Bakan Bayraktar’dan Madencilikten Nükleere Enerji Stratejisi ve ABD İddialarına Yanıt

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bakanlığının 2026 yılı bütçesi görüşmelerinde milletvekillerinin sorularını ve eleştirilerini yanıtladı. Bayraktar, madencilikten nükleer enerjiye, yenilenebilir kaynaklardan doğal gaz ithalatına kadar birçok önemli konuda açıklamalarda bulundu. Bakan, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı ve iklim hedeflerine ulaşma yolunda atılan adımları detaylı bir şekilde anlattı.

Türkiye Madencilikte İthalatçı Konumdan Çıkacak Mı?

Bakan Bayraktar, Türkiye’nin madencilik sektöründeki mevcut durumuna dikkat çekerek, ülkenin hala net bir ithalatçı olduğunu ancak dünyanın yedinci büyük maden zenginliğine sahip olduğunu vurguladı. Madenlerin yer altında kalmasının ekonomiye hiçbir katkısının olmadığını belirten Bayraktar, TBMM’nin bu yıl tarihi bir madencilik kanunu geçirdiğini ve bu kanunun yatırımları cazip hale getirmeyi amaçladığını söyledi. Maden sahalarının rehabilitasyonuyla ilgili bütçelerin neredeyse iki katına çıkarıldığını da sözlerine ekledi.

Altın fiyatlarının yükselişine de değinen Bayraktar, altında devlet hakkının yüzde 25’e çıkarıldığını belirtti. Bu düzenlemeyle, Türkiye’de altın madeni işleten yerli veya yabancı şirketlerin, ürettikleri altının yüzde 31,25’ini devlet hakkı olarak ödeyeceklerini ifade etti. Bu durumun, kurumlar vergisi, SGK ödemeleri ve istihdama katkı gibi faktörlerle birlikte değerlendirildiğinde son derece önemli bir düzenleme olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin tamamının maden sahası haline getirildiği eleştirilerine de yanıt veren Bayraktar, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. Yaklaşık 97 bin ruhsatın iptal edildiğini ve şu anda sadece 8 bin ruhsatın bulunduğunu belirten Bakan, Türkiye genelinde kazı yapılan ocak alanının sadece binde 1’i (783 kilometrekare) olduğunu açıkladı.

Yenilenebilir Enerji ve Doğal Gazda Stratejik Hamleler

Bayraktar, enerji konusunun 86 milyonun ortak konusu olduğunu ve siyaset üstü bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguladı. Enerji sektörünün yaklaşık 407 bin kişiye doğrudan istihdam sağladığını ve bakanlık ile ilgili kuruluşlarda yaklaşık 67-68 bin kişinin çalıştığını belirtti. Dolaylı olarak ise 1,6 ila 2 milyon insanın bu sektörden geçimini sağladığını ifade etti.

Türkiye’de aktif 32 milyon haneye her gün elektrik götürüldüğünü ve 22 milyon haneye doğal gaz ulaştırıldığını belirten Bayraktar, bu sayıların her geçen gün arttığını söyledi. TPAO, EÜAŞ, TEİAŞ, BOTAŞ ve ETİ Maden gibi beş büyük Kamu İktisadi Teşebbüsü’nün 1,3 trilyon liralık bütçe ile yatırımları gerçekleştireceğini ve 2026-2030 tarife döneminde yıllık yaklaşık 200 milyar liraya yakın bir yatırım ve bakım bütçesi hedeflendiğini açıkladı.

Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı ve iklim hedeflerine ulaşması için yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının ekonomiye kazandırılması çalışmalarına devam edileceğini belirtti. Bu yıl güneşten ve rüzgardan üretilen elektrikle 11 milyar dolarlık doğal gazın ikame edildiğini ve Türkiye’nin her yıl 8 ila 10 bin megavat güneş ve rüzgar projesini hayata geçirmesi gerektiğini söyledi.

Bu yıl 8 bin 500 megavatın üzerinde yeni kurulu gücün sisteme katılacağını ve önümüzdeki 10 yıl içerisinde 80 milyar dolarlık bir yatırımla güneş ve rüzgar yatırımlarının yapılacağını ifade eden Bayraktar, iletim, dağıtım ve şebekeye de yaklaşık 30 milyar dolarlık bir yatırım yapılacağını sözlerine ekledi. Ayrıca, ikili anlaşmalarla yabancı yatırımcılarla daha ucuza enerji için anlaşmalar yapılacağını da belirtti.

