ENOSAD: Sanayide Teknoloji Atılımı Yerli Mühendislikle Mümkün
Endüstriyel Otomasyon Sanayicileri Derneği (ENOSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Tunç Atıl, Türkiye sanayisinin teknolojik sıçrama yapabilmesi için yerli mühendislik hizmetlerinin değerinin artırılması gerektiğini vurguladı. Atıl, “Katma değer mühendisliğimiz para etmezse, sanayide teknolojik sıçrama olmaz” diyerek konunun önemine dikkat çekti.
Yerli Mühendisliğin Gelişimi İçin İş Birliği Şart
Atıl, yerli mühendislik hizmetlerinin bedelinin düşük kalmasının, sanayicilerin yatırımlarında yabancı mühendisliği tercih etmesine neden olduğunu belirtti. Bu durumun, yerli mühendisliğin gelişme fırsatını engellediğini ve Türkiye sanayisini küresel rekabette geri bıraktığını ifade etti. Sanayiyi küresel rekabette öne taşıyacak otomasyon ve dijital dönüşüm için mühendislik iklimini geliştirecek bir misyon ve organizasyonun zorunlu olduğunu savundu.
Türkiye’de mühendisliğin gelişmesi için alınan işlerin artması gerektiğine vurgu yapan Atıl, “Başta ENOSAD üyeleri olmak üzere sektördeki birbirini tamamlayan firmaların bir araya gelip, çözümü anahtar teslim projelerde üretip Türkiye’de kalan katma değeri artırması gerekiyor” dedi. Bu yaklaşımın, Türkiye’nin otomasyon ve dijital dönüşüm alanındaki potansiyelini tam olarak kullanabilmesi için kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
Rekabet Öncesi İş Birliği Modeli
ENOSAD’ın 115 üyesiyle birlikte ‘rekabet öncesi iş birliği’ formülü ile gerek içeride gerekse dışarıda teknoloji ve sermaye birikimini güç koşullarda geliştirmeye çalıştığını anlatan Tunç Atıl, otomasyon ve dijital dönüşümde ivme kazanmak için mühendislik birikiminin yanı sıra finansman ayağını da kapsayacak bir modelin devlet tarafından da desteklenecek şekilde kurgulanması gerektiğini söyledi. Bu modelin, sektördeki firmaların daha büyük ve karmaşık projeleri üstlenmelerine olanak tanıyacağını ve böylece Türkiye’nin rekabet gücünü artıracağını öngördü.
Peki, rekabet öncesi iş birliği modeli ne anlama geliyor? Atıl bu konuya şu şekilde açıklık getiriyor: “Görece küçük kaldığımız, bütün ihtiyaçlara karşılık veremediğimiz projelerde ENOSAD üyeleri başta olmak üzere sektördeki birbirini tamamlayan firmalar bir araya gelip bu çözümü anahtar teslimi üretip Türkiye’de kalan katma değeri artırması gerekiyor.” Bu model sayesinde, firmalar birbirlerini tamamlayan konularda uzmanlıklarını birleştirerek daha kapsamlı ve rekabetçi çözümler sunabiliyorlar. Atıl, bu iş birliğinin örneklerini gösterdiklerini ve göstermeye devam edeceklerini de sözlerine ekledi.
Çin Rekabeti ve Niş Sektörlerin Önemi
Atıl, Çin faktörü nedeniyle sanayinin seri üretimde rekabet şansının olmadığını belirtti. “Ancak otomasyon destekli, kişiye özel üretimle niş sektörlerde rekabet gücümüzü artırabiliriz” diyerek, Türkiye sanayisinin odak noktasını değiştirmesi gerektiğine işaret etti. Endüstrinin ayakta kalmak ve kendini geliştirmek için mutlaka teknolojik sıçrama yapması gerektiğini vurgulayan Atıl, savunma sanayinde teknolojik birikimin artmasıyla, ihtiyaç sahibi kurumların tedarik maliyetlerinin düşmesinin son derece önemli bir örnek olduğuna dikkat çekti.
Savunma sanayinin, yatırımların gerilemeye devam ettiği son yıllarda yan sanayiciler açısından önemli bir iş imkânı yarattığını belirten Atıl, bu sektördeki gelişmelerin, diğer sanayi alanlarına da örnek teşkil edebileceğini ifade etti. Özellikle yatırımların azaldığı dönemlerde, savunma sanayi gibi yüksek teknolojiye dayalı sektörlerin öneminin daha da arttığını vurguladı.
Finansman Sorunu ve Çözüm Önerileri
Atıl, sektördeki en büyük sorunlardan birinin finansman olduğunu dile getirdi. Proje bazlı çalışan firmaların taşıdığı riskin çok büyük olduğunu ve avansların yetersiz kaldığını belirten Atıl, firmaların müşteriyi finanse etmeye başlamasının sürdürülebilir bir durum olmadığını vurguladı. Bu nedenle, firmaların sadece proje bacağında kalmayıp ürün satışıyla desteklemek veya distribütörlük yapmak zorunda kaldığını ve bunun ayakta kalmanın bir şartı olduğunu ifade etti.
Atıl, otomasyon sektörünün hem yurt içine hem de yurt dışına hitap ettiğini ve döviz kazandıran bir sektör olduğunu vurguladı. ENOSAD’ın 115 üyesinden 38’inin global firmalar olduğunu, diğerlerinin ise ağırlıklı olarak sistem entegratörü diye tanımlanan mühendislik firmaları olduğunu belirtti. Bu firmaların, müşterinin taleplerine en uygun şekilde cevap verecek yapılanmayı oluşturduklarını, kısmen imalat, kısmen mühendislik, kısmen distribütörlük şeklinde hizmet sunduklarını ifade etti.
Gelecek Beklentileri ve Projeksiyonlar
Tunç Atıl, endüstriyel yatırımlarda ciddi bir küçülmenin olduğunu ve bunun sağlıksız bir yapı olduğunu belirtti. Yatırım yapılmadıkça, ülkenin bunun ceremesini yıllar içinde çekeceğini ve giderek geri gidildiğini ifade etti. Enflasyonun bitirilmesi gerektiğini ancak bunun bir takım şeyleri kırıp dökerek yapılmasının doğru olmadığını savundu. Daha iyi organize olunarak ve farklı yaklaşımlar sergilenerek sanayiye zarar verilmeden enflasyonla mücadele edilebileceğini belirtti.
Atıl, Türk sanayinin çıkış yolunun, kişiye özel terzilik gibi düşünülerek, çok niş sektörlerde müşterinin beklentilerini karşılayacak, tek tek yapılacak üretimler olması gerektiğini vurguladı. Üreticilerin bu konuda çok esnek ve yaratıcı olduğunu, özel üretime girince müşterinin isteğini doğru olarak karşılayabildiklerinde, adedi düşük, kişiye-firmaya özel çözümlerle devam edebildiklerini ifade etti. Ancak farklı büyüklüklerdeki seri imalatta genel olarak bir şans olmadığını belirtti.
Son olarak Atıl, otomasyon ve dijital dönüşümün Türkiye’nin taahhütleri arasında olduğunu ve rekabet için de bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Bu alanda bir eylem planı olması gerektiğini, çünkü sektörün katma değerinin çok önemli olduğunu belirtti. En yüksek katma değerin ‘bilgi’de olduğunu, mühendislik hizmetinin mal alıp satmanın çok ötesinde değer taşıdığını ifade etti. Türkiye’deki mühendisliğin gelişmesi için bu sektörde alınan işlerin artması gerektiğini ve sanayicinin kendi yatırımında bu ayrıcalığı, bu önceliği tanıması gerektiğini vurguladı.
