Emisyon Piyasalarında Jeopolitik Gelişmeler ve Enerji Fiyatlarının Etkisi
Emtia piyasalarında mayıs ayında, jeopolitik fiyatlamalar, Amerikan Merkez Bankası (Fed) ile ilgili şahin beklentiler ve yön arayışı görülürken, kakao üretiminin azalacağına yönelik endişelerle kakao fiyatlarında sert yükselişler yaşandı. ABD ile İran arasında Şubat ayının son günlerinde başlayan ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yol açan savaş, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.
Üstelik taraflardan gelen gerilimi azaltıcı ya da risklerin artmasına neden olan açıklamalar, piyasalardaki oynaklığın artmasına neden oluyor. Enerji fiyatları ve Fed beklentileri de değişti. Boğazın kapanması sonucu yükselen enerji fiyatları, önde gelen merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik tüm beklentilerin değişmesine neden oldu.
Jeopolitik Gelişmeler ve Enerji Fiyatları
Savaştan önce bu yıl faiz indirmesi beklenen Fed’e ilişkin beklentiler savaşın başlamasıyla birlikte tersine döndü. Fed’in politikasına yönelik değişen beklentiler, emtia piyasasının yönü üzerinde belirleyici oldu. Bu gelişmelerle birlikte, emtia piyasasında jeopolitik fiyatlamalar, Fed’e ilişkin şahin beklentiler, arz endişeleri, üretim tahminleri ve iklim faktörleriyle yön arayışı görülürken, kakao üretiminin azalacağına yönelik endişelerle kakao fiyatlarında sert yükselişler yaşandı.
Değerli Metaller ve Baz Metaller
Değerli metallere bkıldığında, fiyatlar mayıs ayında ons bazında altında yüzde 1,8, platinde yüzde 3,5, paladyumda yüzde 11,4 azalırken, gümüşte yüzde 2,1 arttı. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının geçen ay tekrar başlaması petrol fiyatlarını yükseltirken, bu durum ABD’de enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı.
Enflasyon endişelerinin artmasıyla faiz politikasına yönelik görünümün belirsizleşmesi, altın başta olmak üzere kıymetli maden fiyatlarını baskıladı. Altının onsu, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin Fed’e yönelik “şahin” beklentileri artırmasıyla üst üste üç ay değer kaybetti.
Gümüş hem değerli hem de endüstriyel metal olma özelliklerinden faydalanmaya devam ediyor ve bakırdaki sert yükseliş, gümüşte de talep beklentilerini güçlendiriyor. Tezgah üstü piyasada geçen ay fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 6,7, alüminyumda yüzde 5,8, çinkoda yüzde 4,6, kurşunda yüzde 3,4 artarken, nikelde yüzde 2,2 azaldı.
Tarım Emtiaları
Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar geçen ay buğdayda yüzde 4,1, mısırda yüzde 5,9, soya fasulyesinde yüzde 0,7 azaldı. Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 7, şekerde yüzde 3,8, pamukta yüzde 3,2 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 9,9 arttı.
Uzmanlar, bu fiyat hareketlerinin ardındaki nedenleri değerlendirdiler. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, kakao fiyatlarındaki artışın son dönemde özellikle El Nino etkisiyle gerçekleştiğini bildirdi. Bu sene içerisinde yaz mevsiminde özellikle El Nino gerçekleşme ihtimalinin yüzde 90’ın üzerine çıktığını belirten Ergezen, bu sebepten dolayı kakao fiyatlarında da yukarı yönlü bir artış görüldüğünü ifade etti.
Bu bilgiler ışığında, emtia piyasasındaki gelişmelerin gelecekte nasıl şekilleneceğini öngörmek önemli. Enerji fiyatları, değerli metaller ve tarım emtialarının fiyatları, jeopolitik gelişmeler ve merkez bankalarının politikalarına bağlı olarak farklılık gösterebilir.