Destek Mekanizmaları ve Doğal Gaz Fiyatları

Türkiye’de pandemi ile başlayan ve ihtiyacı olana da olmayana da destek verilen bir modelin değiştiğine işaret eden Bayraktar, “Bugün yalıda oturan, villada oturan, bahçesini aydınlatan, havuzunu ısıtan kişinin elektrik bedelini, doğal gaz bedelini neden hep beraber ödüyoruz?” sorusunu gündeme getirdi. Gelir üzerinden gelir grubuna göre vatandaşların tespit edilip, üst düzey gelirde olanların bu destek grubundan çıkarılabileceğini söyledi. İhtiyacı olan vatandaşların ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na başvurarak devletin elektrik ve doğal gaz desteğinden faydalanabileceğini belirtti.

Bayraktar, her yıl neredeyse 20 milyar doları bulan desteğin daha dar gelirli, sabit gelirli vatandaşlara daha çok verilmesi gerektiğini ve etkin bir destek mekanizması oluşturulması gerektiğini düşündüğünü ifade etti. Finlandiya, Norveç ve Karadağ’dan sonra konut dışı elektrik fiyatlarında Türkiye’nin son derece ucuz ülkeler arasında yer aldığını belirten Bayraktar, konut doğal gaz sıralamasında ikinci sırada olduğunu ve sübvansiyonlar ve önemli miktarda desteklerin bulunduğunu söyledi.

Türkiye’nin Nükleer Enerji Hedefleri

Bakan Bayraktar, nükleer enerjinin iklim hedeflerine ulaşmada önemli bir kaynak olduğunu vurguladı. Hiçbir gelişmiş ülkenin nükleer enerji yatırımı yapmadığı eleştirilerinin doğru olmadığını dile getiren Bayraktar, Türkiye’nin yakın çevresinde birçok nükleer santralin bulunduğunu ve Avrupa’da da nükleer enerjinin yaygın olarak kullanıldığını belirtti. Uranyum bağımlılığını aşmak için yakıtla alakalı çalışmaların yürütüldüğünü ve yeni projelerle ilgili görüşmelerin yapıldığını ifade etti.

ABD’ye Nadir Toprak Elementi Satışı İddiaları ve Karadeniz’deki Sondaj Çalışmaları

Bakan Bayraktar, Türkiye’nin ürettiği nadir toprak elementlerinin ABD’ye satıldığı iddialarına da yanıt verdi. “ABD’ye nadir toprak elementleri falan vermedik. Biz nükleerle ilgili bir anlaşma yaptık. Zaten nadir toprak elementleriyle alakalı bir şey olsa bunu da açıklarız. Bundan çekinecek bir şey yok.” şeklinde konuştu.

Karadeniz’deki sondaj çalışmalarına da değinen Bayraktar, Türkiye’nin 6 derin deniz sondaj gemisine ve 2 sismik gemiye sahip olduğunu belirtti. Bu gemilerin 1 gemi fiyatına alındığını ve şu anda 4 geminin Karadeniz’de sondaj yaptığını söyledi. Karadeniz’de bulunan gazın 2028’de 45 milyon metreküp olarak Türkiye’ye getirilmesinin hedeflendiğini ve bu amaçla gemilerin gece gündüz çalıştığını ifade etti. 2026’da Doğu Karadeniz, Orta Karadeniz ve Batı’da 6 tane yeni keşif amaçlı sondaj kuyusu açılacağını ve milletimize yeni bir müjde verileceğini belirtti.

Son olarak Bayraktar, TPAO’nun yurt dışına gönderdiği öğrencilerden 388’inin hala kurumda çalıştığını ve bu durumun ülkenin zenginliği olduğunu vurguladı. Yurt dışında eğitim alıp Türkiye’ye dönen bu kişilerin, ülkeye hizmet ettiğini ve Türkiye’de adeta bir tersine beyin göçü yaşandığını ifade etti.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının yanı sıra Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Nükleer Düzenleme Kurumu, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun 2026 yılı bütçeleri kabul edildi.