde olması bekleniyor.

Yatırım Kuruluşlarının Beklentileri

Yayımlanan araştırma raporlarında, bankacılık sektörü için en kötüsünün geride kalmış olabileceği belirtilirken, yılsonuna yönelik beklentilere revizyon gelebileceğine işaret ediliyor. Farklı yatırım kuruluşlarının bankacılık sektörü beklentileri şöyle:

Deniz Yatırım

Deniz Yatırım, araştırma kapsamındaki bankaların toplam net kârının çeyreklik bazda yüzde 23 oranında gerilemesini, yıllık bazda ise yüzde 11 artış göstermesini bekliyor. Kamu bankalarındaki çeyreksel bazlı daha sert daralmanın nedenini, Vakıfbank özelinde birinci çeyrekteki provizyon çözülmesi kaynaklı baz etkisi olarak değerlendiriyor. Kamu bankalarının net kâr rakamında, çeyreklik bazda yüzde 44 daralma, yıllık bazda ise yüzde 35 artış beklentisi yer alırken özel sektör bankalarının net kârının çeyreklik bazda yüzde 6 düşerken, yıllık bazda yaklaşık yüzde 7 artabileceği öngörülüyor. Sektör genelinde özsermaye kârlılığının yüzde 19,2 ile bir önceki çeyreğe göre yaklaşık 540 baz puan düşmesi, yıllık bazda ise yaklaşık 200 baz puan gerilemesi bekleniyor.

Garanti Yatırım

Garanti BBVA Yatırım, kurum kapsamındaki bankalar için çeyreklik bazda yüzde 19 kâr daralması öngörüyor. Raporda çeyrekte öne çıkan gelişmeler kredi mevduat makasının 1.1 puan seviyesinde daralması, net faiz marjında 30 baz puan daralma, artan swap giderlerinin marj üzerinde baskı yaratması, karşılık giderlerinde ve risk maliyetlerinde perakende kredi kaynaklı yükselmenin devam etmesi olarak sıralandı. İş Bankası ve TSKB’nin çeyreksel bazda kâr büyümesi ile öne çıktığı belirtilen raporda yıllık değişimlere bakıldığında Vakıfbank ve Yapı Kredi’nin marj ve komisyon gelirleri tarafındaki görece güçlü performans ile öne çıktığı kaydedildi. Yılın ikinci yarısında faiz indirimlerinin seyrine göre net faiz marjında önemli oranda toparlanma bekleniyor.

Yapı Kredi Yatırım

Yapı Kredi Yatırım, kurum takibindeki bankalarda net kârda çeyreksel yüzde 26 düşüş, yıllık olarak ise yüzde 5 artış öngörüyor. İkinci çeyrekte ortalama yüzde 10 TL kredi büyümesi tahmin eden Yapı Kredi Yatırım net faiz marjlarında TL kredi-mevduat makasındaki ortalama 150 baz puan düşüş nedeniyle yaklaşık 50 baz puan düşüş görmeyi bekliyor. Artan takibe girişler nedeniyle karşılıklarda artış öngörülürken, çeyreğin en olumlu konusunun ise güçlü seyreden komisyon gelirleri olacağı vurgulanıyor. TSKB ve İş Bankası’nın çeyreklik bazda daha güçlü sonuçlar açıklamasının beklendiği kamu bankaları ve TSKB yıllık gelişimde en olumlu ayrışmasını bekledikleri bankalar olduğu yer aldı.

Ziraat Yatırım

Ziraat Yatırım, artan fonlama maliyeti ile birlikte ikinci çeyrekte net faiz marjında baskı beklendiğini belirtiyor. Bu çeyrekte kârlılığı desteklemesi beklenen net ücret ve komisyon gelirlerinin orta onlu seviyede artması tahmin ediliyor. Kurum takiplerindeki bankaların toplam kârlarının bir önceki çeyreğe göre yüzde 20 oranında azalarak 74.4 milyar TL’ye düşmesini öngörüyor. Söz konusu kâr rakamı, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise yüzde 8,3’lük artışa işaret ediyor.

İş Yatırım

İş Yatırım, en kötü çeyreğin geride kalmış olabileceğini belirterek araştırma kapsamındaki bankaların 2025 yılının ikinci çeyreğinde toplam 62.4 milyar TL net kâr üretmesini bekliyor. Bu rakam çeyreklik bazda yüzde 29 düşüşe, yılık bazda ise yüzde 14 yükselişe karşılık geliyor. İkinci çeyreğin sonunda yaşanan yüksek oynaklık ve faiz artışıyla yükselen fonlama maliyetleri marjları ortalama 40 baz puan düşürücü etki gösterdi.

Oyak Yatırım

Oyak Yatırım, kurum kapsamındaki bankalar için kârların çeyreksel bazda yüzde 16 azalmasını, yıllık bazda ise yüzde 4 artmasını bekliyor. TL spreadi yüksek mevduat maliyetleri nedeniyle 1.4 puan daralırken, swap’a göre düzeltilmiş net faiz marjı çeyreksel bazda 35 baz puan azalabilir. Swap maliyetleri ikinci çeyrekte artan YP kredi fonlama ihtiyaçları nedeniyle çeyreksel bazda yüzde 20 yükselebilir. Komisyonların yeni kredi kullandırımları ve ödeme sistemi katkısıyla yıllık bazda yüzde 50 artması öngörülüyor.

Sonuç ve Beklentiler

Bankacılık sektörünün ikinci çeyrek bilançoları, yüksek faiz ortamının kârlılık üzerindeki baskısını net bir şekilde ortaya koyuyor. Artan fonlama maliyetleri, azalan ticari kazançlar ve yükselen karşılık giderleri, bankaların net kârlarını olumsuz etkilemiş durumda. Ancak, komisyon gelirlerindeki artış ve bazı bankaların daha iyi performans göstermesi, sektörün tamamen kötü bir dönem geçirmediğini gösteriyor. Yılın geri kalanında faiz indirimlerinin seyrine bağlı olarak net faiz marjlarında toparlanma beklenirken, bankaların yılbaşında verdikleri kâr beklentilerinde revizyon yapabileceği öngörülüyor.