Küresel Ticaret Tarife Baskısına Rağmen Büyüyor: 2029’a Kadar Beklentiler

Küresel ticaret, ABD’nin gümrük vergilerini artırmasına rağmen direnç göstermeye devam ediyor. DHL ve New York Üniversitesi Stern School of Business’ın ortaklaşa hazırladığı DHL Global Connectedness Tracker‘ın özel bir güncellemesi, bu durumu detaylı bir şekilde inceliyor. Rapor, 25’ten fazla kaynaktan elde edilen 20 milyondan fazla veri noktasını analiz ederek küreselleşmenin ve küresel ticaretin değişen dinamiklerine ışık tutuyor.

Küresel Ticaretin Büyüme Projeksiyonları

Rapor, küresel ticaretin büyüme yolunda ilerlediğini ve 2029’a kadar önceki on yılın büyüme oranlarını yakalayacağını öngörüyor. DHL Global Connectedness Tracker‘ın tahminlerine göre, 2025-2029 döneminde küresel ticaret hacimlerinde yıllık %2,5’lik bir büyüme bekleniyor. Bu oran, önceki on yıldaki büyüme hızına oldukça yakın.

Bu büyümenin devam etmesindeki önemli faktörlerden biri, küresel mal ithalatının sadece %13’ünün ve ihracatının ise %9’unun ABD’ye yapılıyor olması. Ayrıca, birçok ülkenin ABD’yi takip ederek geniş çaplı gümrük vergisi artışlarına gitmemesi de ticareti destekleyen bir unsur olarak öne çıkıyor.

DHL Express CEO’su John Pearson, “Tüm olumsuzluklara rağmen, DHL Global Connectedness Tracker, küresel ticaretin süregelen gücünü vurguluyor. Ticaret engelleri dünyanın çıkarlarına hizmet etmez. Ancak, dünyanın dört bir yanında birbirleriyle iş yapmak isteyen alıcı ve satıcıların yaratıcılığını asla göz ardı etmemeliyiz.” şeklinde konuştu.

Gümrük Tarifelerinin Ticarete Etkisi

ABD gümrük tarifelerinin küresel ticaretteki büyümeyi yavaşlatacağı öngörülüyor olsa da, tamamen durdurması beklenmiyor. Tarife artışları öncesinde, 2025-2029 dönemi için küresel mal ticaret hacminin yıllık %3,1 oranında büyüyeceği tahmin ediliyordu. Ancak bu oran, tarife artışlarının ardından %2,5’e düşürüldü. En büyük düşüş, Ocak 2025’te %2,7 olan tahminlerin Eylül ayında %1,5’e gerilediği Kuzey Amerika’da yaşandı. Diğer bölgelerde ise daha küçük düşüşler görüldü.

Buna karşılık, Güney ve Orta Amerika ile Karayipler’in yanı sıra Orta Doğu ve Kuzey Afrika için büyüme tahminleri yükseltildi. Bu bölgelerdeki ülkelerin çoğu, ABD’nin nispeten küçük tarife artışlarıyla karşı karşıya ve Orta Doğu ticaretinin artan petrol üretimi ve ihracatından faydalanması bekleniyor.

2025’in İlk Yarısında Ticaretin Direnci

DHL Global Connectedness Tracker‘ın verilerine göre, 2025’in ilk yarısında uluslararası ticaret, pandemi toparlanması hariç, 2010’dan bu yana tüm yarı yıllardan daha hızlı büyüdü. Alıcıların gümrük vergisi artışları öncesinde alımlarını öne çekmesiyle ABD ithalatı 2025 yılının başlarında artış gösterdi. Çin, ABD’ye yaptığı ihracattaki düşüşü ASEAN bölgesine yaptığı sevkiyatlardaki artışla telafi ederken, Afrika, Avrupa Birliği ve diğer pazarlara yaptığı ihracatı da önemli ölçüde artırdı. ABD’deki ön yükleme dalgasının azalmasının ardından bile küresel ticaret hacimleri önceki yıl seviyelerinin üzerinde kaldı.

Uluslararası Yatırımlar ve Jeopolitik Faktörler

2025’in ilk yarısında uluslararası şirket yatırımlarına ilişkin veriler karışık olsa da, küresel iş dünyasının genel direncinin altını çiziyor. Şirketlerin yatırımlarını dış pazarlardan iç pazarlara yönlendirdiğine dair bir işaret bulunmuyor. Birleşme ve satın alma işlemlerinin sınır ötesi payının büyük ölçüde değişmediği görülüyor. Ancak, belirsizliğin bazı sınır ötesi yatırımları, özellikle de 2025’in ikinci çeyreğindeki daha küçük işlemleri ve yeni yatırımları ertelettiği anlaşılıyor.

NYU Stern Yönetimin Geleceği Merkezi’nde DHL Küreselleşme Girişimi Direktörü Prof. Steven A. Altman, “2025 yılında şu ana kadarki ticaret ve uluslararası ticari yatırım eğilimleri küreselleşmenin tersine döndüğü görüşünü desteklemiyor. Küreselleşmeye yönelik mevcut politika tehditlerini göz ardı etmek hata olsa da şirketler genel olarak uluslararası piyasalardan geri çekilmiyor. Ticaret kayıtlardaki en uzun ortalama mesafeyi aşıyor ve jeopolitik çatışmalar dünyadaki uluslararası faaliyetlerin sadece küçük bir kısmını yeniden şekillendiriyor. Son veriler, şirketlerin ülke veya bölgelere çekilmek yerine bağlantılı bir dünyanın risk ve fırsatlarını yönettiğini gösteriyor.” dedi.

Jeopolitik Gruplar Arasında Bölünme Yok

Dünya Savaşı’ndan bu yana en yüksek sayıda aktif küresel çatışmaya işaret eden 2024 yılına rağmen, DHL Küresel Bağlantılılık Takibi, dünya ekonomisinde birbirine rakip jeopolitik ülke grupları arasında büyük bir bölünme olmadığını gösteriyor. Doğrudan ABD-Çin bağları zayıflamaya devam ederken ve Rusya Batı’ya bağlı ekonomilerden büyük ölçüde kopmuşken, dünya henüz bir bütün olarak iş ilişkilerini jeopolitik hatlar boyunca önemli ölçüde yeniden yönlendirmedi.

Ticaretin Bölgeselleşmesi Yanılgısı

DHL Global Connectedness Tracker, aksine ticaretin daha bölgesel hale gelmediğini gösteriyor. Ticareti yapılan malların kat ettiği ortalama mesafe 2025’in ilk yarısında yaklaşık 5.000 kilometre ile yeni bir rekora yükseldi. Başlıca dünya bölgeleri arasındaki ticaretin payı %51 ile rekor düşük seviyeye geriledi. Yeni pazarlara yapılan doğrudan yabancı yatırımlar da daha az bölgesel hale gelirken, uluslararası birleşme ve satın alma faaliyetleri istikrarlı bir bölgeselleşme seviyesinde kaldı.

Küreselleşme, ticaret, sermaye, bilgi ve insan akışına dayalı olarak geniş anlamda ele alındığında da rekor seviyelerde seyrediyor. Sıfırdan (ulusal sınırlar arasında akış yok) %100’e (sınırların ve mesafenin hiçbir etkisi yok) uzanan bir ölçekte, küresel seviye şu anda %25 civarında ve 2022’deki rekor seviyesinden bu yana neredeyse hiç değişmedi.