OVP ile Uzay, Havacılık ve Savunma Sanayisine Özel Sektör Desteği Artıyor
Türkiye, kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle uzay, havacılık ve savunma sanayilerine yönelik özel sektör yatırımlarını teşvik etmeye hazırlanıyor. Yeni Orta Vadeli Program (OVP), bu stratejik sektörlerde Ar-Ge ve yenilik ekosistemini güçlendirecek projeleri destekleyerek özel sektörün rolünü artırmayı amaçlıyor.
Rekabet Gücünü Artırma Hedefi
2026-2028 dönemini kapsayan OVP’den elde edilen bilgilere göre, Türkiye, sektörel önceliklendirmeyi esas alan hedefli sanayi politikaları uygulayarak yüksek katma değerli üretim ve teknoloji odaklı dönüşüm temelinde dış pazarlarda rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. Bu doğrultuda, savunma, havacılık ve uzay sanayilerine yönelik özel sektör yatırımlarının artırılması planlanıyor.
Yeni Destek Mekanizmaları Yolda
OVP kapsamında hayata geçirilecek destek mekanizmaları arasında HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı öne çıkıyor. Bu programla, öncelikli teknoloji alanlarına yönelik büyük ölçekli yatırımlar, proje bazlı özelleştirilmiş mekanizmalar aracılığıyla desteklenmeye devam edilecek. Ayrıca, Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında kritik ürün ve teknolojilerin yerli imkanlarla geliştirilmesi ve üretilmesi için yıl sonuna kadar yeni program çağrılarına çıkılması bekleniyor.
Yarı iletkenler endüstrisinde Ar-Ge, tasarım, üretim ve ticarileştirme kabiliyetlerinin geliştirilmesi de OVP’nin öncelikleri arasında yer alıyor. Bu kapsamda, uzay, havacılık ve savunma sanayisi gibi stratejik sektörlerin ihtiyaç duyduğu kritik malzeme ve bileşenlere yönelik yerli üretimi destekleyici çalışmalara ağırlık verilecek.
Yerlilik Oranı Yükseltilecek
Savunma sanayisi teknolojilerinin sivil alanla etkileşiminin artırılması ve teknoloji yoğun sivil alımlarda yerli ve milli savunma sanayisinden yararlanılması teşvik edilecek. Bu sayede yerlilik oranının yükseltilmesi ve katma değerli ihracatın desteklenmesi hedefleniyor. Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında, teknolojik dönüşüm, ihracat ve istihdam odaklı bölgesel düzeyde belirlenen yatırım ihtiyaçlarına ilişkin özel sektör yatırımları da desteklenecek.
Stratejik Hamle Programı çerçevesinde arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, Ar-Ge içeriği yüksek ve ikiz dönüşüm hedefleriyle uyumlu yatırımlara destek verilecek. Ülke ölçeğinde sanayi büyüme havzaları belirlenerek, altyapısı hazır planlı sanayi alanları genişletilecek. Hazine destekli kefalet sistemi kapsamında ihracat ve yatırım gibi stratejik alanlar önceliklendirilecek.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı, üretken sektörlerde ihracatı destekleyici ve yüksek katma değerli ürün gruplarına yönelik mevcut yatırım teşvik sistemiyle bütünleşik bir biçimde seçici ve odaklı olarak daha etkin uygulanacak. Yöresel ve geleneksel ürünlerin ticarileştirilmesine ve katma değerinin artırılmasına yönelik markalaşma, tasarım, ambalaj ve sertifikasyon süreçleri teşvik edilecek, ulusal ve uluslararası pazarlara erişimi kolaylaştıracak dijitalleşme ve e-ticaret altyapıları güçlendirilecek.
Kritik Teknolojilerde Ar-Ge Hedefleri
OVP, yapay zeka, siber güvenlik, otonom sistemler, kuantum teknolojileri, hipersonik sistemler, yeni nesil malzeme teknolojileri ve uzay teknolojileri gibi kritik alanlarda Ar-Ge faaliyetlerini desteklemeyi ve bu alanlarda çalışan araştırma kurumları, üniversiteler ve özel sektör şirketleri arasındaki işbirliğini teşvik etmeyi amaçlıyor.
Yüksek teknolojili imalat sanayi sektörleri ile bilişimde büyüme potansiyeline sahip KOBİ’ler ve Turcorn olma potansiyeline sahip girişimler, kapasite gelişimi ve küresel rekabetçilik hedefiyle daha odaklı şekilde desteklenecek. Milli Uzay Programı kapsamında uzay alanında teknoloji üretme kabiliyetinin artırılmasını teminen düşük maliyetli küçük uydu platformları gibi uygulamaların geliştirilmesine ve yeni uydu teknolojileri alanlarında Ar-Ge faaliyetlerine yönelik çalışmalar yapılacak.
Nükleer teknoloji alanında yerli ve yenilikçi uygulamaların geliştirilmesi için Ar-Ge çalışmaları desteklenecek, radyasyon ve hızlandırıcı esaslı teknolojiler geliştirilerek yüksek katma değerli ürünler üretilecek. Enerji ve madencilik sektöründe kullanılan kritik teknoloji ve ekipmanların geliştirilmesi ve yerlileştirilmesine yönelik Ar-Ge ve ÜR-GE faaliyetleri desteklenecek.
Yenilik Ekosistemi Geliştirilecek
Teknolojide dışa bağımlılığı azaltacak ve uluslararası rekabetçiliği artıracak şekilde Ar-Ge temelli yatırımlar ve yenilikçi girişimcilik faaliyetleri desteklenecek, yenilik ekosisteminin bütüncül şekilde güçlendirilmesi sağlanacak. Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri ve teknoloji geliştirme bölgeleri desteklenerek, girişim ofisleri modeli ile kuluçka merkezleri yaygınlaştırılacak, daha fazla girişimci ekosisteme dahil edilecek.
Büyük ölçekli özel sektör Ar-Ge merkezleri ve teknopark firmalarının yeni teknoloji alanlarına odaklanmalarını ve öncü çıktılar üreterek rekabetçiliklerini güçlendirmelerini sağlayacak uzmanlaşma modeli yaygınlaştırılacak. Doğal afetlerde erken uyarı sistemleri ile bu alandaki sensör, malzeme ve yazılım teknolojileri yerli ve milli imkanlarla geliştirilecek.
Üniversite-sanayi işbirliği modeli kapsamında teknoloji platformları, ürünleştirme odaklı platformlar ve öncül Ar-Ge laboratuvarları etkin şekilde desteklenecek.
Sonuç olarak, yeni OVP ile Türkiye, uzay, havacılık ve savunma sanayilerinde özel sektörün rolünü güçlendirerek, yerli üretim kapasitesini artırmayı, dışa bağımlılığı azaltmayı ve uluslararası rekabet gücünü yükseltmeyi hedefliyor.
