OSBÜK: Üretimde Güçlü Kası Korumalı, Yeni Sanayi Bölgeleri Geliyor

Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) Başkanı Memiş Kütükcü, Türkiye ekonomisinin kritik öneme sahip imalat sektöründeki küresel ve yerel gelişmeleri değerlendirerek önemli açıklamalarda bulundu. Kütükcü, Türkiye’nin yüksek teknolojiye geçiş sürecinde orta-yüksek teknolojideki mevcut gücünü koruması gerektiğini vurguladı. Aksi takdirde, üretimin temel yapı taşlarının zayıflayacağını belirtti.

Üretimin Taşıyıcı Kolonları Zayıflamamalı

Kütükcü, Ekonomi Gazetesi‘nin İstanbul’daki merkezini ziyaret ederek enerji verimliliğinden, Çin rekabetine, Yeşil OSB projesinden yeni dijital tahsis sistemine kadar pek çok konuda önemli mesajlar verdi. Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın “ortadirek” nitelemesine atıfta bulunan Kütükcü, Türkiye’deki toplam 414 organize sanayi bölgesi (OSB)nin 369’unun Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına, 45’inin ise Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı olduğunu ifade etti.

OSB’lerde yaklaşık 68 bin sanayicinin faaliyet gösterdiğini ve bunların önemli bir kısmının orta-yüksek teknoloji düzeyinde üretim yaptığını belirten Kütükcü, bu firmaların desteklenmesinin yüksek teknoloji hedeflerine ulaşmak için bir ön koşul olduğunu vurguladı. Teşvik sistemlerinde eşitlikçi yaklaşımlar yerine stratejik destek mekanizmalarının uygulanması gerektiğini savunan Kütükcü, bu sayede orta-yüksek teknoloji firmalarının gelişiminin sağlanabileceğini dile getirdi. Teşvik sistemlerinin sadece KOBİ’leri veya büyük yatırımları değil, aynı zamanda bu “güçlü kasları” da koruyacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini ekledi.

Ekonomik Dalgalanmalar ve Beklentiler

Ekonomideki dalgalanmalara da değinen Kütükcü, sanayicilerin 2026’nın ilk çeyreğine kadar dayanmaları gerektiğini belirtti. Maliyetlerin arttığını, sermayenin eridiğini ancak firmaların bu zorlu koşullara rağmen ayakta kalmaya çalıştığını ifade etti. Kütükcü, bu süreçte sanayicilerin desteklenmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Yeni OSB Vizyon Çalışması ve Mersin-İç Anadolu Hattı

Kütükcü, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile birlikte yeni bir OSB Vizyon Çalışması yürüttüklerini açıkladı. Bu çalışma ile OSB’lerin etkinliğinin artırılması ve hizmet alanlarının genişletilmesi hedefleniyor. Ayrıca, Bakanlığın yürüttüğü Sanayi Bölgeleri Master Planı kapsamında, Mersin ve İç Anadolu’yu birbirine bağlayacak kuzey-güney aksında yeni sanayi bölgeleri planlanıyor. Bu bölgelerin, Tarım Bakanlığı izin sürecine gerek kalmadan doğrudan OSB statüsüne geçebileceği belirtildi.

Çin Rekabeti ve İmalat Sektörünün Sorunları

Kütükcü, imalat sektörünün sorunlarına dikkat çekerek, özellikle makine ve otomotiv sektörlerinde Çin’in agresif büyüme stratejilerine karşı önlem alınması gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin maliyetlerle ilgili mücadele ederken, Çin’in adeta bir “saldırı” halinde olduğunu ifade etti. Bu durumun, firmaların veya sektörlerin birleşerek alabileceği koruma duvarlarıyla yönetilemeyeceğini belirten Kütükcü, devletin ilan edilmemiş bir Çin stratejisi geliştirmesi gerektiğini savundu.

