DEİK Başkanı: THY Boeing Alımı İkili Ticaret Dengesi Açısından Yanlış Değerlendirme

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Türk Hava Yolları’nın (THY) Boeing’den uçak satın alma kararının ikili ticaret dengesi açısından değerlendirilmesinin doğru olmadığını vurguladı. Olpak, bu alımın uzun vadeli bir ihtiyaçtan kaynaklandığını ve ticaret dengesiyle doğrudan ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirtti.

THY’nin Boeing Alımı: Uzun Vadeli Bir İhtiyaç

Olpak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD temaslarının ardından yaptığı değerlendirmede, THY’nin bu önemli alımının ardındaki gerekçelere dikkat çekti. “Amerika’ya 5 milyar dolar da 55 milyar dolar da ihracat yapılsa, Türk Hava Yolları’nın böyle bir alım gerçekleştirmesi durumunda bu uzun vadeli bir ihtiyaç,” diyen Olpak, alımın ikili ticaret dengesi çerçevesinde değerlendirilmesinin hatalı olacağını savundu.

THY’nin filosunu genişletme ve yenileme ihtiyacı, havacılık sektöründeki rekabet gücünü koruma ve artırma hedefiyle doğrudan ilişkili. Bu nedenle, bu tür büyük ölçekli alımların, kısa vadeli ticaret dengesi dalgalanmalarıyla ilişkilendirilmesi, konunun bütünsel bir bakış açısıyla ele alınmamasına neden olabilir.

Enerji İthalatının Ticaret Dengesine Etkisi

Olpak, Türkiye’nin doğal gaz ihtiyacını da değerlendirerek, enerjide dışa bağımlılığın ticaret dengesi üzerindeki etkisine değindi. Türkiye’nin doğal gazı tamamen kendi kaynaklarından elde edememesi nedeniyle, kaya gazı ve LNG gibi kaynakların dışarıdan temin edilmeye devam ettiğini belirtti. Bu durum, enerji ithalatının dış ticaret açığına olan katkısını sürdürmesine neden oluyor.

“Doğal gazı bir ülkeden değil de başka bir ülkeden alıyorsam, bu dış ticaretimizde aynı etkiyi oluşturacak,” diyen Olpak, Amerika ile ticarette bu durumun negatif bir etki yaratacağı yönündeki endişelere katılmadığını ifade etti. Enerji ithalatının, Türkiye’nin genel ticaret dengesi üzerindeki etkisinin, hangi ülkeden yapıldığına bakılmaksızın benzer olacağını vurguladı.

DEİK’in ABD ile İlişkileri Geliştirme Çabaları

DEİK olarak her yıl ABD’de iki büyük toplantı düzenlediklerini hatırlatan Olpak, bu toplantıların Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığını belirtti. İlk toplantının ilkbaharda Washington’da, ikincisinin ise sonbaharda Birleşmiş Milletler ile eş zamanlı olarak New York’ta gerçekleştirildiğini söyledi. Bu platformlar, iki ülke arasındaki işbirliği fırsatlarının değerlendirilmesi ve yeni projelerin hayata geçirilmesi için önemli bir zemin oluşturuyor.

Türkiye Yatırım Konferansı: ABD’li Şirketlerin Türkiye’ye İlgisi

Olpak, 17’ncisi düzenlenen Türkiye Yatırım Konferansı’na katıldığını belirterek, son 14 toplantıya katılımı sayesinde zaman içerisindeki gelişimi, değişimi ve beklentileri yakından gözlemleme imkanı bulduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, ABD’nin önde gelen ilk 100 şirketinden 25’inin başkan ve üst yönetici (CEO) düzeyinde temsil edildiğini vurguladı. Bu durum, ABD’li şirketlerin Türkiye’ye olan ilgisinin ve güveninin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.

Olpak, toplantıya katılan firmaların büyük kısmının halihazırda Türkiye ile çalışan veya uzun süredir Türkiye’de faaliyet gösteren firmalar olduğunu kaydetti. “Aralarında 20, 30, hatta 50 yıldır Türkiye’de bulunan firmalar var. İkili diyaloğun güçlü olduğu, samimi bir ortamda konuların derinlemesine ele alındığı bir süreç yaşandı,” diyen Olpak, bu uzun soluklu işbirliklerinin Türkiye ekonomisi için önemli bir değer taşıdığını vurguladı.

Enerji Alanındaki İşbirlikleri

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın ABD’de enerji firmalarıyla yaptığı toplantılara değinen Olpak, bu toplantılarda mevcut projelerin yanı sıra gelecek dönemde hayata geçirilebilecek işbirliklerinin de ele alındığını belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington ziyareti sırasında duyurulan LNG ve nükleer enerji alanlarındaki anlaşmaların da masada olduğunu söyledi. Bu tür işbirlikleri, Türkiye’nin enerji arz güvenliğinin sağlanması ve enerji sektöründeki çeşitliliğin artırılması açısından büyük önem taşıyor.

Türkiye-ABD Ticaret Hacmi ve Hedefler

DEİK Başkanı Olpak, iki ülke arasında 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefinin, ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birlikte ortaya koyduğu bir vizyon olduğunu hatırlattı. Bu hedefin belirlendiği dönemde, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 20 milyar dolar seviyesindeydi.

Olpak, Türkiye ile ABD arasındaki ticaret hacminin son yıllarda önemli ölçüde arttığını ve daha dengeli bir yapıya kavuştuğunu vurguladı. “20 milyar dolar olan ticaret hacmimiz bugün neredeyse ikiye katlanmak üzere. Geçtiğimiz yılı yaklaşık 35 milyar dolarlık ticaret hacmiyle kapattık. Bu yıl bu rakamın biraz daha üzerine çıkacağımızı öngörüyoruz,” dedi. Olpak, ihracatın 8 milyar dolardan 17 milyar dolara çıkarılmasının, Türkiye adına olumlu bir gelişme olduğunu belirtti.

Olpak, iş dünyasının önündeki 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi doğrultusunda sorumluluk alması gerektiğini ifade ederek, bu hedefe ulaşmak için işbirliği ve odaklanmanın önemine dikkat çekti.