Emtia Piyasaları Temmuzda Trump ve Fed Baskısıyla Geriledi: Gümüş Parladı

Emtia piyasaları, Temmuz ayında ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret politikalarının yarattığı belirsizlikler ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararlarıyla yönünü aşağı çevirdi. Özellikle altın ve bakırda sert düşüşler yaşanırken, gümüş ve paladyum ise pozitif performans sergiledi.

Trump ve Fed’in Etkisi

Temmuz ayında emtia piyasalarını şekillendiren en önemli faktörler, Trump yönetiminin ticaret politikaları ve Fed’in para politikalarına ilişkin belirsizlikler oldu. Dünya genelindeki gümrük tarifelerine ilişkin belirsizlikler sürerken, ABD’nin bazı ülkelerle anlaşmaya varması, piyasalarda bir nebze rahatlama sağlamıştı. Ancak, daha sonra gelen ek tarife açıklamaları, küresel ticaretin olumsuz etkileneceği endişesini tetikleyerek emtia piyasasını yeniden baskı altına aldı.

Bununla birlikte, Fed’in para politikası da piyasaların seyrini etkileyen önemli bir faktör oldu. Fed’in faiz indirim beklentilerinin azalması, emtia piyasasında risk iştahını azaltarak satış baskısını artırdı. Fed Başkanı Jerome Powell’ın, faizleri sabit tuttukları toplantı sonrasında “Eylül ayında faiz indirimi yapılıp yapılmayacağını söylemek için çok erken” şeklindeki açıklamaları, piyasalarda belirsizliği daha da artırdı.

Değerli Metallerde Farklı Seyir

Değerli metaller tarafında ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Gümüş ve paladyum, Temmuz ayında pozitif ayrışmayı başarırken, altın ve platin geriledi. Ons bazında fiyatlar altında yüzde 0,4 ve platinde yüzde 5 düşerken, gümüşte yüzde 1,7 ve paladyumda yüzde 8,6 arttı.

Gümüşün ons fiyatı, 39,5 dolarla Eylül 2011’den bu yana en yüksek seviyesini test etti. Bu yükselişte, ABD’nin ithalatına gümrük vergisi getirme ihtimali ve endüstriyel talebin artması etkili oldu. Özellikle yeşil enerji teknolojileri, güneş panelleri, elektrikli araçların batarya ve iletim sistemleri gibi alanlarda gümüşe olan talep, fiyatları yukarı yönlü destekledi. Yapay zeka tabanlı donanımların üretiminde de gümüşe artan ihtiyaç, bu eğilimi daha da güçlendiriyor.

Platinin ons fiyatı ise 1.485,7 dolarla Temmuz 2014’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmesine rağmen, ayı sert düşüşle tamamladı. Çin’in paladyum talebinin güçlü olması ve ABD tarafından bu metalin ithalatına gümrük vergisi getirilebileceğine yönelik beklentiler, paladyum fiyatlarının yükselmesine yol açtı.

Altın fiyatları ise ABD’nin diğer ülkelerle ticaret müzakerelerinde ilerleme kaydetmesiyle güvenli liman varlıklarına olan talebin azalmasıyla düştü. Fed Başkanı Powell’ın Eylül ayında herhangi bir faiz indirimine işaret etmemesi de altının ons fiyatında gerilemeye neden oldu.

Baz Metallerde Bakır Şoku

Baz metaller cephesinde ise bakırda sert düşüşler yaşandı. Çin’de deflasyon endişelerinin sürmesi, baz metallerdeki düşüşte önemli rol oynadı. Tezgah üstü piyasada, ABD Başkanı Donald Trump’ın “bakır ithalatına yüzde 50 tarife getirileceğine” dair açıklamalarıyla 5,92 dolarla tarihi zirveyi test eden bakırın libre fiyatı, daha sonra Trump yönetiminden gelen “bakır ithalatına yönelik gümrük vergisinin rafine bakırdan üretilen bazı ürünlerde uygulanmayacağına” yönelik haber akışıyla inişe geçti ve ayı yüzde 12,9 düşüşle tamamladı.

Diğer baz metallerde ise çinkoda yüzde 0,5 artış görülürken, alüminyumda yüzde 1,4, kurşunda yüzde 3,6, nikelde yüzde 1,7 azalma yaşandı. Londra Metal Borsası’nda çinko arzının azalması, fiyatların yükselmesine neden oldu.

Petrol Fiyatları Yükseldi

Enerji grubunda ise Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,9 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz Termal Birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 10,1 azaldı.

Brent petrol fiyatları, arz kesintilerine ve jeopolitik gerilimlerin tekrar artacağına yönelik endişelerle yükseldi. Trump’ın Rusya’ya yönelik tavrı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Putin’in Ukrayna ile savaşı sona erdirme konusundaki isteksizliğinden kaynaklı faktörler, Brent petrolün yönü üzerinde belirleyici oldu. ABD’de üretim tahminlerinin düşmesi ve kuzey yarım kürede yaz sezonunda seyahatlerin artmasıyla gelen istikrarlı talep sinyalleri de petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. ABD’nin ticaret görüşmelerinde diğer ülkelerle anlaşma sağlaması da Brent petrole talebi artırdı.

Artan sıcaklıklar ve havaların ısınmasıyla azalan talep ise doğal gaz fiyatlarının düşmesine yol açtı.

Tarım Grubunda Karışık Seyir

Tarım grubunda ise karışık bir seyir izlendi. Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 0,1, pirinçte yüzde 7,9, soya fasulyesinde yüzde 3,7 gerilerken, mısırda yüzde 1,1 arttı.

ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’de libre bazında fiyatlar, pamukta yüzde 1,3, kahvede yüzde 1,4 gerilerken, şekerde yüzde 1,5 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı ise geçen ayı yüzde 14 azalışla tamamladı.

Yıl içinde rekor seviyeyi gören kahve fiyatları, yüksek fiyatların talebi olumsuz etkilemesiyle geriledi. Petrol fiyatlarındaki yükselişle beraber arza yönelik artan endişeler, şeker fiyatlarında yükselişe neden oldu. Pamuk ise küresel ekonomik aktitiviteye yönelik endişelerin devam etmesiyle değer kaybetti. Küresel çikolata talebinin azalabileceğine ilişkin öngörüler de kakao fiyatlarının düşmesine yol açtı.

Emtia Piyasalarında Beklentiler ve Gelecek Projeksiyonları

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen’in değerlendirmesine göre, Trump’ın politikalarının piyasalarda etkili olmaya devam etmesi bekleniyor. Trump’ın tarifeleri ve ek tarifelerinin küresel ticareti yavaşlatma etkisine ve ülkelerin ithalat ve ihracatını etkileyebilecek kapasiteye sahip olduğuna dikkat çeken Ergezen, bunun da emtia piyasasında arz ve talebi etkileyerek fiyatlar üzerinde ciddi etki oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle ek tarifeler konusunda yapılan açıklamaların ve uygulamaların emtia piyasasında birçok üründe dalgalanmalara neden olduğu vurgulanıyor.

Ergezen, ABD’de beklentilerin altında gelen tarım dışı istihdam verisinin, Trump’ın Fed Başkanı Powell üzerindeki baskısını artırmasına neden olacağını öngörüyor.