İkiz Dönüşüm ve Finansman Modelleri

Türk sanayisinin en büyük gücünün farklı sektörlerde üretim yapabilme kabiliyeti olduğunu belirten Kütükcü, artan maliyetler nedeniyle otomasyona geçişin zorunlu hale geldiğini ifade etti. OSBÜK olarak son dönemde ikiz dönüşüm çalışmalarına ağırlık verdiklerini ve firmaların ikiz dönüşümü için finansman modelleri üretilmesi gerektiğini kaydetti.

OSBÜK’ün son iki yılda 8 ayrı protokol imzaladığını belirten Kütükcü, Mobil Etüd Aracı protokolü, Vodafone Business ve Yıldız Teknik Üniversitesi ile 2 bin dijital elçi yetiştirilmesi, TSE ile ‘Yeşil Dönüşüm İş Birliği Protokolü’ gibi çalışmaları örnek gösterdi. Ayrıca, Şekerbank, Türkiye İş Bankası, Yapı Kredi Bankası, TEB ve QNB ile imzalanan protokollerle sanayicilere finansman bulma çalışmalarının desteklendiğini vurguladı.

Enerji Verimliliği ve Yenilenebilir Enerji

Memiş Kütükcü, sanayicinin değişmez gündem maddesinin enerji olduğunu vurgulayarak, enerji verimliliğinin artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini belirtti. OSB’lerde Enerji Yönetim Sistemleri’nin kurulması için rehberlik ettiklerini, firmaların enerji analizlerini yapmalarını teşvik ettiklerini ve destek mekanizmaları hakkında bilgilendirme sağladıklarını ifade etti. Konya Sanayi Odası bünyesinde kurulan Enerji Etüt Merkezi’nin işletmelere gidip enerji röntgeni çektiğini, tasarruf ve verimlilik alanlarını belirlediğini ve her bir kilovatsaat tasarrufun üretilmiş enerji anlamına geldiğini vurguladı.

Kütükcü, OSB’lerde yenilenebilir enerji santrallerinin toplam kapasitesinin 4 bin 963 MW’ye ulaştığını ve bunun yüzde 90’ının güneş enerjisi santralı olduğunu, diğer alternatif kaynakların ise rüzgar, biyokütle ve jeotermal olduğunu söyledi.

Dijital Tahsis Sistemi ve Yatırım İştahı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın OSB’ler için hayata geçirdiği yeni dijital platformun, yatırım süreçlerinde önemli bir kolaylık sağladığını belirten Kütükcü, sistemin kısa sürede sanayicilerden yoğun ilgi gördüğünü söyledi. Her OSB’nin her ayın ilk pazartesi günü bölgesindeki dolu ve boş parsellerle ilgili bilgileri sisteme yüklediğini, bu verilerin üç hafta boyunca sanayicilerin erişimine açık kaldığını ve sanayicilerin dijital ortamda hangi bölgede, hangi büyüklükte boş parsel varsa görebildiğini ve şartları uygunsa talebini elektronik olarak iletebildiğini anlattı.

Sistemin Eylül 2024’te kurulduğunu ve bir yıl içinde Türkiye genelinde 6 bin 477 parsel için başvuru olduğunu belirten Kütükcü, bu rakamın yatırım iştahının OSB’lerde devam ettiğine işaret ettiğini ve ilanların Sanayi Bakanlığı ve OSB’lerin internet sayfalarında yayımlandığını belirtti.

Yeşil OSB Projesi

Memiş Kütükcü, OSBÜK ve TSE iş birliğiyle yürütülen Yeşil OSB Projesi ile ilgili de bilgiler vererek, şu ana kadar 25 bölgenin Yeşil OSB sertifikası aldığını söyledi. Bir OSB’nin ‘yeşil’ olması için 40 kriter bulunduğunu ve bu kriterlerin sadece çevresel değil; yenilenebilir enerji oranı, kadın istihdamı gibi sosyal göstergeleri de içerdiğini ifade etti. OSB’lerin artık, sürdürülebilir kalkınmanın çekirdeği haline geldiğini vurguladı.