EPDK Elektrik Kalite Yönetmeliği’nde Değişiklik: Sayaçlardan Tazminata Kapsamlı Güncelleme
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik dağıtım ve perakende satış faaliyetlerine ilişkin kalite standartlarını yükseltmeyi hedefleyen önemli bir düzenlemeye imza attı. “Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kapsamlı değişiklik, elektrik sayaçlarından kesinti tazminatlarına kadar birçok alanda önemli yenilikler getiriyor.
Akıllı Sayaçlar Dönemi ve Veri Yönetimi
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici unsurlarından biri, uzaktan haberleşme özelliğine sahip akıllı sayaçların kullanımına ilişkin getirilen esaslar. 1 Ocak 2026‘dan itibaren dağıtım şirketleri, yeni veya değiştirilen sayaçlardan elde edilen verileri, herhangi bir veri kaybı olmaksızın kayıt altına almakla yükümlü olacak. Uzaktan iletişim özelliği bulunmayan eski tip sayaçlardaki verilerin ise en geç altı ayda bir sisteme aktarılması gerekecek. Bu uygulama, veri toplama ve analiz süreçlerini hızlandırarak, elektrik şebekesinin daha verimli yönetilmesine olanak tanıyacak.
Kesinti Tanımlarında Netleşme ve Yeni Katsayı
Yönetmelik değişikliği ile birlikte elektrik kesintilerinin sınıflandırılmasında da önemli değişiklikler yapıldı. Hırsızlık, yangın veya dış müdahalelerden kaynaklanan ve bu olaylar sebebiyle meydana gelen kesintiler, artık “dışsal” olarak değerlendirilecek. Ayrıca, 00.00-06.00 saatleri arasında gerçekleşen ve 30 dakikayı aşmayan kısa manevra kesintileri, eğer planlı bir kesinti ile bağlantılı ise bildirimli kesinti olarak kabul edilecek. Bu net tanımlamalar, kesinti nedenlerinin daha doğru bir şekilde analiz edilmesine ve iyileştirme çalışmalarının daha hedefli bir şekilde yürütülmesine katkı sağlayacak.
“Dağıtılmayan enerji” tanımı ise uzun süreli kesintilerle sınırlandırılırken, kaçak kullanım ve sayaç arızalarından kaynaklanan tüketimler bu hesaplamanın dışında tutulacak. Bu değişiklik, dağıtım şirketlerinin performans değerlendirmelerinde daha adil bir yaklaşım benimsenmesine olanak tanıyacak.
Kesinti Tazminatlarında Yeni Dönem
Yeni yönetmelikle birlikte kesinti tazminatı hesaplama yönteminde önemli bir değişikliğe gidildi. Kesinti tazminatı hesabına “K katsayısı” eklendi ve yeni formül “ÖTMSÜRE = SBSÜRE + (TKSÜRE – ESÜRE) x K x DB x OT” olarak güncellendi. Bu formülde, K katsayısı 2 olarak belirlenirken, sabit bedel ise 40 lira olarak tespit edildi. Bu yeni formül, tüketicilerin kesinti tazminatlarının daha adil bir şekilde hesaplanmasını amaçlıyor.
Ancak, yıllık tüketimi 365 kilovatsaatin, günlük ortalaması ise 1 kilovatsaatin altında olan tüketicilere kesinti tazminatı ödenmeyecek. Ayrıca, enerjisini kendi isteğiyle kestiren özel transformatörlü tüketiciler de kesinti dönemlerinde tazminat alma hakkını kaybedecek. Bu düzenleme, küçük ölçekli tüketiciler ve kendi talepleriyle enerji kesintisi yapan aboneler için bazı sınırlamalar getiriyor.
Tazminat Ödeme Süreçleri ve Bildirimler
Dağıtım şirketleri, yıllık ve ticari kalite tazminatlarını belirlenen tarihten itibaren en geç 20 gün içinde ödemekle yükümlü olacak. Eğer ödeme bu süre içinde yapılamazsa, tazminat tutarı tüketicinin faturasına yansıtılarak mahsup edilecek. Süresi içinde ödenmeyen veya mahsuplaşmayan tazminatların 1,2 katı, ilgili dağıtım şirketinin gelir tavanından düşülecek. Bu uygulama, dağıtım şirketlerinin tazminat ödeme süreçlerini hızlandırmasını ve tüketicilerin haklarını zamanında almasını teşvik etmeyi amaçlıyor.
Tüketiciler, tazminat haklarını ve ödeme bilgilerini ilgili dağıtım şirketlerinin internet siteleri üzerinden sorgulayabilecek. Bu şeffaflık uygulaması, tüketicilerin bilgiye erişimini kolaylaştırarak, haklarını daha etkin bir şekilde takip etmelerine olanak tanıyacak.
Ticari Kalite Standartları ve Abone İşlemleri
Ticari kalite standartlarının ihlali durumunda tazminatlar, tüketici başvurusuna gerek kalmadan doğrudan ödenecek. Süresinde ödeme yapılamazsa, tutar tüketicinin faturalarından mahsup edilecek. Aboneliği iptal edilen tüketicilere kalıcı veri saklayıcısı üzerinden bildirim yapılacak ve ödeme tercihini iletenlere 5 iş günü içinde nakit ödeme yapılacak. Bu düzenlemeler, tüketici memnuniyetini artırmayı ve abone işlemlerini daha hızlı ve kolay bir hale getirmeyi hedefliyor.
EPDK’ye Bildirim Yükümlülüğü ve Geçmiş Dönem Düzenlemeleri
Tedarik şirketleri, her yıl yaptıkları tazminat ödemelerini 30 Nisan‘a kadar EPDK’ye bildirmekle yükümlü olacak. Tazminat ödemelerinin yöntemine ilişkin (banka, PTT vb.) hüküm ise yürürlükten kaldırıldı. Dağıtım şirketlerinin 2024 ve öncesine ait veri düzeltmeleri için 31 Aralık’a kadar mevcut tazminat hükümleri uygulanmayacak. Bu tarihten sonra yapılan düzeltmelere ilişkin tazminatlar ise düzeltmenin yapıldığı yılın bedelleri üzerinden ödenecek. Önceki dönemlere ait ödenmemiş tazminatlar, yönetmelikte değiştirilen 27. ve 39. madde hükümlerine göre ödenecek.
Sonuç ve Beklentiler
EPDK’nın elektrik kalite yönetmeliğinde yaptığı bu kapsamlı değişiklik, elektrik piyasasında daha şeffaf, verimli ve tüketici odaklı bir yapı oluşturmayı hedefliyor. Uzaktan haberleşme özelliğine sahip sayaçların yaygınlaşması, veri toplama ve analiz süreçlerini hızlandırarak, şebeke yönetimini iyileştirecek. Kesinti tanımlarındaki netleşme ve yeni tazminat formülü, tüketicilerin haklarının daha adil bir şekilde korunmasına katkı sağlayacak. Bu düzenlemelerle birlikte, elektrik sektöründe hizmet kalitesinin artması ve tüketici memnuniyetinin yükselmesi bekleniyor.
