Çiftçiler İçin Zorunlu BAĞ-KUR Dönemi Başladı: Kimler Etkilenecek?

Ocak ayında yürürlüğe giren yeni bir düzenleme ile Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı çiftçiler için önemli bir değişiklik yaşandı. 15 Temmuz itibarıyla zorunlu BAĞ-KUR sigortalılığı başladı. Bu durum, daha önce özel bir muafiyeti bulunmayan tüm çiftçileri doğrudan etkileyecek ve otomatik olarak BAĞ-KUR’lu sayılmalarına, primlerinin tahakkuk etmeye başlamasına neden olacak.

Zorunlu BAĞ-KUR’un Etkileri Neler Olacak?

Bu yeni düzenleme, özellikle ölüm aylığı, dul ve yetim aylığı ile 65 yaş aylığı alan çiftçileri yakından ilgilendiriyor. Muafiyet belgesi olmayan bu çiftçilerin aldıkları aylıklar kesilebilir veya miktarları düşürülebilir. Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Okan Güray Bülbül, muafiyet sınırının üzerinde gelir elde eden pek çok çiftçinin aylığının kesilmesi riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulunuyor. Bu durum, çiftçilerin ekonomik durumlarını olumsuz etkileyebilecek önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru, düzenlemenin çiftçilerin sosyal güvenliğe kavuşması açısından olumlu bir adım olduğunu belirtirken, birçok çiftçinin bu durumdan habersiz olduğunu vurguluyor. Bu durum, çiftçiler arasında bilgi eksikliğinden kaynaklanan bir endişe yaratıyor. Doğru, geçiş sürecinin uzatılması gerektiğini dile getirerek, çiftçilerin mağdur olmaması için bilgilendirme ve uyum sürecinin önemine dikkat çekiyor.

Otomatik BAĞ-KUR İşleyişi Nasıl Olacak?

Tarımsal faaliyetten gelir elde edenlerin otomatik sigortalı olmalarına yol açacak 7538 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na bir madde ekleniyor ve ziraat odalarının ÇKS kaydı bulunan üyelerini SGK’ya bildirme zorunluluğu getiriliyor. Bu bildirim tarihi ile birlikte, eğer muafiyet koşulları sağlanmıyorsa, çiftçilerin otomatik olarak BAĞ-KUR’luluğu başlıyor.

Aylık Kesintisi ve Muafiyet İmkanları

Bu durumda olup muafiyet belgesini sunamayanların hem BAĞ-KUR prim borcu çıkacağını hem de aylıklarında kesilme/azalma yaşanabileceğini dile getiren Bülbül, 65 yaş aylığı alanların BAĞ-KUR kaydının yapılması halinde ise bu aylığın tamamen kesileceğini belirtiyor. Okan Güray Bülbül, BAĞ-KUR kaydı başlayacak dul eşin aylık miktarının da azalacağını söylüyor. Bu durum, özellikle dar gelirli çiftçiler için ciddi bir ekonomik zorluk yaratabilir.

Tarımsal faaliyetten elde ettiği ortalama aylık geliri masraflar düşüldükten sonra asgari ücretten düşük olanlar Ziraat Odaları’ndan muafiyet belgesi alarak zorunlu sigortalılıktan muaf olacaklar. Bu, düşük gelirli çiftçiler için önemli bir fırsat sunuyor.

65 yaşın üzerindeki kişiler tarım BAĞ-KUR’lu olmak istemediklerini SGK’ya dilekçe ile bildirmeleri halinde de sigortalılıkları sona erdirilecek. SGK tarafından otomatik olarak sigortalanan kişiler için geriye dönük muafiyet belgesi en fazla 1 yıl için alınabiliyor. Bu durum, çiftçilere geçmişe dönük düzenleme yapma imkanı sağlıyor.

Çiftçiler Ne Yapmalı?

Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru, emekli olanların ve muafiyet sınırının altında gelir elde edenler zorunlu sigortalılıktan muaf sayılıyor, dedi. Ayrıca, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmayan çiftçilerin sigortalılığının kendileri açısından olumlu olduğunu aktaran Doğru, sistemin bundan etkilenecek çiftçilere yeterince duyurulmadığını bildirerek, mağduriyet yaşanmaması için bu sürenin mutlaka uzatılması gerektiğini ifade etti. Doğru, Ziraat Odaları’nın da çiftçilere geriye dönük belge verirken, birikmiş aidat borçlarını talep etmesinin de önlenmesini istedi. Bu, çiftçilerin üzerindeki mali yükü hafifletecek bir önlem olabilir.

Sonuç olarak, çiftçilerin bu yeni düzenlemeyle ilgili detaylı bilgi alması, muafiyet şartlarını değerlendirmesi ve gerekli belgeleri zamanında temin etmesi büyük önem taşıyor. Aksi takdirde, aylık kesintileri ve prim borçları gibi olumsuz sonuçlarla karşılaşmaları kaçınılmaz olabilir.