Euro’nun Yükselişi İhracatçıya Nefes Aldırdı, Siparişler Hızlandı

Döviz kurlarında Mart ayından bu yana yaşanan değerlenme, özellikle Euro‘nun yükselişi, ihracat ve sanayi üretiminde bir kıpırdanmaya yol açtı. İhracatçılar, Euro’daki değerlenmenin parite etkisiyle ihracatçıya bir nebze nefes aldırdığını ve siparişleri hızlandırdığını belirtiyor. Kurlardaki yukarı yönlü hareketin sanayi üretimine olumlu yansıdığı ifade edilirken, finansman koşullarının hala sıkı olduğu ve sanayicilerin faize çalıştığı, bu durumun üretimde hareket kabiliyetini kısıtladığı vurgulanıyor.

Euro’nun Değerlenmesi ve Sanayi Üretimi

1 Mart’tan 20 Temmuz’a kadar olan süreçte Euro kuru yaklaşık %24 yükselirken, dolar kuru da %11’e yakın değer kazandı. Euro/dolar paritesi ise şu anda %1,16 seviyesinde bulunuyor. Bu dönemde, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında sanayi üretim endeksi de yıllık bazda sırasıyla %2,5, %3,1 ve %4,9 arttı. Bu artış, Euro’nun değerlenmesinin sanayi üzerindeki olumlu etkisini gösteriyor.

Sektör Temsilcilerinin Görüşleri

TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, Türkiye’nin en büyük ihracat pazarının AB olduğunu, bu nedenle Euro’nun güçlenmesinin Türkiye’nin toplam ihracatına olumlu yansıdığını belirtti. Eroğlu, piyasadaki üretim ve ihracat tarafındaki temel hareketlilikte bunun etkisinin çok ciddi olduğunu kaydetti. “Uluslararası bankalarla da görüşüyoruz. Önümüzdeki dönemde zayıf dolar beklediklerini söylüyorlar. Bunun sebebi de ABD’nin dış ticaret politikaları” dedi. Eroğlu ayrıca, Euro’nun güçlenmesinin Türkiye’nin ihracatına yarar sağladığını, ancak genel olarak sektörlerde ihracatçıların faize çalıştığını ve yüksek faizlerin ihracatı zorladığını vurguladı.

TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat, paritede Euro lehine yaşanan hareketlenmenin, sektördeki olumsuz haberlerin %20-30 daha az olmasını sağladığını ifade etti. Fayat, “İngiltere dahil ihracatının %72’sini Avrupa’ya yapan sektörümüz için parite bizi kurtardı demek yanlış olmaz. Ancak pahalılığımız hala daha çok yüksek. Kapasitelerimizi o kadar düşürdük ki, şu anda aslında o düşük kapasiteyi iyi kullandığımızı söyleyebilirim. Euro kurundaki değerlenmenin olumlu sonuçlarını da aslında sektörün genelinde değil firma bazında görebiliyoruz. Yani bu hareketlilik bazı firmalardan gelebilecek olumsuz haberlerin önüne geçti, ya da bir süreliğine en azından erteledi. Dolayısıyla sektör hala kan ağlamaya devam ediyor, ancak parite kaynaklı rahatlayanlar kendilerini 2026’ya atabilecekler” şeklinde konuştu.

Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, paritenin ihracata olumlu etkisinin ilk 6 ayda 1,25 milyar dolar olduğunu kaydetti. Ayrıca Avrupa’ya çalışılan yerlerde de kurdaki artışın bir nebze nefes olduğunu belirtti. Önder, ilk çeyreğin daha durağan geçtiğini, ikinci çeyreğin daha hareketlendiğini, bu hareketlenmede savunma, otomotiv ve elektronik endüstrilerinin daha katalizör olduğunu söyledi. “Evet, bir nebze ilaç oldu; ama sadece ihracatın büyümesi odaklı bunu ele almak bizi yanıltabilir. Biraz toparlanma var, ama bunu işler iyi gidiyor diye yorumlamayı doğru bulmuyorum. Yılın ikinci yarısından daha umutluyum. Bu ay bir faiz indirimi gelebilir. Bu da bir umut da olacaktır” dedi.

İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Başkanı Çetin Tecdelioğlu, Euro kurundaki değerlenmenin özellikle Avrupa’ya yapılan ihracatta olumlu bir hava estirdiğini, bu bölgeye çalışan ihracatçıları bir nebze rahatlattığını ve parite kaynaklı ihracata olumlu bir katkı sağladığını vurguladı. Kurdaki bu artışın maliyetleri karşılama yönünde ihracatçıya destek olduğuna işaret eden Tecdelioğlu, “Tabii bunun ne kadar daha etki edeceğini bilmiyoruz. Ancak bu noktada kurun çok önemli bir enstrüman olduğunu da görmüş olduk. Bununla beraber faiz ödemeleri hala ciddi anlamda bel büküyor. Finansman konusunda ihracatçılarımıza nefes aldıracak adımların atılmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, üretimde son aylarda yaşanan hareketliliği teyit etti. Eroldu, geçen seneye göre üretimde ve ihracatta büyüme beklentileri olduğunu, kötümser bakışta geçen seneye paralel, iyimser bakışla da geçen senenin %10 üzerine çıkmasını beklediklerini belirtti. “Ki ilk 6 ayın trendi özellikle son 3 aydaki hem üretimde hem de ihracattaki iyileşme temposu bunu da destekliyor. Biz dolayısıyla geçen toplantıda konuştuğumuz gibi Türk otomotiv sanayi olarak üretim ve ihracat rakamlarımızın 2024’e göre artış göstermesini bekliyoruz” diye konuştu.

Sonuç

Euro’nun değerlenmesi, özellikle Avrupa’ya ihracat yapan sektörler için olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Siparişlerdeki hızlanma ve sanayi üretimindeki artış, bu durumun somut göstergeleri. Ancak, finansman koşullarının sıkılığı ve yüksek faiz oranları hala önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. İhracatçıların faiz yükünü hafifletecek adımların atılması, sektörün daha da canlanmasına katkı sağlayabilir. Euro/dolar paritesinin gelecekteki seyri ve küresel ekonomik gelişmeler, Türkiye’nin ihracat performansı üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.