Domates Fiyatları Uçuşta: Ekim Alanı Daralınca Çiftçi Kazandı
Salçalık domates üretiminin kalbi olarak bilinen Bursa’nın Karacabey ilçesinde, ekim alanlarının daralmasıyla birlikte domates fiyatları rekor seviyelere ulaştı. Geçtiğimiz yıl tonu 1.500 TL‘ye kadar gerileyen salçalık domates, bu yıl 4.800 TL‘ye kadar yükselerek çiftçinin yüzünü güldürdü.
Ekim Alanları Daraldı, Fiyatlar Katlandı
Karacabey Ovası’nda salçalık domates üretiminde yaşanan bu değişim, özellikle geçen yılı zararla kapatan çiftçiler için adeta bir umut ışığı oldu. Geçtiğimiz yıl büyük bir hayal kırıklığı yaşayan üreticiler, bu yılki fiyat artışıyla bir nebze olsun rahat bir nefes aldı.
Karacabey Ziraat Odası yetkilileri, fiyatlardaki bu artışın temel nedeninin ekim alanlarındaki daralma olduğunu belirtiyor. Geçtiğimiz yıllarda 150 bin dekara yakın alanda domates ekimi yapılırken, bu yıl bu rakam 80-90 bin dekar seviyesine geriledi. Bu durum, rekoltede yaklaşık 400 bin tonluk bir azalmaya yol açtı ve fiyatları yukarı yönlü tetikledi.
Üreticinin Zorlu Mücadelesi
Karacabey Ziraat Odası Başkanlarından Ramazan Düzen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Karacabey, Susurluk, Manyas ve Mustafaemalpaşa’da 17 salça fabrikası bulunuyor. Bu fabrikaların bulunduğu alanda köylerle beraber geçen yıl 150 bin dekara yakın ekim vardı. Bu yıl 80-90 bin dekara geriledi” dedi. Düzen, fiyat artışına rağmen üreticinin hala zor durumda olduğunu vurgulayarak, girdi maliyetlerindeki artışın çiftçiyi olumsuz etkilediğini belirtti.
Düzen, “Geçen yılın zararı 3-5 yılda kapatılacak gibi değil” diyerek, çiftçilerin yaşadığı ekonomik zorlukların boyutunu gözler önüne serdi. Özellikle serbest piyasada üretim yapan çiftçilerin büyük zararlar ettiğini, tarlalarını ve traktörlerini satmak zorunda kaldıklarını ifade etti.
Girdi Maliyetleri Artıyor, Çiftçi Kazanmıyor
Üreticiler, artan girdi maliyetlerinden dolayı büyük bir baskı altında. Bir dönüm domates ekiminin maliyeti yaklaşık 40 bin TL‘yi buluyor. Dönüm başına 7 ton ürün elde edip, kilosunu 5 TL‘den satan bir çiftçinin eline geçen para 35 bin TL oluyor. Bu durumda, dönüm başına 5 bin TL zarar eden bir çiftçi, bin dönümde 5 milyon TL gibi büyük bir kayıp yaşıyor.
Enflasyon ve döviz kurlarındaki artış, girdi maliyetlerini sürekli yükseltirken, çiftçinin ürününün fiyatı aynı oranda artmıyor. Bu durum, üreticinin karlılığını ciddi şekilde azaltıyor ve geçimini zorlaştırıyor.
Gelecek Beklentileri
Salça fabrikalarının yılbaşında açıkladığı vadeli 4 bin 300 TL ve peşin 4 bin 200 TL‘lik fiyatlar, çiftçinin zarar etmesini engelledi. Ancak, girdi maliyetlerindeki sürekli artış, önümüzdeki dönemlerde üreticinin karlılığını tehdit etmeye devam edecek. Bu nedenle, çiftçinin desteklenmesi ve girdi maliyetlerinin düşürülmesine yönelik politikaların hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor.
Salçalık domates fiyatlarındaki bu artışın, salça ve diğer domates ürünlerinin perakende fiyatlarına da yansıması bekleniyor. Tüketiciler, önümüzdeki dönemlerde domates ürünlerine daha yüksek fiyatlarla ulaşabilirler.
Sonuç olarak, salçalık domates üretiminde yaşanan bu değişim, hem üreticiyi hem de tüketiciyi yakından ilgilendiriyor. Ekim alanlarındaki daralma ve girdi maliyetlerindeki artış, sektörün geleceğiyle ilgili soru işaretleri yaratırken, çiftçinin desteklenmesi ve sürdürülebilir üretim modellerinin geliştirilmesi büyük önem taşıyor.
