OVP 2027‑2029: Yeşil ve Dijital Dönüşümde Yapay Zeka, Akıllı Ulaşım ve Sektörel Destekler

Türkiye’nin 2027‑2029 dönemi için hazırladığı Orta Vadeli Program (OVP), işletmelerin yeşil ve dijital dönüşüm yatırımlarını kapsamlı bir şekilde desteklemeyi hedefliyor. Program, emisyon azaltımından yapay zekâ altyapısına, akıllı ulaşım planlarından yerel yönetimlerin dijitalleşmesine kadar geniş bir yelpazede yeni politika ve finansman mekanizmaları sunuyor.

Orta Vadeli Programın Kapsamı

OVP, 2027‑2029 yıllarını kapsayan bir zaman diliminde, dijitalleşme sürecinin hızlandırılması ve kaynakların daha verimli kullanılabilmesi için bir dizi adım öngörüyor. Dijital Dönüşüm Programı aracılığıyla, işletmelerin dijital yetkinlikleri ve kapasite geliştirmeleri desteklenirken, aynı zamanda yeşil dönüşüm için de özel mekanizmalar oluşturuluyor.

Yeşil Dönüşümde Sektörel Adımlar

Program kapsamında, Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) ile Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması arasındaki uyum güçlendirilecek. Bu sayede emisyon yoğun sektörlerde yeşil dönüşüm ve ihracat rekabetçiliği artırılacak. İmalat sanayisinde yeşil ve dijital dönüşüm ihtiyaçları belirlenip, destek mekanizmaları oluşturulacak.

Sanayide yeşil dönüşümü hızlandırmak amacıyla “Mevcut En İyi Teknikler (MET-Endüstriyel)” çerçevesinde düzenlemeler yapılacak ve “Sanayide Yeşil Dönüşüm Belgelendirme” süreci sürdürülecek. Ayrıca, sanayi kaynaklı atık ısının etkin kullanılması için mevzuat düzenlemeleri hayata geçirilecek.

Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Stratejisi

“Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Stratejisi ve Eylem Planı” tamamlanarak uygulamaya konulacak. Entegre, verimli, güvenli ve çevreye duyarlı akıllı ulaşım sistemleri için bir teknoloji yol haritası oluşturulacak. Elektrikli araç şarj istasyonlarının ülke genelinde yaygınlaştırılması ve lojistik sektöründe ağır ticari araçların elektrifikasyonunu destekleyecek yüksek kapasiteli şarj istasyonları için ulusal bir plan hazırlanacak.

Dijital Dönüşüm ve Yapay Zeka Hamlesi

Dijital Dönüşüm Programı çerçevesinde, yapay zekâ alanında Avrupa Birliği (AB) ile uyum gözetilerek ulusal mevzuat altyapısı geliştirilecek. Yapay zekâ uygulamaları için ihtiyaç duyulan süper bilgisayar altyapıları güçlendirilecek ve Türk Ulusal Bilim e‑Altyapısı (TRUBA) süper bilgisayarının kapasitesi artırılacak.

Veri ekonomisine geçişi hızlandırmak amacıyla veri sahipliği, paylaşım sorumlulukları ve teknik yöntemleri kapsayan ulusal bir politika çerçevesi hazırlanacak. Veri yönetişimi çatı mevzuatı ve altyapısı oluşturularak, kamuda dijital dönüşümün azami düzeyde kullanılmasını sağlayacak bir “dijital devlet” mimarisi için mevzuat altyapısı oluşturulacak.

Yerel Yönetim ve Eğitimde Dijitalleşme

Belediyeler ve diğer yerel yönetim birimlerinin bilişim yatırımlarının etkin kullanımı için ortak yazılım bileşenleri ve paylaşımlı dijital altyapılar yaygınlaştırılacak. Mükerrer sistem yatırımları azaltılarak, veri temelli karar alma süreçleri güçlendirilecek. Bu bağlamda, bütünleşik dijital şehir yönetim altyapısı ve ortak platform yaklaşımıyla dijital belediyecilik hizmetleri yaygınlaştırılacak.

Eğitimde ise müfredat ve altyapının dijital dönüşümü sağlanacak, süreç odaklı ve yeterlik temelli bir dijital ölçme‑değerlendirme sistemi kurulacak. Stratejik sektörlerde uluslararası akreditasyona sahip test ve uygunluk değerlendirme altyapıları geliştirilecek; test, muayene, gözetim ve belgelendirme süreçlerinde yapay zekâ destekli, veri odaklı entegrasyon modelleri hayata geçirilecek.

Ekonomik ve Piyasa Etkileri

OVP’nin yeşil ve dijital dönüşüm odaklı destekleri, özellikle enerji yoğun ve ihracata yönelik sektörlerde maliyet rekabetini artırmayı amaçlıyor. Emisyon azaltımı ve sürdürülebilir üretim süreçleri, Türkiye’nin uluslararası ticarette çevresel standartlara uyum sağlamasına ve yeşil finansman kaynaklarına erişimini kolaylaştıracak.

Ulaşımda elektrikli araç altyapısının yaygınlaştırılması, enerji talebinin dönüşümünü desteklerken, lojistik maliyetlerinin düşmesine katkı sağlayacak. Aynı zamanda, yapay zekâ ve süper bilgisayar yatırımları, Ar‑Ge faaliyetlerinin verimliliğini yükselterek teknoloji ihracatını destekleyecek.

Yerel yönetimlerde dijitalleşme, kamu hizmetlerinin maliyet etkinliğini artırırken, eğitimde dijital dönüşüm nitelikli iş gücünün oluşmasına zemin hazırlayacak. Bu bütüncül yaklaşım, uzun vadede büyüme oranlarını destekleyecek ve Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine daha hızlı ulaşmasını sağlayacak.

Sonuç olarak, OVP 2027‑2029, yeşil ve dijital dönüşümü bütünsel bir stratejiyle birleştirerek, sanayi, ulaşım, kamu ve eğitim alanlarında dönüşümün temelini atıyor. Programın hayata geçmesi, hem çevresel hem de ekonomik açıdan Türkiye’nin rekabet gücünü artırmayı hedefleyen kapsamlı bir yol haritası sunuyor.