Ferrero Türkiye’den Fındık Alımını Durdurdu: Üretimde Düşüş, Fiyatlar Arttı

İtalyan çikolata devi Ferrero, Nutella’nın ana bileşeni olan fındık tedarikinde önemli bir değişiklik yaparak Türkiye’den fındık alımını geçici olarak durdurdu. Financial Times’ın haberine göre, bu kararın arkasında Türkiye’de ilkbaharda yaşanan don olayları ve haşere istilası sonucu fındık üretiminde yaşanan ciddi düşüş yatıyor. Üretimdeki bu düşüş, fındık fiyatlarının yaz başından bu yana neredeyse iki katına çıkmasına neden oldu.

Fındık Üretiminde Beklenmedik Düşüş

Türkiye, dünya fındık üretiminde lider konumda bulunuyor ve yılda 600 bin ila 700 bin ton fındık hasat ediyor. Bu miktar, yaklaşık 1,1 milyon ton olan küresel arzın neredeyse üçte ikisini oluşturuyor. Ancak bu yıl, uzmanlar üretimin 500 bin ton veya daha altına düşebileceği konusunda uyarıyor. Bu durum, zaten dar olan fındık pazarını daha da sıkıntıya sokabilir.

Tarım Bakanlığı’nın il bazlı çalışmalarına göre rekoltenin 450 bin ton civarında olması bekleniyor. Ancak Ulubey Fiskobirlik Başkanı Cemil Temiz, Financial Times’a yaptığı açıklamada daha karamsar bir tablo çizerek, “Gerçek rakamın 300 bin tonu geçeceğini sanmıyorum” dedi. Bu farklı tahminler, fındık piyasasında belirsizliğin hakim olduğunu gösteriyor.

Ferrero’nun Bekleyişi ve Alternatif Tedarik Yolları

Ferrero’nun fındık tedarikinden sorumlu biriminin başındaki Marco Botta, durumu Samuel Beckett’ın ünlü oyunu Godot’yu Beklerken’e gönderme yaparak, şirketin “Türkiye’deki fındık kralları için Godot’ya dönüştüğünü” ifade etti. Bu benzetme, Ferrero’nun fiyatların düşmesini beklediği ve bu nedenle alımları geçici olarak durdurduğu anlamına geliyor.

Botta, tedariki şimdilik Şili ve ABD’den sağladıklarını belirtiyor. Ferrero, son iki yıldır bu ülkelerdeki fındık üretim kapasitesini artırıyor. Şirket yetkilisi, Toprak Mahsulleri Ofisi’yle yazılı anlaşmaları olmasa da Türkiye’de uzun vadeli yatırımlar yapmaya kararlı olduklarını da vurguladı.

Küçük Üreticiler ve Yüksek Fiyatlar

Londra merkezli gıda ürünleri tedarikçisi CH Hacking& Sons’ın kurucusu Giles Hacking, Temmuz ayında tonu 9 bin dolar olan kabuksuz fındık fiyatının 18 bin dolara yükseldiğine dikkat çekiyor. Analizde, küçük üreticilerin fındık stokladığı ve Ferrero’nun düşük fiyattan satın alma tekliflerine yanaşmadığı belirtiliyor.

Ordu’da yarı zamanlı çiftçilik yapan Saadettin Irmakçı, normalde bahçesinden yılda 1,5 ton fındık topladığını ancak bu sene miktarın 30 kiloya indiğini söylüyor. Irmakçı, “Fındık fiyatı yükseliyor ama olması gereken yerde. Karadeniz’de balıkçılar bir günde bizim bir yılda kazandığımızı kazanıyor” şeklinde konuştu.

Türkiye’nin Rekabet Gücü ve Markalaşma Sorunu

Türkiye’nin en büyük 5 fındık ihracatçısından biri olan Poyraz Poyraz Fındık’ın ihracat direktörü Fırat Bakıcı, piyasaya dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Bakıcı, “Türkiye’nin pazar payını kaybedeceği yönünde bir paranoya var. Şili agresif şekilde büyüyor, hasatlarını 200 bin tona çıkarmayı hedefliyorlar. Bunu 5 ila 10 yıl içinde başarabilirler” dedi.

Bakıcı, yükselen işçilik maliyetlerinin Türkiye’nin rekabet gücünü zayıflattığını belirterek, “Fındık, kuruyemişler arasında kuzu eti gibidir, yüksek kaliteli ve sofistike bir aromaya sahiptir. Ancak Türkiye markalaşmayı başaramadı, hep Avrupa için taşeronluk yaptı” şeklinde konuştu.

Olası Etkiler ve Gelecek Beklentileri

Tedarikle ilgili bu açmazın Nutella fiyatlarını yükseltebileceği de düşünülüyor. Ancak Ferrero olası fiyat değişimlerine dair yorum yapmayı reddetti. Türkiye’nin fındık üretimindeki düşüş ve Ferrero’nun alım kararı, sektörde belirsizliğe yol açarken, gelecekteki fiyat hareketleri ve pazar dinamikleri merakla bekleniyor.

Türkiye Fındık Sektöründe Neler Bekleniyor?

Türkiye fındık sektöründe önümüzdeki dönemde, iklim değişikliğinin etkileri, üretim tekniklerinin geliştirilmesi ve markalaşma çabaları gibi faktörler belirleyici olacak. Şili gibi rakip ülkelerin yükselişi, Türkiye’nin rekabet gücünü korumak için daha fazla çaba göstermesini gerektirecek.