TÜRMOB: Ekonomi Paketi Kayıt Dışı ile Mücadeleye Katkı Sağlamayacak

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB), Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan ekonomi paketindeki vergi ve harç düzenlemelerinin kayıt dışı ekonomi ile mücadeleye beklenen katkıyı sağlamayacağını vurguladı. TÜRMOB, özellikle ilk araç tescillerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) sonrasında ilave harç alınmasının vergi piramitleşmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

TÜRMOB’dan Ekonomi Paketi Değerlendirmesi

TÜRMOB’un TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlanması beklenen ekonomi paketine ilişkin hazırladığı detaylı değerlendirme raporunda, teklifte yer alan bazı düzenlemelerin hem meslek mensupları açısından ilave iş yükü getireceği hem de vergi sisteminin öngörülebilirliği açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği belirtildi. Rapor, vergi sisteminin temel ilkeleri olan öngörülebilirlik ve hukuki güvenlik ilkelerine dikkat çekerek, bu ilkelerin zedelenmemesi gerektiğinin altını çiziyor.

Dördüncü Dönem Geçici Vergi Uygulaması Eleştirisi

Raporda, 2021 yılında yapılan bir düzenleme ile 2022 yılı vergilendirme dönemine ilişkin verilecek beyannamelerden başlamak üzere dördüncü beyanın kaldırıldığı hatırlatılıyor. Ancak, yeni teklifle geçici vergide dördüncü beyan döneminin tekrar getirilmesi eleştiriliyor. TÜRMOB, meslek camiasının ısrarlı talebi üzerine kaldırılan dördüncü dönem geçici vergi uygulamasının yeniden yürürlüğe konmasının, meslek mensuplarının iş yükünü artırmaktan ve ilave damga vergisi getirisinden başka bir amaca hizmet etmeyeceğini savunuyor. Ayrıca, kısa süre önce kaldırılan bir uygulamanın tekrar hayata geçirilmesinin, vergide öngörülebilirlik ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırılık teşkil edeceği vurgulanıyor.

Araç Tescilindeki İlave Harç Uygulaması

Teklifle, araçların ilk tescil işlemleri ile tescil edilmiş araçların satış ve devirlerinde 1000 TL’den az olmamak üzere satış ve devir bedeli üzerinden binde 2 oranında harç alınması uygulaması getirilmesi öngörülüyor. TÜRMOB, daha önce ilk araç tescil ve ikinci el araç satışlarına uygulanan ve araç satışlarının kayıt dışı yapılmasına yol açtığı gerekçesiyle yürürlükten kaldırılan bu düzenlemenin, araç satışlarının yeniden kayıt dışına çıkmasına neden olabileceği uyarısında bulunuyor. Bu durumun, satış vaadi sözleşmeleri ile yetinilmesine, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) tahsilatında sorunlara, kaza veya hırsızlık gibi durumlarda ise muhtemel ihtilaflara yol açabileceği belirtiliyor. Ayrıca, ÖTV ve KDV’den sonra ilave harç alınmasının vergi piramitleşmesine neden olacağı vurgulanıyor.

İşletmelere Yönelik Harç Uygulaması

Yasa teklifi ile kuyumculuk, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yetki belgeleri; ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları, veteriner hekim muayenehane ve hayvan hastanesi ruhsatları, kıymetli madenler ve havacılık işletme ruhsatlarının yıllık harca tabi olması zorunluluğu getirilmesi de eleştiriliyor. TÜRMOB, bu işletmelerin zaten gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olduğunu ve kazançları üzerinden vergi ödediklerini hatırlatıyor. Bu işletmelerin gerçek gelirlerini kavrayarak olması gereken vergi beyanlarına ulaşılması yerine, harç uygulaması suretiyle dolaylı vergileme yönteminin tercih edilmesinin kayıt dışı ile mücadeleye beklenen katkıyı sağlamayacağı savunuluyor.

Konut ve İşyeri Kiraları Arasındaki Ayrım

Kiraya verilen konutlar özelinde, bunların iktisabı için kullanılan borçların faizlerinin kira gelirinin tespitinde gider olarak indirilmesi uygulamasının kaldırılması da raporda eleştirilen bir diğer konu. Bu durumun, bir gerçek kişinin işyeri satın alıp bunu kiraya vermesi durumunda elde edeceği kira gelirinden bu işyerinin edinimi için çekilen kredinin faizini indirim konusu yapabilecekken, kredi kullanarak konut satın alan gerçek kişide ise bu imkanın ortadan kaldırılması anlamına geldiği belirtiliyor. TÜRMOB, niteliği aynı olan bir gelir türünün beyanında aynı giderin mükellefler arasında farklı uygulamaya yol açacak şekilde ele alınmasının eşitsizliğe neden olacağını vurguluyor.

Sonuç olarak TÜRMOB, sunulan ekonomi paketinin bazı düzenlemelerinin kayıt dışı ekonomi ile mücadele hedefine ulaşmakta yetersiz kalabileceği, vergi sisteminde öngörülebilirlik ve eşitlik ilkelerine zarar verebileceği ve meslek mensuplarının iş yükünü artırabileceği yönünde endişelerini dile getiriyor.