Palandöken’den Panayır Uyarısı: Kayıt Dışı Tehdidi Esnafı Olumsuz Etkiliyor
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, uzun süreli ve kontrolsüz kurulan panayır ve yardım sergilerinin ticari dengeyi bozduğu, kayıt dışı ticareti artırdığı ve yerel esnafı mağdur ettiği yönünde önemli uyarılarda bulundu. Palandöken, yetkililerden bu tür faaliyetlerin net kurallarla düzenlenmesini talep etti.
Kayıt Dışı Ticaretin Artması ve Yerel Esnafın Zararı
“Vergisiz, denetimsiz tezgâhlar esnafın ekmeğine mani oluyor” diyen Palandöken, Maliye ve İçişleri Bakanlıklarına çağrıda bulundu. Özellikle başka şehirlerden gelip sadece birkaç günlüğüne satış yapan kişilerin kayıt dışı ticareti teşvik ettiğini vurgulayan Palandöken, bu durumun haksız rekabete yol açtığını ve yerel esnafın gelir kaybına neden olduğunu belirtti.
Palandöken, bölge esnafının en büyük sorunlarından birinin bu tür etkinlikler olduğunu dile getirdi. Panayır ve yardım sergilerinde korsan ürünlerin ya da elektronik aletlerin satılmasının ciddi bir sorun oluşturduğunu belirten Palandöken, bu tür ürünlerin bakım ve hizmet gerektirdiğini, ancak satış sonrası ortada muhatap kalmadığını söyledi. Dışarıdan gelenlerin bu sistemden rant elde ettiğini ifade eden Palandöken, bu durumun yerel esnafı mağdur ettiğini vurguladı.“Vergi levhası olmayan, fiş-fatura düzenlemeyen satıcılar kayıt dışı ekonomi yaratıyor” diyen Palandöken, bu faaliyetlerin kamu yararı adı altında yapılmasına rağmen aslında ciddi sorunlara yol açtığını belirtti.
Hijyen Koşullarının İhmal Edilmesi ve Sağlık Riskleri
Palandöken, özellikle gıda dışındaki ürünlerin bile açık alanda, çadırlarda satılmasının hem görsel kirliliğe hem de sağlık riskine yol açtığını belirtti. “Hijyen şartları sağlanmadan, herhangi bir izin ya da süre kısıtı olmadan kurulan bu tezgâhlar yerel esnafın işini baltalıyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca fiyat kontrolü yapılmadığını, ürünlerin ne kadar ihtiyaç içerdiğinin ve o bölgenin geleneksel yapısına uyup uymadığının da dikkate alınmadığını belirten Palandöken, bu durumun sürdürülemez olduğunu söyledi.
Panayırların Amacından Sapması ve Ticaretin Dönüşümü
Panayırların amacına uygun şekilde, o bölgenin insanlarının katılımıyla ve geçici süreli olarak yapılması gerektiğinin altını çizen Palandöken, “Panayır artık yöresel bir tanıtım değil, kamyona yükle götür, sat, topla ve geri dön şeklinde işleyen bir sisteme dönüştü” dedi. Kısa vadeli kazançlar uğruna, o şehirde kalıcı bir değer bırakmadan ayrılanların geleneksel ticaret kültürünü bozduğunu ifade eden Palandöken, el emeği ve ustalık isteyen işlerin bu şekilde haksız rekabetle karşı karşıya kaldığını söyledi.
Çözüm Önerileri ve Beklentiler
Palandöken, panayır ve yardım sergilerinin mutlaka kurallara bağlanması gerektiğini vurguladı. “Sağlık ve hijyen koşulları başta olmak üzere, vergi düzeni sağlanmalı. Satıcıların gerçekten esnaf olduklarına dair belgeleri olmalı ve hangi amaçla ticaret yaptıkları net biçimde tanımlanmalı” dedi. Bu konuda yalnızca yerel yönetimlerin değil, Maliye ve İçişleri Bakanlıklarının da devreye girmesi gerektiğini belirten Palandöken, “Geleneksel esnafın ekmeğine mani olunmamalı. Aksi takdirde bu uygulamalar, şehirlerin ticaret düzenini bozmaktan başka bir işe yaramaz” ifadelerini kullandı. Palandöken, bu tür faaliyetler başlamadan önce, o bölgedeki esnaf ve zanaatkârların meslek odalarından mutlaka izin alınması gerektiğini ve ürün içeriklerinin de denetlenmesi gerektiğini ifade etti. “Vergi levhası olmayan satıcılara alan açılmamalı” diye ekledi.
TESK’in Düzenleme Çağrısı ve Gelecek Projeksiyonları
TESK Genel Başkanı Palandöken’in bu açıklamaları, kayıt dışı ticaretin önlenmesi ve yerel esnafın korunması adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Yetkililerin bu çağrıya kulak vermesi ve gerekli düzenlemeleri yapması, hem ticari dengenin sağlanması hem de tüketicilerin güvenli alışveriş yapabilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Umarız, ilgili bakanlıklar ve yerel yönetimler bu konuya ivedilikle eğilerek, panayır ve yardım sergilerinin düzenlenmesiyle ilgili somut adımlar atacaklardır. Aksi takdirde, kayıt dışı ticaretin büyümesi ve yerel esnafın mağduriyeti artarak devam edecektir.
